พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระพันปีหลวง ด้านพระเกียรติคุณและรางวัล

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงได้รับรางวัลเชิดชูต่างๆ ทั้งจากองค์การรัฐบาลในประเทศไทย รัฐบาล และองค์การเอกชนต่างประเทศ

1. องค์การรัฐบาลในประเทศไทยมหาวิทยาลัยในประเทศไทย ทูลเกล้าฯ ถวายดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์รวม 24 ปริญญา มหาวิทยาลัยรามคำแหง ได้จัดทำ วารสารรามคำแหง ฉบับมนุษยศาสตร์เทิดพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ในวโรกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ 60 พรรษาในปีพุทธศักราช 2534 ได้กล่าวไว้ความว่า พระองค์ทรงได้รับการทูลเกล้าทูลกระหม่อมจากมหาวิทยาลัยในประเทศไทย 12 แห่ง ถวายดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ นับแต่ พ.ศ. 2504 จนถึง พ.ศ. 2535 รวมกัน 24 ปริญญา

เริ่มจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นแห่งแรกที่ได้ทูลเกล้าฯ ถวายปริญญารัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2504 และครั้งสุดท้ายของ พ.ศ. 2535 คือ วันที่ 9 ธันวาคม 2535 มหาวิทยาลัยรามคำแหง ทูลเกล้าฯถวาย ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาชีววิทยาและสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์

ตามสถิติที่รวบรวมได้ที่พระองค์ทรงรับทูลเกล้าถวาย ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จาก 12 มหาวิทยาลัยดังนี้

• จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 4 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 3 ปริญญา
• วิทยาลัยวิชาการศึกษา 1 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2 ปริญญา
• สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์ 1 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยรามคำแหง 4 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยมหิดล 2 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช 1 ปริญญา
• สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง 2 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 1 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยขอนแก่น 1 ปริญญา
• มหาวิทยาลัยศิลปากร 1 ปริญญา
• รวม 24 ปริญญา

2. รัฐบาลและองค์การเอกชนต่างประเทศ ทูลเกล้าฯถวายรางวัลเชิดชูและสดุดีเฉลิมพระเกียรติ รวม 13 รางวัล

วันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2522 องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) ทูลเกล้าฯถวาย “เหรียญเซเรส” ในพระฐานะที่พระองค์ทรงเป็นสตรีดีเด่น ทรงอุทิศพระองค์พัฒนาสตรีและประชาชนในชนบท และทรงสนับสนุนพระราโชบายในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในการเกษตรและที่ดินทำกิน

วันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524 สหพันธ์พิทักษ์เด็ก นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ทูลเกล้าฯถวาย “รางวัลเกียรติคุณ” ในวาระฉลองครบรอบ 50 ปี ขององค์การ ในพระราชกรณียกิจที่พระองค์ทรงช่วยเหลือผู้ยากไร้ในชนบท ผู้ลี้ภัย และเด็กพิการ

วันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2524 เลขาธิการองค์การสหประชาชาติ ทูลเกล้าฯถวายเหรียญ “The First Thai Proof Coins In Series Commemorating The International Year of The Child-IYC”

วันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2524 โครงการจัดการทำเหรียญที่ระลึกปีเด็กสากล ขององค์การยูนิเซฟ ทูลเกล้าฯถวาย “เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกปีเด็กสากล”

วันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2528 สมาคมเอเชีย ทูลเกล้าฯถวายรางวัล “ด้านมนุษยธรรม” เป็นรางวัลแรกของสมาคมนับแต่ก่อตั้งมา ด้วยพระราชกรณียกิจ ทรงยกฐานะสตรีให้สูงขึ้นทางการศึกษา เศรษฐกิจ และศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาติ

วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2529 World Wildlife Fund ทูลเกล้าฯถวายประกาศนียบัตรเทิดพระเกียรตินักอนุรักษ์ดีเด่นด้านการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า

วันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2531 ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งกรุงลอนดอน ทูลเกล้าฯถวายสมาชิกภาพกิตติมศักดิ์ของราชวิทยาลัย ด้วยทรงประกอบพระราชภารกิจนานาประการ ยังให้เกิดผลดีทางการแพทย์และสาธารณสุข

วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2533 ศูนย์ศึกษาการอพยพ (CMS) ทูลเกล้าฯถวายรางวัลความช่วยเหลือแก่ผู้ลี้ภัยประจำปี ทั้งนี้ด้วยทรงส่งเสริมด้านมนุษยธรรมแก่ผู้ลี้ภัยนับล้านคนที่หลั่งไหลเข้าสู่ประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2418

วันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 กลุ่มผู้สนับสนุนพิพิธภัณฑ์เด็กแห่งกรุงวอชิงตัน D.C. ทูลเกล้าฯถวายรางวัลมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ประจำปี 2534 เป็นรางวัลที่ชาวต่างประเทศได้รับเป็นครั้งแรกของรางวัลนี้

วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2535 องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ทูลเกล้าฯถวายเหรียญทองโบโรพุทโธ เนื่องในพิธีเปิดงาน “มรดกสิ่งทอเอเชียหัตถกรรมและอุตสาหกรรม” ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

วันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2534 องค์การระหว่างประเทศ 2 องค์การ ได้แก่ องค์การกองทุนเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNIFEM) ร่วมกับกระทรวงการต่างประเทศแห่งประเทศไทย จัดงานเฉลิมพระเกียรติ ชื่อ “งานนานาชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชินีนาถ” องค์การระหว่างประเทศทั้ง 2 องค์การ ได้ทูลเกล้าฯถวายรางวัลสดุดีดังต่อไปนี้

• องค์การยูนิเซฟ ทูลเกล้าฯถวาย “เหรียญ UNICEF Special Recognition Award” ซึ่งเป็นเหรียญที่เคยมอบให้แก่กาชาดสากล ไม่เคยมอบให้แก่บุคคลใด และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงเป็นพระองค์แรกที่ทรงได้รับเหรียญนี้
• องค์การยูนิเซฟ ทูลเกล้าฯถวาย “UNIFEM Award of Excellence” เป็นรางวัลดีเด่นที่พระองค์ทรงมุ่งมั่นสนับสนุนบทบาทสตรีไทยในการพัฒนาประเทศ

วันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา ทูลเกล้าฯถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขามนุษย์ศาสตร์

วันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2536 เวลาใกล้เคียงกัน มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด สหรัฐอเมริกา ทูลเกล้าฯถวายรางวัล “สตรีแห่งปี 1993” ในฐานะที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจเพื่อประโยชน์สุขของส่วนรวมเสมอมา