เคล็ดลับใช้ยาดมให้ปลอดภัย ไม่ระคายจมูก ไม่เสี่ยงเชื้อรา
ยาดมไอเท็มไม่ลับ แม้ช่วยให้โล่งจมูกและสดชื่น แต่หากใช้บ่อยหรือผิดวิธี อาจระคายโพรงจมูก แนะวิธีใช้-การเลือกซื้อลดความเสี่ยง และควรบ้างไม่ควรใช้เลย
ยาดม ไอเท็มที่หลายคนชื่นชอบและพกติดตัวตลอดเวลา จากการสำรวจของ Nielsen ประเทศไทย พบว่า ประชากรราว 70 ล้านคน ใช้ยาดมอย่างน้อย 10% และใน 1 เดือนใช้อย่างน้อย 2 หลอด อาจเป็นเพราะเมื่อสูดดมจะทำให้โล่งจมูกและทำให้เกิดความรู้สึกเย็น สดชื่น อีกทั้งยังมีประโยชน์ในขณะที่เป็นลม วิงเวียนศีรษะได้อีกด้วย และยังกำลังเป็นที่นิยมมากสำหรับชาวต่างชาติด้วยเช่นกัน แต่รู้หรือไม่ว่า ยาดมไม่ได้มีประโยชน์อย่างเดียว เพราะการใช้ยาดมไม่ถูกวิธี ใช้มากเกินไปก็เป็นอันตรายได้เหมือนกัน
ยาดม ที่วางจำหน่ายในท้องตลาด ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบน้ำมันหอมระเหย รูปแบบน้ำ รูปแบบบาล์ม และอื่น ๆ ส่วนใหญ่ประกอบด้วย เกร็ดสะระแหน่ การบูร พิมเสน น้ำมันหอมระเหย เช่น น้ำมันสะระแหน่ น้ำมันเขียว น้ำมันกานพลู น้ำมันยูคาลิปตัส หรืออาจมีสารสกัดจากสมุนไพรอื่น ๆ ซึ่ง อย. มีการกำหนดปริมาณตัวยาหรือสมุนไพรที่ใช้ในสูตรตำรับ เพื่อไม่ให้เกิดความระคายเคืองในการสูดดม ซึ่งยาดมมีประโยชน์ดังนี้
- บรรเทาอาการวิงเวียนศรีษะ
- บรรเทาอาการคัดจมูกเนื่องจากหวัด
ติดยาดมมาก ๆ เป็นอันตรายต่อสุขภาพหรือไม่ ?
ยาดม เป็นยาที่มีประโยชน์มากมาย ใช้บำบัดบรรเทาอาการเพียงชั่วคราวเท่านั้น ซึ่งปัจจุบันยังไม่พบรายงานการติดยาดมแต่อย่างใด หากใช้อย่างไม่ถูกวิธีอาจก่อให้เกิดโทษต่อร่างกายได้ เพราะการสูดดมที่เป็นนิสัยในปริมาณที่มากเกินไปทั้งๆ ที่ไม่ได้มีอาการหวัด คัดจมูก หรือวิงเวียนศีรษะ มีงานวิจัยว่าอาจทำให้เกิดโพรงจมูกอักเสบ หลอดลมอักเสบได้
ใช้ยาดมอย่างไรให้ปลอดภัย
- ยาดมที่ผ่านการรับรองจาก สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
- ระบุวันผลิตและหมดอายุชัดเจน
- ผลิตภัณฑ์ปิดมิดชิด
- ไม่ควรให้หลอดยาสัมผัสกับจมูกโดยตรง
- ไม่ควรให้หลอดยาเข้าไปค้างในจมูก
- ควรหลีกเลี่ยงการใช้หลอดยาดมร่วมกับผู้อื่น
- ยาดม ที่เป็นยาน้ำ หรือขี้ผึ้ง ให้ใช้สำลีหรือผ้าเช็ดหน้าป้าย หรือนำมาทาบริเวณอก และสูดดมแค่ไอระเหย
- ใช้เฉพาะตอนที่มีอาการวินเวียน หรือขณะเป็นหวัดเท่านั้น
- ไม่ควรเปิดฝายาดมทิ้งไว้ เลี่ยงเก็บในที่ที่มีความชื้นเสี่ยงเกิดเชื้อราได้ง่าย
- ไม่ควรใช้ยาดม ที่มีสีและกลิ่นเปลี่ยนไป รวมถึงเนื้อสมุนไพรเปื่อยยุ่ยด้วย
ที่สำคัญ ไม่ควรใช้ยาดมในผู้ที่มีปัญหาระบบทางเดินหายใจ เช่น โพรงจมูกอักเสบ ติดเชื้อในโพรงจมูก ไซนัสอักเสบ เพราะอาจจะทำให้เกิดความเสียหายกับเนื้อเยื่อในโพรงจมูกมากขึ้นได้ รวมถึงเด็กเล็ก หากใช้ยาดมแล้วรู้สึกไม่ดีขึ้น หรือมีอาการที่ไม่หายขาด ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรับการรักษา
ขอบคุณข้อมูลจาก : สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา,องค์การเภสัชกรรม และ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
