หาก “ลิงชิมแปนซี” (Pan troglodytes) สามารถใช้ TikTok ได้ เราคงได้เห็นวิดีโอของอินฟลูเอนเซอร์สายแฟชั่นหน้าใหม่ผู้สร้างไวรัลที่มนุษย์อย่างเรา ๆ อาจเข้าไม่ถึง โดยนักวิทยาศาสตร์พบว่า ลิงชิมแปนซีกลุ่มหนึ่งในเขตอนุรักษ์ในแอฟริกา รู้จักการนำสิ่งของรอบตัวมาประดับร่างกาย
โดยเทรนด์แฟชั่นซึ่งกำลังเป็นที่นิยมในลิงชิมแปนซีกลุ่มนี้คือ “การใส่หญ้าไว้ในหูและรูทวาร” แล้วปล่อยห้อยไว้เก๋ ๆ
ในเดือน ส.ค. 2023 ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า Chimfunshi Wildlife Orphanage Trust ในประเทศแซมเบีย มีผู้พบเห็นชิมแปนซีชื่อ “จูมา” กำลังเอาหญ้าใส่เข้าไปในหูของตัวเอง ให้ลึกพอที่จะห้อยอยู่ได้
ที่น่าสนใจคือ 1 สัปดาห์ต่อมา กระแสความนิยมนี้เริ่มแพร่กระจาย โดยมีชิมแปนซีอีก 4 ตัวในกลุ่มเริ่มเลียนแบบแฟชั่นแปลก ๆ ของมัน
ในเดือนเดียวกันนั้น จูมายังได้เปิดตัวเครื่องประดับที่แปลกใหม่ นั่นคือการสอดใบหญ้าเข้าไปในรูทวารของมัน แล้วปล่อยให้ห้อยลงมา และเทรนด์ที่แหวกแนวนี้ก็ได้รับความนิยมเช่นกัน โดยมีชิมแปนซีอีก 5 ตัวที่ทำตาม
นักวิจัยบอกว่า หญ้าดูเหมือนจะไม่ได้มีวัตถุประสงค์ทางชีวภาพ เช่น พวกมันไม่ได้เกาหูหรือคันก้น แต่ทีมวิจัยตั้งสมมติฐานว่า มันอาจมีวัตถุประสงค์ทางสังคม
เอ็ดวิน ฟาน ลีเวน นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยอูเทรกต์ ประเทศเนเธอร์แลนด์ หัวหน้าทีมวิจัย กล่าวว่า “การเลียนแบบพฤติกรรมของคนอื่นแสดงให้เห็นว่าคุณสังเกตเห็นและอาจชอบคน ๆ นั้นด้วย ดังนั้น มันอาจช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมและสร้างความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในมนุษย์”
ทั้งนี้ นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ชิมแปนซีในเขตอนุรักษ์แห่งนี้ติดเครื่องประดับ
เมื่อปี 2010 “จูลี” เป็นชิมแปนซีตัวแรกที่ริเริ่มการนำหญ้ามาเสียบหู และมีชิมแปนซี 7 ตัวที่ทำตาม พฤติกรรมนี้ยังคงดำเนินต่อไปในกลุ่มจนถึงทุกวันนี้ แม้จูลีจะตายจากไปแล้วก็ตาม
จูลีตายในปี 2013 แต่ลิงชิมแปนซีบางตัวในกลุ่มยังคงแสดงพฤติกรรมนี้ต่อไป ซึ่งบ่งชี้ว่า พฤติกรรมนี้ได้กลายเป็น “ประเพณีทางวัฒนธรรม” ส่วนกลุ่มของจูมาเพิ่งเริ่มแสดงพฤติกรรมนี้ในปี 2023
กลุ่มของจูมากับจูลีไม่เคยติดต่อกัน แต่พวกมันมีผู้ดูแลที่เป็นมนุษย์คนเดียวกัน นักวิจัยสันนิษฐานว่า พฤติกรรมติดเครื่องประดับที่หูอาจมาจากชิมแปนซีที่พยายามเลียนแบบผู้ดูแลที่เป็นมนุษย์ ก่อนจะแพร่กระจายไปทั่วกลุ่ม
ฟาน ลีเวน บอกว่า “ผู้ดูแลเหล่านี้รายงานว่า บางครั้งพวกมันเอาใบหญ้าหรือไม้ขีดไฟใส่หูของตัวเองเพื่อทำความสะอาด ผู้ดูแลในกลุ่มอื่น ๆ บอกว่าพวกเขาไม่ได้ทำเช่นนี้ ชิมแปนซีในกลุ่มหนึ่งจึงคิดที่จะเอาใบหญ้าไปเสียบไว้ที่อื่นด้วย”
เพื่อศึกษาพฤติกรรมของชิมแปนซีโดยละเอียด นักวิจัยได้สังเกตชิมแปนซีทั้งหมดในเขตอนุรักษ์เป็นเวลา 12 เดือน ระหว่างปี 2023 ถึง 2024
พวกเขาพบว่า มีชิมแปนซีเพียง 2 ตัวในกลุ่มของจูลีที่ยังคงใส่หญ้าในหู ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นลูกชายของจูลี ในขณะเดียวกัน ในอีกกลุ่มหนึ่ง ชิมแปนซีเพศผู้ชื่อจูมา ได้รับการระบุว่าอาจเป็นผู้ริเริ่มพฤติกรรมการใส่หญ้าในหูรูปแบบใหม่ที่ท้าทาย ซึ่งแพร่กระจายไปยังสมาชิกในกลุ่มส่วนใหญ่ภายในหนึ่งสัปดาห์ ตามรายงานการศึกษา
นักวิจัยสันนิษฐานว่า การเติบโตในสภาพกักขังหรือมีคนเลี้ยงมีบทบาทสำคัญต่อแนวโน้มดังกล่าว ชิมแปนซีป่าซึ่งไม่เคยพบเห็นพฤติกรรมนี้ มักใช้เวลาทั้งวันไปกับการหาอาหารและต้องเผชิญกับความท้าทายมากกว่าชิมแปนซีที่ถูกเลี้ยง ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะมีอาหารมาส่งให้
“ในที่กักขัง พวกมันมีเวลาว่างมากกว่าในป่า พวกมันไม่จำเป็นต้องตื่นตัวหรือใช้เวลาหาอาหารมากนัก” ฟาน ลีเวน กล่าว
สำหรับ ฟาน ลีเวน พฤติกรรมเหล่านี้อาจเป็นการปรับตัวเข้ากับสังคมและการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมที่ราบรื่น เช่นเดียวกับมนุษย์ ที่หลายคนต้องทำตามกระแสเพื่อให้ได้รับการยอมรับหรือไม่ถูกกีดกันออกจากกลุ่ม
เขายกตัวอย่างกลุ่มชิมแปนซีที่สวนสัตว์แห่งหนึ่งในประเทศเนเธอร์แลนด์ ซึ่งชิมแปนซีตัวเมียตัวหนึ่งเริ่มเดินราวกับอุ้มทารก ทั้งที่จริง ๆ แล้วไม่ได้อุ้มอะไรไว้เลย แต่ไม่นานนัก ชิมแปนซีตัวเมียทั้งหมดก็เริ่มเดินแบบนี้ นอกจากนี้ เมื่อมีลิงตัวเมีย 2 ตัวเข้ามาในกลุ่ม ตัวที่เดินแบบนั้นจะปรับตัวเข้ากับกลุ่มได้อย่างรวดเร็ว ในขณะที่ตัวที่ไม่ยอมเดินแบบนั้น จะใช้เวลานานกว่าจะได้รับการยอมรับ
สัตว์สังคมมักจะเลียนแบบพฤติกรรมของกันและกัน พฤติกรรมเหล่านี้มักมุ่งเน้นไปที่การหาอาหารหรือทักษะการเอาชีวิตรอดที่สำคัญอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม นักวิจัยทั่วโลกพบพฤติกรรมแปลก ๆ ของสัตว์หลายชนิดที่ไม่มีประโยชน์หรือเหตุผลด้านการเอาชีวิตรอดที่ชัดเจน เช่น วาฬเพชฌฆาตที่สวมหัวปลาแซลมอนที่ตายไปแล้วเหมือนกับเป็นหมวก
อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่
เรียบเรียงจาก CNN / Live Science / Science Alert
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
