นักวิทยาศาสตร์ค้นพบฉลามเดินได้สายพันธุ์ใหม่บริเวณแนวปะการังในจังหวัดมิล์นเบย์ ประเทศปาปัวนิวกินี โดยตั้งชื่อว่า Dudgeon Walking Shark (Hemiscyllium dudgeonae) ซึ่งนับเป็นฉลามเดินได้ชนิดที่ 10 ที่ได้รับการบันทึกอย่างเป็นทางการของโลก
เจสสิกา-แอนน์ เบลกเวย์ นักวิทยาศาสตร์ทางทะเลจากมหาวิทยาลัยซันไชน์โคสต์ รัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย กล่าวว่า แม้ฉลามเดินได้อาจฟังดูเหมือนสัตว์จากภาพยนตร์สยองขวัญ แต่แท้จริงแล้วพวกมันเป็นฉลามที่น่ารักที่สุดเท่าที่คุณเคยเห็น
เธอและทีมวิจัยพบฉลามตัวดังกล่าวระหว่างการดำน้ำสำรวจแนวปะการังในเวลากลางคืนเมื่อเดือนมีนาคม 2025 โดยสังเกตเห็นว่ามันมีลวดลายแตกต่างจากฉลามเดินได้ชนิดอื่น
ฉลามชนิดนี้มีแถบสีขาวเล็ก ๆ พาดตามลำตัวและมีจุดสีน้ำตาลขนาดเล็กจำนวนมาก แทนที่จะเป็นลายจุดคล้ายเสือดาวเหมือนฉลามเดินได้ที่ทีมกำลังศึกษาอยู่
หลังสงสัยว่าอาจเป็นสายพันธุ์ใหม่ ทีมวิจัยจึงออกสำรวจแนวปะการังใกล้เคียงต่ออีก 2 วัน และพบฉลามชนิดเดียวกันรวมทั้งหมด 12 ตัว
ผลการตรวจวิเคราะห์พันธุกรรมยืนยันว่า เป็นสายพันธุ์ที่ไม่เคยมีการบันทึกมาก่อน โดยผลการศึกษาถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ในวารสาร Journal of the Ocean Science Foundation ชาวท้องถิ่นเรียกฉลามชนิดนี้ว่า Kadedekedewa ซึ่งมีความหมายว่า "ฉลามสุนัข" หรือ "ฉลามขี้เกียจ"
ใช้ครีบเดินบนพื้นทะเล
ฉลามเดินได้เป็นปลาฉลามขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ตามพื้นทะเลและแนวปะการัง โดยใช้ครีบอกและครีบท้องที่แข็งแรงในการเคลื่อนที่คล้ายการคลานหรือเดิน แทนการว่ายน้ำอย่างที่พบในฉลามส่วนใหญ่ การเคลื่อนไหวลักษณะนี้ช่วยให้พวกมันสามารถสำรวจแนวปะการังหรือพื้นทะเลเพื่อหาอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ ฉลามเดินได้ยังมีความสามารถพิเศษในการชะลออัตราการเต้นของหัวใจและการหายใจ ทำให้สามารถอยู่พ้นน้ำได้นานหลายชั่วโมง ความสามารถดังกล่าวช่วยให้พวกมันออกล่าเหยื่อ เช่น ปู หนอนทะเล และปลาขนาดเล็ก ที่ติดอยู่ในแอ่งน้ำตื้นช่วงน้ำลง
ค้นพบโดยไม่คาดคิด
การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นระหว่างโครงการสำรวจการกระจายพันธุ์ของฉลามเดินได้อีก 2 ชนิด ได้แก่ ฉลามเดินได้เสือดาว (Leopard Walking Shark) และฉลามเดินได้ปาปัว (Papuan Walking Shark)
เบลกเวย์ระบุว่า จากข้อมูลที่มีอยู่และการสัมภาษณ์ชุมชนท้องถิ่น ยังไม่พบว่าฉลามเดินได้แต่ละชนิดอาศัยอยู่ในพื้นที่ทับซ้อนกัน นักวิจัยเสนอว่า การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกในภูมิภาคนี้ตลอดหลายล้านปี ทำให้ประชากรฉลามเดินได้ถูกแยกออกจากกัน และค่อย ๆ วิวัฒนาการจนกลายเป็นสายพันธุ์ใหม่
เสี่ยงสูญพันธุ์จากการเปลี่ยนแปลงของแนวปะการัง
แม้ฉลามเดินได้จะสามารถปรับตัวได้ดี แต่เนื่องจากแต่ละสายพันธุ์มีพื้นที่กระจายพันธุ์ค่อนข้างจำกัด จึงมีความเสี่ยงสูงต่อผลกระทบจากการเสื่อมโทรมของแนวปะการังและแรงกดดันจากการประมง
ปัจจุบัน ฉลามเดินได้ 5 จากทั้งหมด 10 สายพันธุ์ ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในบัญชีแดงของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) เบลกเวย์เตือนว่า หากฉลามเดินได้ซึ่งเป็นสัตว์ที่มีความทนทานยังเผชิญปัญหาในการอยู่รอด ก็เป็นสัญญาณว่าสัตว์ทะเลชนิดอื่น ๆ ในระบบนิเวศเดียวกันอาจกำลังเผชิญความยากลำบากเช่นกัน
ที่มา: Science News