จากคดีถอดถอนนายเศรษฐา ทวีสิน อดีตนายกรัฐมนตรี จากการแต่งตั้งคนที่ขาดคุณสมบัติดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี จนทำให้ขาดจริยธรรมอย่างร้ายแรง กลายเป็นจุดเสี่ยงที่ทำให้รายชื่อ “ครม.แพทองธาร 1” ถูกสแกนคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามกันอย่างเข้มข้น
โดยมีการขอความเห็นจาก 6 หน่วยงาน ทั้งสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ,ป.ป.ช. ,ศาลยุติธรรม ,ศาลรัฐธรรมนูญ ,กกต.,และคณะกรรมการกฤษฎีกา
ซึ่งก็มีกระแสข่าวว่า อาจมีว่าที่รัฐมนตรีที่ สอบตกคุณสมบัติ โดยเฉพาะ “มาตรฐานจริยธรรม” มากถึง 11 คน โดยจำนวนนี้ แบ่งเป็น พรรคเพื่อไทย 3 คน, พรรคภูมิใจไทย 3 คน, พรรคประชาธิปัตย์ 2 คน, รวมไทยสร้างชาติ 1 คน และกลุ่มการเมือง 2 คน
โดยมีจำนวน 5 คนเป็นกลุ่มที่มีคำร้องหรือข้อกล่าวหาอยู่ในคณะกรรมการ ป.ป.ช. แต่ส่วนใหญ่ยังอยู่ในชั้นไต่สวน ยังไม่ได้ชี้มูลความผิดใดๆ ซึ่งมีเพียงคนเดียวที่ชี้มูลความผิดทางวินัยไปแล้ว คือ พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว.ศึกษาธิการ จากพรรคภูมิใจไทย สมัยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผบ.ตร.กรณีไม่ได้ทำความเห็นแย้ง"คำสั่งไม่ฟ้อง"นายวรยุทธ อยู่วิทยา หรือ บอส ในคดีขับรถชนตำรวจเสียชีวิต แต่ถูกชี้มูลความผิดวินัยไม่ร้ายแรง ไม่เข้าข่ายขาดคุณสมบัติการเป็นรัฐมนตรีตามกฎหมาย
ศาลอุทธรณ์ สั่งจำคุก 8 ปี “ครูไพบูลย์”ไม่รอการลงโทษ พรากผู้เยาว์ “เอ๋ มิรา”
ส่วนอีก 4 คนที่เหลือ เป็นกลุ่มที่มีคำร้องอยู่ใน ป.ป.ช. มีทั้งแคนดิเดตรัฐมนตรีจากพรรคเพื่อไทย โดย 1 ใน 3 คน มีความเชื่อมโยงกับคดีปาล์มอินโดฯ ซึ่งป.ป.ช.แจ้งข้อกล่าวหาผู้เกี่ยวข้องไปเมื่อเดือนเม.ย.2566
รวมถึงพรรคร่วมรัฐบาลอื่นๆ เช่น นาย เดชอิศม์ ขาวทอง เลขาธิการพรรคประชาธิปัตย์ ที่มีชื่อเป็นแคนดิเดต รมช.สาธารณสุข เคยถูกเชื่อมโยงกรณีปรากฏภาพถ่ายร่วมเฟรมกับ โทนี่ เตียว ผู้ต้องหาคดีฟอกเงิน รวมถึงกรณีพี่สาวและเครือญาติโดนคดีบุกรุกโบราณสถานเขาแดง จ.สงขลา อีกทั้งก่อนหน้านี้ นายนิวัติไชย เกษมมงคลเลขาธิการ ป.ป.ช. ได้ออกมาระบุว่า ถึงคำร้องในชั้นไต่สวนด้วย โดยมีข้อมูลว่า กรณีดังกล่าวเป็นข้อกล่าวหาความเชื่อมโยงเกี่ยวกับกระบวนการ "ลักลอบค้าน้ำมันเชื้อเพลิงในพื้นที่ภาคใต้"
หรือกรณีของนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ว่าที่ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติแและสิ่งแวดล้อม ที่เคยมีกรณีคนใกล้ชิด มีชื่อเชื่อมโยงคดีหมูเถื่อน-ตีนไก่เถื่อน โดยก่อนหน้านี้เจ้าตัวจะออกมายืนยันว่า ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าว แต่ในห้วงที่มีการจัดสรรตำแหน่งรัฐมนตรี แน่นอนว่าประเด็นดังกล่าวย่อมไม่พ้นถูกขุดคุ้ยขึ้นมาเป็นกระแสอีกครั้ง
สำหรับแคนดิเดตที่เหลือบางส่วน มีกรณีที่เคยต้องคดีความ เช่น นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ เลขาธิการพรรครวมไทยสร้างชาติ ว่าที่ รมว.อุตสาหกรรม จากกรณีเคยต้องคำพากษาหรือรับโทษจำคุกในคดีการชุมนุม กปปส. โดยล่าสุดศาลอุทธรณ์ได้มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 27 มิ.ย.2567 ที่ผ่านมา ยกฟ้อง นายเอกนัฏแต่ก็ยังมีข้อถกเถียงอยู่ว่า คำว่า เคยต้องคำพิพากษา จะเป็นปัญหาอุปสรรคหรือไม่
ขณะที่ส่วนที่เหลือ อาจไม่มีคดีความติดตัว เพียงแต่ถูกตั้งคำถามในเรื่องจริยธรรม เช่น ชาดา ไทยเศรษฐ์ รมช.มหาดไทย จากพรรคภูมิใจไทย กรณีถูกจับตาไปที่ความเชื่อมโยงกลุ่มผู้มีอิทธิพล ล่าสุดถอนชื่อตัวเองออกจากโผครม. แพทองธาร 1แล้ว หลังมีกระแสกดดันเรื่องคุณสมบัติ และส่ง ชื่อ นางสาวซาบีดา ลูกสาว นั่งมท.3แทน