ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A อาการเฉียบพลันต้องระวัง เผยระยะการแพร่เชื้อ

ไข้หวัดใหญ่เป็นโรคที่สามารถพบได้ตลอดปี แต่จะพบมากในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว สามารถเกิดได้กับทุกเพศทุกวัย สาเหตุเกิดจากการติดเชื้อไวรัสที่ชื่อ อินฟลูเอนซาไวรัส (Influenza Virus) สายพันธุ์หลักคือสายพันธุ์ A และสายพันธุ์ B ซึ่ง สายพันธุ์ A จะมีความรุนแรงและมีอัตราการเสียชีวิตที่มากกว่า

ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A คืออะไร?

ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A  เป็นการติดเชื้อไวรัสที่ระบบทางเดินหายใจแบบเฉียบพลัน โดยมีลักษณะทางคลินิกที่สำคัญคือ มีไข้สูงแบบทันทีทันใด ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อ่อนเพลีย

ไข้หวัดใหญ่เป็นโรคที่สำคัญที่สุดโรคหนึ่งในกลุ่มโรคติดเชื้ออุบัติใหม่และโรคติดเชื้ออุบัติซ้ำ เนื่องจากเกิดการระบาดใหญ่ทั่วโลก (pandemic) มาแล้วหลายครั้ง

แต่ละครั้งเกิดขึ้นอย่างกว้างขวางเกือบทุกทวีป ทำให้มีผู้ป่วยและเสียชีวิตนับล้านคน เชื้อไวรัสชนิด A แบ่งเป็นชนิดย่อย (subtype) ตามความแตกต่างของโปรตีนของไวรัสที่เรียกว่า hemagglutinin (H) และ neuraminidase (N) ชนิดย่อยของไวรัส A ที่พบว่าเป็นสาเหตุของการติดเชื้อในคนที่พบในปัจจุบันได้แก่ A(H1N1), A(H1N2), A(H3N2), A(H5N1) และ A(H9N2) ส่วนไวรัสชนิด B ไม่มีแบ่งเป็นชนิดย่อย

อาการและอาการแสดง

อาการจะเริ่มหลังได้รับเชื้อ 1-4 วัน ผู้ป่วยจะมีไข้แบบทันทีทันใด ปวดศีรษะ หนาวสั่น ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อ่อนเพลียมาก และอาจพบอาการคัดจมูก เจ็บคอ ถ้าป่วยเป็นระยะเวลานานอาจจะมีอาการไอจากหลอดลมอักเสบ อาการจะรุนแรงและป่วยนานกว่าไข้หวัดธรรมดา ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะหายเป็นปกติภายใน 1-2 สัปดาห์ แต่มีบางรายที่มีอาการรุนแรง เนื่องจากมีภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือ ปอดบวม ซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตได้ ผู้ที่เสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนหรือเสียชีวิต ได้แก่

• ผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป
• เด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี
• ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคปอด โรคหัวใจ โรคไต เบาหวาน ภูมิคุ้มกันบกพร่อง
• เด็กที่ได้รับการรักษาด้วยยาแอสไพรินเป็นเวลานาน
• หญิงตั้งครรภ์ระยะที่ 2 หรือ 3 ในฤดูกาลที่มีไข้หวัดใหญ่สูงวิธีการติดต่อของไข้หวัดใหญ่

ระยะการแพร่เชื้อ

ผู้ป่วยสามารถแพร่เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ตั้งแต่ 1 วันก่อนมีอาการและจะแพร่เชื้อต่อไปอีก 3-5 วันหลังมีอาการในผู้ใหญ่ ส่วนในเด็กอาจแพร่เชื้อได้นานกว่า 7 วัน ผู้ที่ได้รับเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่แต่ไม่มีอาการก็สามารถแพร่เชื้อในช่วงเวลานั้นได้เช่นกัน

การรักษาไข้หวัดใหญ่

• ไข้หวัดใหญ่สามารถหายเองได้ หากอาการไม่รุนแรง แต่ในรายที่มีความเสี่ยงสูงที่เกิดอาการรุนแรงของโรคสามารถพิจารณาให้ยาต้านไวรัส (Oseltamivir) ได้ ซึ่งจะมีประสิทธิภาพดี หากได้รับยาภายใน 48 ชั่วโมง หลังมีอาการ
• ยาอื่น ๆ เป็นยารักษาตามอาการ เช่น ยาลดน้ำมูก ยาละลายเสมหะ ยาลดไข้ เป็นต้น

ดูแลเมื่อป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่

• เช็ดตัว ทานยาลดไข้ สวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี ปรับอุณภูมิห้องให้เหมาะสม
• ดื่มน้ำบ่อย ๆ เพื่อป้องกันการขาดน้ำ
• รับประทานอาหารอ่อน ๆ และนอนพักผ่อนให้เพียงพอ
• แนะนำให้เด็กหยุดเรียน  เป็นระยะเวลา 5 – 7 วัน ขึ้นอยู่กับอาการ
• สวมผ้าปิดปาก ล้างมือบ่อย ๆ แยกสิ่งของเครื่องใช้กับผู้อื่น

การป้องกันไข้หวัดใหญ่

• ล้างมือบ่อย ๆ โดยเฉพาะหลังจากออกนอกบ้านและก่อนรับประทานอาหาร หรือใช้เจลล้างมือแทนได้
• หลีกเลี่ยงการไปในสถานที่ที่แออัดและไม่ให้ลูกเข้าใกล้ผู้ป่วยที่มีอาการไข้หวัดใหญ่
• รับวัคซีนป้องกันโรค สามารถฉีดได้ตั้งแต่ อายุ 6 เดือน โดยวัคซีนจะมีประสิทธิภาพประมาณ 40 – 60 % ซึ่งการที่เด็กจะได้รับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ จะขึ้นอยู่กับช่วงอายุของเด็ก ดังนี้
  • ในเด็กที่มีอายุน้อยกว่า 9 ปี กรณีเริ่มฉีดวัคซีนเป็นปีแรก จะฉีด 2 ครั้ง ครั้งละ 1 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน หลังจากนั้นปีถัด ๆ ไป จะฉีดปีละครั้ง
  • กรณีเด็กที่มีอายุมากกว่า 9 ปี ให้ฉีดปีละ 1 ครั้ง

• กรณีที่มีโรคประจำตัวโดยเฉพาะโรคทางเดินหายใจ เช่น หอบหืด และเด็กเล็กอายุที่น้อยกว่า 2 ปี หากเป็นไข้หวัดใหญ่จะมีอาการรุนแรงได้จึงควรได้รับวัคซีนทุกคน
• สมาชิกในครอบครัวจึงควรได้รับวัคซีนทุกคน ครอบครัวที่มีเด็กอายุน้อยกว่า 6 เดือน ซึ่งเด็กยังไม่สามารถรับวัคซีนได้
• ไม่ใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น

ทั้งนี้การฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ทุกปีเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ มีการเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์ที่ระบาดเกือบทุกปี วัคซีนจะมีการเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์ที่เป็นองค์ประกอบ จึงต้องฉีดทุกปีแนะนำให้ฉีดในช่วงก่อนที่มีการระบาด เช่น ตั้งแต่เดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล เกษตร และ กรมควบคุมโรค

ย้อนข้อมูล“ไข้หวัดใหญ่ 2567” พบเสียชีวิต 51 ราย ส่วนมากติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A