“เหงื่อออกมาก” เพราะอากาศร้อนหรือปัญหาสุขภาพ เช็กความเสี่ยง-วิธีรักษา!

ก่อนอื่นต้องแยกให้ออกว่าคุณเป็นคนมีปัญหาเหงื่ออกมาก หรืออากาศมันร้อนจนคุณเหงื่อออก ซึ่งหากรู้สึกว่ามีเหงื่อออกมากผิดปกติ ออกตลอดเวลาแม้อยู่ในที่อากาศเย็น ไม่ว่าจะเป็นที่มือ ที่เท้า หรือบริเวณรักแร้ นั้นหมายถึงปัญหาที่ต้องแก้ เพราะแน่นอนว่า แม้จะไม่ใช่โรคแต่เป็นสัญญาณสุขภาพและอุปสรรคในการใช้ชีวิต อีกทั้งทำให้เสียบุคลิกภาพไปด้วย

จุดเริ่มต้นของ “เหงื่อ” คืออะไร ?

ร่างกายของคนเราประกอบไปด้วยอวัยวะต่างๆ ที่ทำงานร่วมกัน เกิดเป็นกระบวนการต่างๆ

ซึ่งกระบวนการเมตาบอลิซึ่ม (Metabolism) ก็เป็นอีกกระบวนการทำงานที่สำคัญของร่างกายที่ทำหน้าที่เปลี่ยนแปลงอาหารที่เราทานเข้าไปให้เป็นพลังงาน ทำให้ร่างกายเกิดความร้อน ซึ่งเมื่อร่างกายเกิดความร้อน ร่างกายก็จะมีกลไกในการควบคุมหรือระบายความร้อน นั้นออกมาในรูปแบบของ “เหงื่อ” เพื่อให้ความร้อนในร่างกายอยู่ในระดับที่เหมาะสม 

สาเหตุของ ภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติ

ภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติ (Hyperthydrosis) คือภาวะที่ร่างกายขับเหงื่อออกมาเป็นจำนวนมาก แม้ในสภาพอากาศปกติ ซึ่งสามารถแบ่งตามลักษณะอาการออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ 

• กลุ่มที่ไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจน (Primary Hyperhydrosis) กลุ่มนี้จะมีภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติ ที่ไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด และไม่ได้มีสาเหตุมาจากภาวะแทรกซ้อนของโรคอื่นๆ ซึ่งเกิดได้ทั้งในเพศหญิงและเพศชาย คนไข้ในกลุ่มนี้ จะมีเหงื่อออกในบริเวณบางส่วนของร่างกาย เช่น ใบหน้า ศีรษะ รักแร้ ฝ่ามือ ซึ่งในกลุ่มที่มีภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติบริเวณฝ่ามือ อาจเรียกว่า ภาวะเหงื่อมือ หรือ เหงื่อออกมือ เป็นต้น 

มักพบได้บ่อยในกลุ่มคนที่อายุยังน้อย ในกลุ่มวัยรุ่น ที่มีอายุต่ำกว่า 25 ปี ร้อยละ 30-40 ของคนที่มีภาวะนี้ พบว่ามีญาติสายตรง หรือพ่อแม่ที่มีภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติเช่นกัน ผู้ป่วยบางรายมีเหงื่อออกมากที่มือจนเขียนหนังสือหรือจับสิ่งของไม่ได้ ซึ่งภาวะดังกล่าวก่อให้เกิดปัญหาทั้งในแง่การทำงาน การเข้าสังคมและการดำรงชีวิตประจำวัน

• กลุ่มที่มีสาเหตุจากภาวะความผิดปกติในร่างกาย (Secondary Hyperhydrosis)คนไข้ในกลุ่มนี้ จะมีเหงื่อในปริมาณมาก ออกทั่วร่างกาย แม้กระทั่งในเวลานอน ซึ่งมีสาเหตุมาจากผลข้างเคียงของโรคอื่น ๆ เช่น

  • โรคไทรอยด์เป็นพิษ ทำให้ร่างการมีการเผาผลาญสูง

  • โรควัณโรคปอด

  • โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

  • ผู้ที่เป็นโรคอ้วน หรือมีภาวะอ้วนมาก ๆ

  • หญิงวัยใกล้หมดประจำเดือน

  • การรับประทานยาบางชนิด เป็นต้น

ในเบื้องต้นนั้นแพทย์จะต้องจำแนกคนไข้ก่อนว่ามีภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติในระดับใด โดยดูจากลักษณะการออกของเหงื่อ เช่น คนไข้กลุ่มที่มีอาการในระดับทุติยภูมิ แพทย์จะทำการตรวจในด้านอื่นๆ เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุของโรคที่แท้จริง เช่น การตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์เพื่อหาภาวะไทรอยเป็นพิษ หรือการรักษาร่วมกันกับแพทย์เฉพาะทางด้านต่อมไร้ท่อ ในกรณีที่คนไข้มีภาวะอ้วนมากๆ หรือเป็นโรคอ้วน เป็นต้น ซึ่งอุบัติการณ์ของผู้ป่วยกลุ่ม primary hyperhidrosis มีการศึกษาพบว่า ประชากรกว่าร้อยละ 0.6 ถึง 1 มีอาการดังกล่าว

“เหงื่อออกมือ”แบบไหนเสี่ยงโรคแทรกซ้อน? เกิดจากอะไร-วิธีรักษาให้หายขาด

การรักษาภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติ

• การรักษาแบบไม่ต้องผ่าตัด จะเป็นการใช้ยาทาบางกลุ่มหรือการฉีดสารบางชนิด แต่อย่างไรก็ตาม วิธีการรักษาดังกล่าว เป็นแค่การรักษาแบบประคับประคองเท่านั้น เพราะวิธีนี้ไม่สามารถทำให้ผู้ป่วยหายขาดจากอาการเหงื่อออกมากผิดปกติได้

• การรักษาแบบผ่าตัดผ่ากล้อง เป็นวิธีการรักษาชนิดเดียวในปัจจุบันที่ทำให้ผู้ป่วยหายขาดจากอาการดังกล่าว โดยเรียกการผ่าตัดนี้ว่า Thoracoscopic sympathectomy ซึ่งอาศัยหลักการที่ว่าการหลั่งเหงื่อของร่างกายนั้น เกิดจากการสั่งการโดยสมอง ผ่านระบบประสาทอัตโนมัติแบบซึมพาเทติค (sympathetic nervous system) ซึ่งจะมีการส่งสัญญาณไปตามเส้นประสาทย่อยๆ ผ่านปมประสาทซิมพาเทติคถึงปลายทางที่บริเวณต่อมเหงื่อให้มีการหลั่งเหงื่อ ทำให้ไม่มีสัญญาณสั่งการส่งมาที่ต่อมเหงื่อปลายทาง จึงไม่มีการหลั่งเหงื่อเกิดขึ้นที่บริเวณนั้นๆ

อย่างไรก็ตาม สามารถดูแลความสะอาดเบื้องต้นได้ด้วยการสวมใส่เสื้อผ้าที่ระบายเหงื่อได้ดี อาบน้ำทุกวันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ใช้ผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายหรือสารส้มเพื่อแก้ปัญหากลิ่นตัวต่างๆ หรือใครที่มีเหงื่อออกมาอาจพกเสื้อไปเปลี่ยนที่ทำงานหลังต้องฝ่าอากาศร้อนไปทำงานตอนเช้าทุกวันก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจนะคะ 

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์

“แพ้เหงื่อตัวเอง” อย่าปล่อยให้เป็นอุปสรรคการใช้ชีวิต ทำอย่างไรให้หายคัน?

จัดการกลิ่นตัวแรงหน้าร้อนให้อยู่หมัด ทวงความมั่นใจ ลดกลิ่นอับ!