พระราชกรณียกิจ สมเด็จพระพันปีหลวง "คนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์"

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นผู้มีน้ำพระทัยอ่อนโยน เปี่ยมไปด้วยพระเมตตา ทุกครั้งที่เสด็จฯ ไปทรงเยี่ยมราษฎร จะทรงพบว่ามีราษฎรป่วยเจ็บด้วยโรคต่างๆ ไปเฝ้าฯ กันเป็นจำนวนมาก

ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แพทย์ที่ตามเสด็จช่วยตรวจรักษา หากคนไข้ คนใดจำเป็นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ก็จะโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินการส่งตัวเข้าโรงพยาบาล ในภาคนั้นๆ

แต่หากว่าตนไข้ผู้นั้นเป็นโรคที่ต้องการแพทย์เฉพาะโรคที่ไม่มีในจังหวัดนั้น ๆ ก็ให้นำตัวส่งเข้ากรุงเทพฯ เพื่อให้ได้รับการรักษาพยาบาลอย่างดีที่สุดจนกว่าจะหาย

เนื่องจากเวลาที่เสด็จฯ ไปทรงเยี่ยมราษฎรนั้น ในบางจุดมีคนป่วยมาก แพทย์ตามเสด็จไม่สามารถจะตรวจได้ในเวลาอันจำกัด พระองค์ก็โปรดเกล้าฯ ให้จัด ‘หน่วยแพทย์พระราชทาน’ เดินทางไปให้การตรวจรักษาโดยเฉพาะตามจุดต่าง ๆ บางครั้งก็เดินทางทางรถยนต์ บางครั้งทางเครื่องบินเฮลิคอปเตอร์ แล้วแต่ภูมิประเทศ

หน่วยแพทย์พระราชทานนี้ มีนายแพทย์ดนัย สนิทวงศ์ฯ เป็นหัวหน้า มีข้าราชบริพาร เช่นนางสนองพระโอษฐ์ เจ้าหน้าที่กองราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ไปช่วยกันหยิบยา เขียนหน้าซอง อธิบายวิธีกินยาให้ละเอียด ตลอดจนจัดแถวเข้าพบแพทย์ แต่ต่อมาหมู่บ้านที่ห่างไกลการคมนาคมเหล่านี้ มีถนนตัดไปถึง และบ้านเมืองก็ได้ขยายงานด้านสาธารณสุขออกไปโดยรอบ หน่วยแพทย์พระราชทานเฉพาะจุดแบบนี้ก็ไม่มีความจำเป็นอีกต่อไป

ส่วนการที่แพทย์ตามเสด็จไม่มีเวลาพอที่จะตรวจรักษาคนไข้ตามจุดที่เสด็จพระราชดำเนินนั้นก็ทรงแก้ไขโดยโปรดเกล้าฯ ให้เดินทางไปคอยที่จุดเสด็จพระราชดำเนินล่วงหน้า ทำการตรวจรักษาจ่ายยาไปจนกว่าจะถึงเวลาเสด็จพระราชดำเนินก็สามารถตรวจรักษาจนครบถ้วนได้ นอกจากนี้ทางสาธารณสุข-จังหวัด และโรงพยาบาลประจำจังหวัด ก็ได้ร่วมมือจัดแพทย์และผู้ช่วยไปสมทบด้วยอีกคณะหนึ่ง เป็นการโดยเสด็จพระราชกุศลที่น่าอนุโมทนายิ่ง

สำหรับคนไข้ที่โปรดเกล้าฯ ให้นำตัวมารักษาที่โรงพยาบาลต่างๆ ในกรุงเทพฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นห่วงมาก จะทรงจำได้ว่ามีคนไข้คนใดบ้างที่มีอาการไม่ค่อยจะดี จะทรงสอบถามถึงอาการของเขาอยู่เสมอ โปรดเกล้าฯ ให้จัดนางสนองพระโอษฐ์และอาสาสมัครเวียนกันไปเยี่ยมเยียนคนไข้เหล่านี้ตามโรงพยาบาลต่าง ๆ ทุกวัน โดยมีพระราชเสาวนีย์

ให้ทำตัวประดุจญาติของเขา ที่เขาจะไว้ใจบอกเล่าทุกข์สุขอะไรให้ได้ เผื่อจะสามารถปัดเป่าบรรเทาความทุกข์ของเขาได้

ที่มา : หน่วยราชการในพระองค์