ภาวะนิ้วล็อกในเด็กเล็ก พบได้ตั้งแต่วัยหัดจับของ วิธีรักษาที่พ่อแม่ควรรู้
ภาวะนิ้วล็อกในเด็กมักพบที่นิ้วหัวแม่มือ สังเกตได้จากนิ้วงอค้าง เหยียดไม่สุด หรือมีเสียงกึกขณะขยับ ส่วนใหญ่หายได้เอง แต่ควรพบแพทย์หากอาการรุนแรง
นิ้วล็อกในเด็กเล็กอาจดูเหมือนเรื่องไกลตัว แต่ความจริงแล้วสามารถพบได้ตั้งแต่วัยหัดจับของลูกน้อย มักพบที่นิ้วหัวแม่มือ (Trigger thumb) มากกว่านิ้วอื่น รองลงมาคือนิ้วกลางและนิ้วนาง หากสังเกตเห็นว่าลูกงอนิ้วผิดปกติหรือมีเสียงกึกเวลาขยับนิ้ว อาจเป็นสัญญาณของภาวะนิ้วล็อกที่ควรได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมเพื่อไม่ให้กระทบต่อพัฒนาการของลูก
นิ้วล็อก เป็นอาการของปลอกหุ้มเอ็นหนาตัวขึ้น ส่วนสาเหตุที่แท้จริงของปลอกหุ้มเอ็นหนาตัวขึ้นนั้น ยังไม่ทราบแน่ชัด
แต่เชื่อว่าอาจเป็นความผิดปกติของการพัฒนาการของเนื้อเยื่อบริเวณนั้นตั้งแต่ในครรภ์ ไม่ได้เกิดจากการที่พ่อแม่จับนิ้วลูกผิดวิธี หรือเกิดจากอุบัติเหตุแต่อย่างใด
สังเกตได้อย่างไรว่าเป็นอาการของนิ้วล็อก ?
อาการของนิ้วล็อกในเด็กมักไม่แสดงออกชัดเจนตั้งแต่แรกเกิด แต่อาจเริ่มสังเกตได้เมื่อเด็กอายุประมาณ 6 เดือนถึง 2 ปี โดยมีลักษณะดังนี้
- นิ้วงอค้าง นิ้วมือ โดยเฉพาะนิ้วหัวแม่มือ อยู่ในท่างอเข้าหาฝ่ามือตลอดเวลา ไม่สามารถเหยียดตรงได้เอง หรือเหยียดได้เพียงบางส่วน
- งอ-เหยียดติดขัด เมื่อพยายามงอนิ้วเข้า หรือเหยียดนิ้วออก อาจเห็นนิ้วมีการสะดุด กระตุก หรือได้ยินเสียง "กึ๊ก" เบาๆ
- ก้อนนูนเล็กๆ (Nodule) อาจคลำได้ก้อนนูนเล็กๆ บริเวณโคนนิ้วมือด้านฝ่ามือที่เกิดปัญหา ซึ่งเป็นส่วนที่เอ็นสะดุด
- ไม่แสดงอาการ ส่วนใหญ่แล้ว เด็กจะไม่มีอาการปวด แม้จะมีการงอค้างหรือติดขัด แต่บางครั้งอาจรู้สึกไม่สบายตัวเล็กน้อยเมื่อพยายามเหยียดนิ้ว
แนวทางการรักษานิ้วล็อคในเด็ก
นิ้วล็อกในเด็กเล็ก กว่า 50-70% สามารถหายได้เองตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในช่วงอายุ 1-2 ขวบ ดังนั้นแพทย์มักจะแนะนำแนวทางการรักษาจากเบาๆ ไปถึงหนัก ดังนี้
การสังเกตอาการ (Observation)
หากอาการไม่รุนแรง เด็กไม่มีอาการปวด และนิ้วไม่ได้งอค้างตลอดเวลา แพทย์อาจแนะนำให้สังเกตอาการอย่างใกล้ชิดไปก่อน โดยอาจมีการสอนท่ากายบริหารง่ายๆ ให้ผู้ปกครองช่วยทำกับลูก เพื่อช่วยให้เอ็นเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น
การดัดนิ้ว/ทำกายภาพบำบัด (Stretching/Physical Therapy) เหมาะในเด็กอายุ ≤ 2 ปี คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยนวดและยืดเบาๆ บริเวณโคนนิ้วที่เป็น วันละหลายๆ ครั้ง โดย เพื่อยืดปลอกหุ้มเอ็นและช่วยให้เอ็นเคลื่อนที่ได้สะดวกขึ้น ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดเพื่อเรียนรู้วิธีที่ถูกต้อง
การผ่าตัดนิ้วล็อกในเด็ก (Surgery)
แพทย์จะพิจารณาในกรณีที่ลูกน้อยมีอายุ 2-3 ขวบขึ้นไปแล้วอาการนิ้วล็อคงอค้างตลอดเวลา หรือเป็นมานานเกิน 6 เดือน
วิธีการผ่าตัดนิ้วล็อก เป็นการผ่าตัดเล็กๆ ที่ใช้เวลาไม่นาน โดยศัลยแพทย์จะทำการกรีดปลอกหุ้มเอ็นที่หนาตัวออกเล็กน้อย เพื่อเปิดทางให้เอ็นสามารถเคลื่อนที่ได้สะดวกอีกครั้ง การผ่าตัดนี้มีความปลอดภัยสูง เด็กส่วนใหญ่สามารถกลับมาใช้งานนิ้วได้เป็นปกติภายในไม่กี่สัปดาห์หลังการผ่าตัด
การดูแลเมื่อลูกมีภาวะนิ้วล็อก ต้องทำอย่างไรบ้าง ?
อย่ากังวลมากเกินไป ภาวะนิ้วล็อคในเด็กเล็กส่วนใหญ่มักไม่เป็นอันตรายรุนแรง และหายได้เอง
สังเกตอาการผิดปกติ หากนิ้วงอค้างมากขึ้น มีอาการบวม แดง ร้อน หรือเด็กร้องไห้มากเมื่อจับนิ้ว ควรรีบไปพบแพทย์
ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
ส่งเสริมพัฒนาการและให้กำลังใจแก้ลูกน้อย แม้จะมีนิ้วล็อค ลูกยังคงสามารถทำกิจกรรมและเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้ตามวัย ควรให้ความรักและกำลังใจอย่างเต็มที่
ภาวะนิ้วล็อกในเด็กเล็ก เป็นภาวะที่พบได้ในเด็กตั้งแต่วัยหัดใช้มือ แม้จะไม่ใช่อาการรุนแรงและหายเองได้ แต่หากปล่อยไว้โดยไม่สังเกต อาจส่งผลต่อพัฒนาการด้านการใช้มือของเด็กในระยะยาว การรับรู้สัญญาณตั้งแต่แรกเริ่มมีอาการและการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยให้ลูกน้อยได้รับการดูแลอย่างถูกต้องและเหมาะสม
Q&A คำถามที่พบบ่อย
นิ้วงอตั้งแต่เกิด หรือ นิ้วล็อกในเด็ก เกิดจากอะไร
นิ้วล็อกในเด็ก (Pediatric Trigger Thumb) เป็นอาการของปลอกหุ้มเอ็นหนาตัวขึ้น ส่วนสาเหตุที่แท้จริงของปลอกหุ้มเอ็นหนาตัวขึ้นนั้น ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าอาจเป็นความผิดปกติของการพัฒนาการของเนื้อเยื่อบริเวณนั้นตั้งแต่ในครรภ์ ไม่ได้เกิดจากการที่พ่อแม่จับนิ้วลูกผิดวิธี หรือเกิดจากอุบัติเหตุแต่อย่างใด
ภาวะนิ้วล็อกในเด็กสามารถเกิดขึ้นได้ในเด็กเล็ก มักไม่แสดงออกชัดเจนตั้งแต่แรกเกิด แต่อาจเริ่มสังเกตได้เมื่อเด็กอายุประมาณ 6 เดือนถึง 2 ปี
การผ่าตัดนิ้วหัวแม่มือ
นิ้วล็อกในเด็กเล็ก ประมาณ 50-70% สามารถหายได้เองตามธรรมชาติ แต่บางกรณีอาจต้องทำการรักษาด้วยการดัดนิ้ว ทำกายภาพบำบัด หรือการผ่าตัด
การผ่าตัดนิ้วล็อกในเด็ก (Surgery) แพทย์จะพิจารณาในกรณีที่ลูกน้อยมีอายุ 2-3 ขวบขึ้นไปแล้วอาการนิ้วล็อคงอค้างตลอดเวลา หรือเป็นมานานเกิน 6 เดือน
วิธีการผ่าตัดนิ้วล็อก เป็นการผ่าตัดเล็กๆ ที่ใช้เวลาไม่นาน โดยศัลยแพทย์จะทำการกรีดปลอกหุ้มเอ็นที่หนาตัวออกเล็กน้อย เพื่อเปิดทางให้เอ็นสามารถเคลื่อนที่ได้สะดวกอีกครั้ง การผ่าตัดนี้มีความปลอดภัยสูง เด็กส่วนใหญ่สามารถกลับมาใช้งานนิ้วได้เป็นปกติภายในไม่กี่สัปดาห์หลังการผ่าตัด
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเด็กสมิติเวช อินเตอร์เนชั่นแนล