ยูเนสโกจ่อขึ้นทะเบียน “เวนิส” เป็นมรดกโลกที่อยู่ในภาวะอันตราย

ปัจจุบัน องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก (UNESCO) ได้ขึ้นทะเบียนสถานที่ 1,157 แห่งที่ให้เป็น “มรดกโลก” (World Heritage) โดยพิจารณาจากคุณค่าที่โดดเด่นในระดับสากล ไม่ว่าจะในเชิงธรรมชาติหรือวัฒนธรรม

หนึ่งในแหล่งมรดกโลกที่ทุกคนรู้จักกันดีและได้รับความนิยมสูง คือ นครแห่งสายน้ำ “เวนิส” (Venice) ในประเทศอิตาลี แต่ล่าสุดยูเนสโกได้แนะขึ้นทะเบียนเวนิสเข้าไปในบัญชีรายการ “มรดกโลกที่อยู่ในภาวะอันตราย”

 

 

บัญชีมรดกโลกที่อยู่ในภาวะอันตรายนี้เป็นเหมือนกับ “บัญชีดำ” ที่มีขึ้นเพื่อกระตุ้นให้รัฐบาลหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบเอาจริงเอาจังในการจัดการปัญหาต่าง ๆ ที่กำลังคุกคามแหล่งมรดกโลกแห่งนั้น ๆ

ดังนั้น การแนะขึ้นทะเบียนเวนิสให้เป็นมรดกโลกที่อยู่ในภาวะอันตรายครั้งนี้ จึงเท่ากับการเรียกร้องให้รัฐบาลอิตาลีทุ่มเทเพื่อจัดการกับปัญหาที่มีมายาวนานในเมืองเวนิส ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและปัญหาที่เกิดจากจำนวนนักท่องเที่ยวที่มากเกินไป

เมียนมาขยายเวลาสถานการณ์ฉุกเฉิน เลื่อนเลือกตั้งออกไปอีก 6 เดือน

ในเอกสารร่างข้อมติของยูเนสโกระบุว่า “เวนิสในปัจจุบัน ยังไม่มีความคืบหน้าในระดับที่มีนัยสำคัญในการจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและซับซ้อน โดยเฉพาะกับการท่องเที่ยวจำนวนมาก โครงการพัฒนา และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ”

ร่างมติยังระบุว่า “ปัญหาเหล่านี้ก่อให้เกิดการเสื่อมสภาพและความเสียหายต่อโครงสร้างอาคารและพื้นที่เมือง ทำให้เสื่อมเสียเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและสังคม และคุกคามความสมบูรณ์ของคุณสมบัติและคุณค่าทางวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และภูมิทัศน์”

เวนิสเผชิญกับปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสภาพอากาศอย่างหนักในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยหากย้อนกลับไปในเดือนกุมภาพันธ์ของปีนี้ มีรายงานว่าเวนิสประสบกับภาวะแห้งแล้งอย่างหนัก จนเรือกอนโดลา เรือแท็กซี่น้ำ และเรือพยาบาล ไม่สามารถแล่นผ่านคลองบางสายได้ หรืออย่างในเดือนพฤศจิกายน 2019 ก็เกิดน้ำท่วมรุนแรงจนสมบัติทางประวัติศาสตร์และอาคารต่าง ๆ ได้รับอันตราย

ในส่วนของปัญหาจากการท่องเที่ยวที่มากเกินไปในเวนิส ก็เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และยูเนสโกได้กล่าวถึงความพยายามบางอย่างในการต่อสู้กับปัญหาดังกล่าว เช่น การห้ามไม่ให้เรือขนาดใหญ่เข้าสู่ลุ่มน้ำซานมาร์โก–คลองจิยูเดคา

ถึงกระนั้น รายงานระบุว่า “ผลกระทบของความเสื่อมโทรมอย่างต่อเนื่องเนื่องจากการแทรกแซงของมนุษย์ รวมถึงการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการท่องเที่ยวจำนวนมาก คุกคามให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างถาวรต่อคุณค่าที่โดดเด่นในระดับสากลของเมืองเวนิส”

ยูเนสโกระบุว่า วัตถุประสงค์ในการขึ้นทะเบียน ก็เพื่อให้เวนิสได้รับการดูแลคุ้มครองที่ดีกว่านี้ในอนาคตข้างหน้า

ด้านโฆษกเทศบาลเมืองเวนิส ระบุว่า พวกเขาจะพิจารณาข้อเสนอของยูเนสโกอย่างละเอียดอีกครั้ง ก่อนจะนำไปหารือกับรัฐบาลกลางอิตาลี

ในอดีต เวนิสเคยได้รับการขนานนามว่า “ลา เซเรนิสซิมา” (La Serenissima) หรือสาธารณรัฐที่สงบสุขที่สุด แต่สภาพการณ์ในปัจจุบัน ไม่สอดคล้องกับความสงบสุขอีกต่อไปแล้ว ทั้งการเสี่ยงถูกน้ำท่วม และต้องรองรับนักท่องเที่ยวปีละ 28 ล้านคน ทำให้ต้องเร่งพัฒนาเมือง ซึ่งสุดท้ายก็เป็นผลเสียกับเวนิสเอง

รายงานของยูเนสโกกล่าวโทษเจ้าหน้าที่รัฐที่ไม่มีวิสัยทัศน์ที่แหลมคมพอในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่เมืองแห่งนี้กำลังเผชิญอยู่ ถือเป็นความบกพร่องของเจ้าหน้าที่ที่ไม่สามารถปกป้องเมืองเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน รวมถึงลำคลองที่โอบล้อมรอบเมืองไว้ได้

ขณะที่นายกเทศมนตรีเวนิสในอดีตหลายคน ต่างกล่าวหาว่ายูเนสโกเป็นหนึ่งในองค์กรที่สิ้นเปลืองและไร้ประโยชน์ที่สุดบนโลกนี้

หนึ่งในนั้น คือ มัสซิโม คัชชารี (Massimo Cacciari) ที่บอกว่า ยูเนสโกตัดสินใจโดยขาดความรู้ และให้ความเห็นแบบหว่านทุกทาง ซึ่งเราจะไม่สนใจ พวกเขาไม่ได้ให้เงินทุนเราในการเปลี่ยนแปลงใด ๆ สิ่งที่พวกเขาทำคือแค่วิจารณ์ ทำอย่างกับเราต้องการยูเนสโก เพื่อให้ได้เป็นแหล่งมรดกโลก เราอยากเห็นการกระทำที่มากขึ้น แต่พูดให้น้อยลง

เมื่อ 2 ปีก่อน ยูเนสโกเคยเสนอให้ขึ้นทะเบียนเวนิสเป็นมรดกโลกที่เสี่ยงอันตรายมาแล้ว แต่ข้อเสนอถูกปฏิเสธไปในนาทีสุดท้าย เนื่องจากรัฐบาลอิตาลียอมออกมาตรการฉุกเฉินเพื่อฟื้นฟูเมือง อาทิ แบนเรือขนาดใหญ่ และเรือสำราญในคลองสายหลัก ซึ่งที่ผ่านมา ยูเนสโกพยายามผลักดันให้รัฐบาลอิตาลีแบนเรือประเภทอื่น ๆ ด้วย แต่ยังไม่มีความคืบหน้าในเรื่องนี้

 

เรียบเรียงจาก CNN / The Guardian

ภาพจาก AFP