แนะหมั่น "ตรวจสุขภาพ" เพราะโรคร้ายไม่ค่อยแสดงอาการ
เพราะมีหลายโรคร้ายที่เกิดขึ้นแต่ไม่แสดงอาการ กลายเป็นภัยเงียบ หากได้รับการตรวจค้นตั้งแต่แรกเริ่มยังมีโอกาสหายได้
โดยปกติหากไม่มีอาการเจ็บไข้ได้ป่วย ทุกคนควรได้รับการตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละครั้ง โดยรายละเอียดของการตรวจจะแตกต่างกันไปในแต่ละช่วงอายุ และปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่าง ๆ โดยพิจารณาจากประวัติของการใช้ชีวิตประจำวัน ประวัติการเจ็บป่วยที่ผ่านมา ประวัติบุคคลในครอบครัว โดยเฉพาะโรคที่มีความชัดเจนในเรื่องของการถ่ายทอดทางพันธุกรรมที่อาจจะเป็นปัจจัยการเกิดโรคต่าง ๆ ได้ เช่น ความเครียด การสูบบุหรี่ เป็นต้น
จากข้อมูลการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติปี พ.ศ. 2552 พบว่า คนไทยยอมใช้เงินส่วนตัว เพื่อการตรวจคัดกรองสุขภาพ มีมูลค่าสูงถึง 2,200 ล้านบาท โดยการตรวจสุขภาพประจำปี คือ การคัดกรองโรคเบื้องต้น และเป็นการหาปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรค หากตรวจพบในระยะเริ่มต้นจะได้รีบรักษาดูแล ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้ห่างไกลโรคต่าง ๆ การตรวจสุขภาพประจำปี จึงมีประโยชน์ทั้งต่อตัวผู้รับการตรวจและแพทย์เพราะช่วยให้มีโอกาสป้องกันและรักษาก่อนที่โรคจะพัฒนาไปมากขึ้น
การเลือกตรวจสุขภาพประจำปีให้เหมาะสม คนส่วนหนึ่งจะเลือกตรวจคัดกรองสุขภาพทุกชนิด โดยไม่รู้ตัวเลยว่าการตรวจคัดกรองสุขภาพบางอย่างเป็นผลเสียต่อร่างกาย การตรวจสุขภาพให้เหมาะสมควรพิจารณาจาก เพศ อายุ และพิจารณาจากโรคที่คนไทยมักเป็นกัน นอกจากนี้เรื่องความเสี่ยง เช่น พันธุกรรม และพฤติกรรม ก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งสำหรับการเลือกตรวจคัดกรอง เช่น บุคคลที่มีประวัติครอบครัวสายตรงเป็นโรคบาหวาน ควรเริ่มตรวจคัดกรองเร็วกว่าปกติ ผู้ที่ชอบดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ควรคัดกรองการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ
เปิด Walk in ฉีดวัคซีนเข็ม 1-4 สัปดาห์เดียว 2,000 คนต่อวัน
การตรวจคัดกรองสุขภาพทำอย่างไรบ้าง
การตรวจคัดกรองสุขภาพเบื้องต้นมักเป็นการซักถามหรือตรวจอย่างเป็นระบบในเบื้องต้น เพื่อค้นหาความเสี่ยงของโรคในบุคคลที่ไม่เคยทราบเลยว่าตนเองมีความเสี่ยงหรือเป็นโรคนั้นแล้ว ถ้าพบความผิดปกติใด ๆ จะได้ทำการตรวจเพิ่มเติมและวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ เพื่อส่งต่อแพทย์เฉพาะทางเพื่อทำการรักษาที่ถูกต้องต่อไป
การตรวจสุขภาพมีเป้าหมายสำคัญ คือการค้นหาโรคที่ซ่อนอยู่ในตัวเราโดยที่เรายังไม่มีอาการผิดปกติ และค้นหาพฤติกรรมเสี่ยง หรือปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ เพื่อหาแนวทางป้องกันและรับคำแนะนำในการปฏิบัติตัวอย่างถูกต้องจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เรื่องควรรู้ ก่อนตรวจสุขภาพ
- การตรวจสุขภาพเป็นเรื่องสำคัญที่แท้จริง เพราะมีโรคหลายชนิดที่เกิดขึ้นแล้ว แต่กลับไม่แสดงอาการ กลายเป็นภัยเงียบสร้างความเสียหายให้แก่ร่างกายของเรา หากได้รับการตรวจค้นตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม เมื่อพบก็จะทำให้การรักษาง่ายขึ้น อีกทั้งมีโอกาสหายขาดได้
- การตรวจสุขภาพ ต้องตรวจให้เหมาะสมกับตัวเรา เริ่มได้ตั้งแต่วัยเด็ก โดยเน้นเรื่องการให้วัคซีนเพื่อป้องกันโรค รวมถึงตรวจการเจริญเติบโตและพัฒนาการว่าสมวัย หรือไม่ เพื่อป้องกันความผิดปกติต่างๆ ที่สำคัญการตรวจสุขภาพตั้งแต่เด็กจะทำให้แพทย์ได้ตรวจสอบปัจจัยเสี่ยงแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดกับเด็ก และทำการรักษาได้อย่างทันท่วงที เมื่อก้าวเข้าสู่วัยรุ่นหรือวัยเจริญพันธุ์ ก็จะมีการตรวจเฉพาะทางเพิ่มขึ้น เช่นโรคทาง นรีเวช สุขภาพหัวใจ และเมื่อก้าวเข้าสู่วัยสูงอายุ การตรวจสุขภาพก็จะเน้นเรื่องของความเสื่อม เพื่อชะลอความเสื่อมนั้นๆ พร้อมทั้งเลี่ยงการเกิดอุบัติเหตุจากความเสื่อมถอยของร่างกาย
- ตรวจสุขภาพประจำปีไม่จำเป็นต้องตรวจทุกปีเสมอไป แม้จะบอกว่าคุณควรตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกๆ ปี แต่ในความเป็นจริงการตรวจสุขภาพไม่จำเป็นต้องตรวจทุกปี แต่ควรเป็นการตรวจตามระยะ ตามความจำเป็นของแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับเพศ อายุ และโอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วย เช่น โรคที่ติดต่อทางพันธุกรรม เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง
- การตรวจสุขภาพที่ดีควรให้ข้อมูลแพทย์อย่างละเอียด หลายท่านมักเข้าใจผิดว่าการตรวจสุขภาพ คือ การค้นหาโรคโดยตรวจทางห้องแล็บปฏิบัติการ และมุ่งเน้นการรักษา หรือการรับประทานยาเพื่อป้องกันโรคเท่านั้น จึงละเลยการดูแลสุขภาพของตนเอง แท้จริงแล้วการตรวจสุขภาพที่ถูกต้อง คือการให้ความสำคัญกับข้อมูล การซักประวัติของแพทย์เพื่อค้นหาปัจจัยเสี่ยงจากพฤติกรรมต่างๆ ที่ปฏิบัติอยู่ทุกวันตลอดทั้งปี แนะนำให้บอกแพทย์ตามความเป็นจริง เพื่อวินิจฉัยว่าคุณเสี่ยงต่อการเกิดโรคหรือไม่ จากนั้น จึงเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจร่างกาย และเมื่อทราบผลการตรวจร่างกายแล้วควรปฏิบัติตามแนะนำของแพทย์ โดยหันกลับมาใส่ใจดูแลสุขภาพด้วยตัวคุณเอง
ทั้งนี้การตรวจสุขภาพประจำปี ไม่ต้องรอให้สูงอายุ เพราะสามารถตรวจได้ตั้งแต่วัยเด็ก การตรวจแต่ละวัยก็จะมีโปรแกรมการตรวจที่เหมาะสมกับช่วงวัย เช่น ในวัยเด็ก ก็จะตรวจดูการเจริญเติบโตและพัฒนาการในทุกๆ ด้านว่าเหมาะสมกับวัยหรือมีความผิดปกติใดหรือไม่ รวมถึงการให้วัคซีนป้องกันโรคต่างๆ เมื่อก้าวเข้าสู่วัยรุ่นหรือวัยเจริญพันธุ์ก็จะมีการตรวจเฉพาะทางเพิ่มขึ้น เช่น โรคทางนรีเวช สุขภาพหัวใจ เมื่อถึงคราวมีครอบครัวก็อาจจะตรวจเพื่อเตรียมความพร้อมในการมีบุตร หรือดูความเสี่ยงโรคทางพันธุกรรมต่างๆ และเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ การตรวจสุขภาพก็จะเน้นเรื่องของความเสื่อมของร่างกาย รวมถึงการเสริมสร้างสุขภาพความแข็งแรง เพื่อป้องกันการเกิดโรคและอุบัติเหตุจากการที่อวัยวะต่างๆ เสื่อมสมรรถภาพลงไป
เช็กลิสต์ตรวจสุขภาพเบื้องต้น
ตรวจวัดความดันโลหิต ชีพจร
ตรวจร่างกายโดยแพทย์เฉพาะทาง
ตรวจหาดรรชนีมวลกาย
ตรวจความผิดปกติของเม็ดเลือด
ตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดและไขมันในเลือด เพื่อดูความเสี่ยงโอกาสของการเกิดโรคหัวใจ
ตรวจการทำงานของตับ-ไต
ตรวจวัดมวลกระดูก และตรวจระดับกรดยูริคจากเลือด เพื่อตรวจหาโอกาสการเกิดโรคไขข้ออักเสบ
ตรวจเอกซเรย์ปอด
สำหรับผู้หญิงควรเพิ่มการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยการตรวจภายใน และเพิ่มการตรวจมะเร็งเต้านมด้วย ซึ่งในผู้ชายจะเพิ่มการตรวจหามะเร็งต่อมลูกหมากจากการเจาะเลือด และการตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งในตับและลำไส้ด้วยก็จะครอบคลุมมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม เราสามารถตรวจสุขภาพด้วยตนเองได้ ด้วยการสังเกตพฤติกรรมของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการกิน กินของหวาน ของทอด ของเค็มมากเกินไปหรือไม่ มีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างผิดปกติไหม รู้สึกอ่อนเพลีย ป่วยเล็กๆ น้อยๆ บ่อยเกินไปหรือเปล่า ได้ออกกำลังกายบ้างไหม พักผ่อนนอนหลับดีหรือไม่ มีความเครียดมากไปไหม การสังเกตตัวเองแบบนี้จะช่วยให้เรารู้จักประเมินสุขภาพตัวเองในเบื้องต้นได้
สถิติพบคนไทยเสียชีวิตจาก"โรคหัวใจ" เฉลี่ยชั่วโมงละ 7 คน
ขอขอบคุณข้อมูลสุขภาพจาก : โรงพยาบาลเปาโล , โรงพยาบาลกรุงเทพ ,กระทรวงสาธารณสุข