เตือนกินอาหารไหว้เจ้าค้างนาน เสี่ยงได้รับพิษ “จุลินทรีย์”

ในช่วงเทศกาลตรุษจีนของทุกปี คนไทยเชื้อสายจีนจะมีการจัดอาหารเพื่อไหว้เจ้าและไหว้บรรพบุรุษ ก่อนนำอาหารเหล่านั้นมาบริโภค อาหารเหล่านี้ส่วนใหญ่มักจะถูกตั้งทิ้งไว้เป็นเวลานาน เมื่อนำมารับประทานต่อทันทีอาจเสี่ยง ต่อการได้รับสารพิษอันตราย !

ดร.รชา เทพษร ภาควิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) บอกว่า สารพิษที่เสี่ยงได้รับ คือ จุลินทรีย์ 2 สายพันธุ์หลักที่พบมากในอาหาร อันได้แก่ “สแตปฟิโลคอคคัส ออเรียส” (Staphylococcus aureus) ซึ่งอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมทั่วไป โดยเฉพาะตามทางเดินหายใจ เส้นผม และผิวหนังของมนุษย์ และ “บาซิลลัส ซีเรียส” (Bacillus cereus) พบได้ทั่วไปในฝุ่น ควัน และปะปนมากับอาหารแห้ง อาทิ ข้าว น้ำตาล วัตถุเจือปนอาหาร ธัญพืช ฯลฯ โดยจุลินทรีย์ดังกล่าวจะเติบโตและแพร่กระจายในอาหารได้อย่างรวดเร็ว เมื่ออาหารมีอุณหภูมิระหว่าง 5°C ถึง 60°C หรือเรียกว่าช่วง “โซนอุณหภูมิอันตราย (Temperature Danger Zone – TDZ) เป็นระยะเวลานาน

สำหรับการเลือกทานอาหารไหว้เจ้าอย่างปลอดภัย ดร.รชา แนะวิธีปฏิบัติง่ายๆ ดังนี้ 

อาหารคาวประเภทแห้ง และเนื้อสัตว์ อาทิ ข้าว เมนูผัด เมนูทอด หมู เป็ด ไก่ควรนำไปอุ่นไมโครเวฟ กำลังไฟ 800 วัตต์ เป็นระยะเวลา 2 – 3 นาที ทั้งนี้ ระยะเวลาในการอุ่นขึ้นอยู่กับขนาดของอาหาร โดยให้สังเกตว่าหากมีไอน้ำลอยขึ้น จากอาหาร แสดงว่าอาหารผ่านความร้อนในระดับที่สามารถยับยั้งการเจริญหรือ ฆ่าจุลินทรีย์ที่ปนเปื้อนมาได้แล้ว

อาหารคาวประเภทน้ำ อาทิ แกงจืด ต้มหน่อไม้ ต้มผักกาดดอง ควรนำไปอุ่นบนเตาให้เดือด หรืออุ่นไมโครเวฟ กำลังไฟ 800 วัตต์ เป็นระยะเวลา 2 - 3 นาที ทั้งนี้ ระยะเวลาในการอุ่นขึ้นอยู่กับลักษณะ และปริมาตรของอาหาร  

อาหารหวาน อาทิ ขนมเข่ง ขนมเทียนสามารถรับประทานได้เลย เนื่องจากความหวานของขนมไม่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ แต่ในกรณีที่ต้องการเก็บรักษาไว้รับประทานในภายหลัง ให้นำไปอุ่นให้ร้อนจนสังเกตเห็นไอน้ำลอยขึ้นจากอาหาร จากนั้นลดอุณหภูมิอาหารผ่าน “โซนอุณหภูมิอันตราย” ให้เร็วที่สุด แล้วเก็บรักษาที่อุณหภูมิต่ำกว่า 5°C 

         

นอกจากอันตรายจากจุลินทรีย์แล้ว อาหารในช่วงเทศกาลตรุษจีนยังอาจมีสารเคมีอันตรายปนเปื้อนเช่นกัน โดยเฉพาะ ฟอร์มาลีน (Formalin) ที่มักปนเปื้อนมากับผักสด และอาหารทะเล อาทิ ปลา ปลาหมึก หอย กุ้ง ปู บอแรกซ์(Borax) ที่ผสมอยู่ในลูกชิ้น หมูสับ ถั่วเคลือบน้ำตาล (ซกซา) และฟักเชื่อม (ตังกวยแฉะ) สารกันบูด (Preservative) ที่มักใช้ในอาหารหมักดอง อาทิ ผักกาดดอง พริกดอง ผลไม้ดอง และ สารฟอกขาว(Bleaching agent) ที่ใช้ในอาหารวัตถุดิบ อาทิ ถั่วงอก ขิง เต้าหู้ หน่อไม้จีน เห็ดหูหนูขาว

สารเคมีเหล่านี้ก่อให้เกิดภาวะร่างกายผิดปกติได้ อาทิ ระคายเคืองทางเดินหายใจ และทางเดินอาหาร อาหารเป็นพิษ เป็นแผลที่เยื่อบุกระเพาะอาหาร ลำไส้อักเสบ หมดสติ ไปจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ หากได้รับสารเคมีในปริมาณที่มากเกินไป ดังนั้นทุกคนจึงควรเลือกซื้อและเลือกรับประทานอาหารอย่างมีความรู้ ความเข้าใจ เพื่อป้องกันการป่วยไข้ และดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุขรับทุกๆ เทศกาลที่กำลังจะเข้ามา