“นาท ภูวนัย” หรือ นายกองเอก อุดมพร คชหิรัญ เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2489 จังหวัดพระนคร ประเทศไทย เป็นบุตรของ พันตำรวจเอก (พิเศษ) ศิริ คชหิรัญ ป.ม,ป.ช.,ท.จ. อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา กับ นางพรรณพิมพ์ คชหิรัญ เป็นหลานปู่ ขุนจงใจหาญ (แม้น คชหิรัญ)
“นาท ภูวนัย” จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่ 8 ที่โรงเรียนสันติราษฏร์บำรุง และคณะรัฐศาสตร์การปกครอง ที่มหาวิทยาลัยซีบาสเตียน กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์
จากนั้น จึงได้รับราชการกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอและแสดงภาพยนตร์กับละครในเวลาเดียวกันโดยเริ่มจากละครการกุศลทางช่อง 7 เรื่อง ลาก่อนน่านเจ้า และภาพยนตร์เรื่อง แม่ศรีไพร คู่กับ เพชรา เชาวราษฎร์
“นาท ภูวนัย” เคยได้รับรางวัลตุ๊กตาทอง สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2516-2517 จากเรื่องไม่มีสวรรค์สำหรับคุณ คู่กับ ภาวนา ชนะจิต และ ภัทราวดี ศรีไตรรัตน์
จากนั้นจึงมีผลงานทางจอเงินและจอแก้วต่อมาอีกหลายเรื่องโดยรับบทเป็นพระเอก พระรอง และบทประกบ โดย “นาท ภูวนัย” ยังเป็นที่รู้จักจากการรับบท “โกโบริ” ในภาพยนตร์ “คู่กรรม” เมื่อปี พ.ศ. 2516 ซึ่งนับเป็นโกโบริคนแรกในฉบับภาพยนตร์ด้วย
ต่อมาได้ออกจากวงการบันเทิงและรับราชการจนเกษียณอายุในปี พ.ศ. 2549 ในตำแหน่งรองผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และเมื่อ พ.ศ. 2550 ได้ลงสมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดชัยภูมิ เขต 2 ในนามพรรคเพื่อแผ่นดิน แต่ไม่ได้รับเลือก
ชีวิตส่วนตัว สมรสกับ นิตยา ปานะถึก อดีตรองนายกเหล่ากาชาดจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และ อดีตรองประธานแม่บ้านมหาดไทยจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีบุตรธิดารวม 4 คน หนึ่งในนั้น คือ ตู่ จารุศิริ ภูวนัย ซึ่งเป็นนักแสดงเช่นกัน
ช่วงบั้นปลายชีวิต นาทยังมีผลงานทางละครเป็นระยะ ๆ จนกระทั่งถึงแก่กรรมด้วยภาวะปอดบวมน้ำเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2568 สิริอายุ 79 ปี โดย “นาท ภูวนัย” แสดงละครเรื่องสุดท้ายเมื่อปี 2565 เรื่อง “กรงน้ำผึ้ง” โดยรับบทเป็น “เตียวเหล็ง”