สภาอุยกูร์โลกประณามไทย ตัดสินประหาร 2 อุยกูร์ ปมวางระเบิดแยกราชประสงค์

สภาอุยกูร์โลก หรือ World Uyghur Congress ออกแถลงการณ์ประณามคำพิพากษาของศาลอาญากรุงเทพใต้ที่ตัดสินประหารชีวิตชาวอุยกูร์ 2 คนในคดีวางระเบิดศาลพระพรหมเอราวัณ แยกราชประสงค์ เมื่อปี 2558 พร้อมเรียกร้องให้ไทยดำเนินกระบวนการอุทธรณ์อย่างโปร่งใสและเป็นไปตามมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล

แถลงการณ์ดังกล่าวมีขึ้นหลังเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2569 ศาลอาญากรุงเทพใต้มีคำพิพากษาว่า บิลาล โมฮัมเมด และ ยูซูฟู มีไรลี มีความผิดในคดีวางระเบิดศาลพระพรหมเอราวัณในกรุงเทพมหานคร เมื่อเดือนสิงหาคม 2558

World Uyghur Congress

ซึ่งเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิต 20 คน และบาดเจ็บมากกว่า 120 คน

ทั้งสองถูกควบคุมตัวมาตั้งแต่ปี 2558 รวมระยะเวลานานเกือบ 11 ปี โดยยังคงยืนยันความบริสุทธิ์ของตนเอง และประกาศจะยื่นอุทธรณ์คำพิพากษา

สภาอุยกูร์โลกระบุว่า คดีดังกล่าวเต็มไปด้วยข้อกังวลเกี่ยวกับสิทธิในการได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม ซึ่งไทยมีพันธกรณีต้องคุ้มครองภายใต้ International Covenant on Civil and Political Rights หรือกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

องค์กรระบุว่า ผู้เชี่ยวชาญของสหประชาชาติเคยอธิบายการควบคุมตัวผู้ต้องหาทั้งสองว่าเป็น "การควบคุมตัวโดยพลการ" ขณะที่จำเลยยังกล่าวหาว่าเผชิญกับการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสมจากเจ้าหน้าที่ไทยตลอดระยะเวลาการดำเนินคดีเกือบ 11 ปี

นอกจากนี้ บางส่วนของการพิจารณาคดีเกิดขึ้นในศาลทหารซึ่งมีความโปร่งใสจำกัด และในช่วงหลายปีแรก จำเลยไม่ได้รับล่ามภาษาอุยกูร์ที่มีความเพียงพอในการต่อสู้คดี

ด้าน International Commission of Jurists และองค์กรสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ เคยแสดงความเห็นว่า การสอบสวนและการพิจารณาคดีมีข้อบกพร่องด้านสิทธิมนุษยชนจำนวนมาก และสะท้อนปัญหาเชิงระบบของกระบวนการยุติธรรมไทย

ตูร์กุนจัน อาลอดูน ประธานสภาอุยกูร์โลก ระบุในแถลงการณ์ว่า คดีนี้ควรถูกพิจารณาภายใต้บริบทของการที่รัฐบาลจีนใช้ข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการก่อการร้าย การดำเนินคดีทางการเมือง และบทลงโทษที่รุนแรง เพื่อปราบปรามชาวอุยกูร์มาอย่างต่อเนื่อง

เขากล่าวว่า การยึดมั่นในหลักกระบวนการยุติธรรม การรับรองสิทธิในการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม และการตรวจสอบโดยศาลที่เป็นอิสระ เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในทุกคดีที่เกี่ยวข้องกับจำเลยชาวอุยกูร์

แถลงการณ์ยังเชื่อมโยงคำพิพากษาดังกล่าวกับกรณีที่ไทยส่งตัวชาวอุยกูร์ 40 คนกลับไปยังจีนเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2568 แม้จะมีเสียงคัดค้านจากนานาชาติ

สภาอุยกูร์โลกระบุว่า จนถึงปัจจุบันยังไม่มีการเปิดเผยชะตากรรมของบุคคลเหล่านั้น ซึ่งสะท้อนความเสี่ยงที่ชาวอุยกูร์เผชิญ และเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่องค์กรเรียกว่าการปราบปรามข้ามพรมแดนของรัฐบาลจีน

สภาอุยกูร์โลกย้ำจุดยืนคัดค้านโทษประหารชีวิตในทุกกรณี รวมถึงคดีนี้ โดยระบุว่า แม้ผู้กระทำความผิดจากเหตุรุนแรงต้องถูกนำตัวเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม แต่การแสวงหาความยุติธรรมไม่ควรแลกมาด้วยการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน

พร้อมทั้งเรียกร้องให้รัฐบาลประเทศต่าง ๆ รวมถึง สหรัฐอเมริกา แคนาดา ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร รวมถึงสหภาพยุโรป กดดันไทยให้ดำเนินกระบวนการอุทธรณ์ตามมาตรฐานการพิจารณาคดีที่เป็นธรรมในระดับสากล

พร้อมเรียกร้องให้เพิกถอนคำพิพากษาและปล่อยตัวผู้ต้องหาทั้งสอง หากไม่สามารถพิสูจน์ความผิดได้โดยปราศจากข้อสงสัยอันสมเหตุสมผล และหากศาลอุทธรณ์ยังคงยืนตามคำพิพากษาเดิม ก็ไม่ควรกำหนดโทษประหารชีวิตแก่จำเลยทั้งสอง