แนะปรับวิธีปล่อยน้ำ “เขื่อนขนาดเล็ก” รับมือวิกฤติแล้ง

เผยแพร่ 29 ก.พ. 2559 ,14:58น.

นักวิชาการ ชูโมเดลปล่อยน้ำจากเขื่อนขนาดเล็กสู่ระบบผลิตน้ำปะปา แก้ปัญหาภาคเกษตรแย่งสูบน้ำ

รศ.ดร.เสรี ศุภราทิตย์ คณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ เสนอแนะวิธีบริหารจัดการน้ำในเขื่อนขนาดเล็ก โดยยกตัวอย่างการจัดการน้ำของเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล จ.เชียงใหม่ ระบุว่าจากเดิมที่เขื่อนต้องปล่อยน้ำเพื่อส่งไปผลิตน้ำประปาทุกวัน แต่เมื่อเกิดปัญหาภัยแล้งทำให้น้ำที่ปล่อยไปไม่ถึงแหล่งผลิต เพราะเมื่อภาคการเกษตรขาดแคลนน้ำเกษตรกรจึงสูบน้ำไปหมด วิธีการที่จะสามารถส่งน้ำให้ถึงแหล่งผลิตคือ เปลี่ยนวิธีการปล่อยน้ำจากเดิมที่ปล่อยทุกวันเป็นสัปดาห์ละครั้งในปริมาณน้ำที่เท่ากัน จะทำให้น้ำไหลเร็วและแรงไปที่แหล่งผลิตการประปาได้ทันที ทำให้ในทางปฏิบัติน้ำจะไม่ถูกสูบออกนอกระบบมากจนเกินไป

อย่างไรก็ตาม รศ.ดร.เสรี ระบุว่า โมเดลนี้ใช้ได้กับเขื่อนบางแห่งเท่านั้น เนื่องจากต้องดูความเหมาะสมของสภาพดินและระบบนิเวศ เพราะการปล่อยน้ำปริมาณมากหากลักษณะดินไม่แข็งแรงพอ ดินคูคลองอาจรับน้ำไม่ไหว ส่งผลกระทบต่อพื้นถนนใกล้คลองที่อาจทรุดได้ หรือบางเขื่อนจำเป็นต้องปล่อยน้ำตลอดเพื่อรักษาระบบนิเวศ

ทั้งนี้ สำหรับสถานการณ์ภัยแล้งในขณะนี้ กำลังเข้าสู่วิฤตการณ์ขาดแคลนน้ำอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยสถานการณ์การใช้น้ำ ก.พ.- เม.ย.59 มีแผนการใช้น้ำ 1,200 ล้านลูกบาศก์เมตร ส่วนประมาณการ ความต้องการใช้น้ำทั้งภาคครัวเรือน ระบบนิเวศ และภาคการเกษตร รวม 2,600 ล้านลูกบาศก์เมตร ยังขาดปริมาณน้ำอีก 1,400 ล้านลูกบาศก์เมตร

คอนเทนต์สำหรับคุณ By Blue Dot

เนื้อหาคัดสรรคุณภาพ

ด้าน ดร.ทองเปลว กองจันทร์ ผู้อำนวยการสำนักอุทกวิทยาและโฆษกกรมชลประทาน ยืนยันว่า ปริมาณน้ำที่มีอยู่ขณะนี้ หากใช้ตามแผนการใช้น้ำของภาครัฐจะเพียงพอสำหรับทุกกิจกรรม ทั้งอุปโภคบริโภค และรักษาระบบนิเวศ ซึ่งสถานการณ์ล่าสุดขณะนี้ ภาพรวมของทั้งประเทศมีน้ำใช้ 13,000 ล้าน ลบ.ม. หรือ 28 % ของน้ำที่ใช้การได้ เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่แล้ว ปีนี้มีปริมาณน้ำน้อยกว่า 5 พันล้าน ลบ.ม. ส่วนพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพะยา มีน้ำที่ใช้ได้ 3,068 ล้าน ลบ.
ม. น้อยกว่าปีที่แล้ว 2,000 ล้าน ลบ.ม.

ปัจจุบันการระบายน้ำจาก 4 เขื่อนหลัก คือ เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อย และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ รวมแล้วอยู่ที่ปริมาณ 18 ล้าน ลบ.ม./วัน โดยช่วง 3 เดือนนี้ จะใช้น้ำทั้งหมด 1,600 ล้าน ลบ.ม. ดังนั้น เมื่อเปรียบเทียบกับน้ำต้นทุนที่มีอยู่ 3,068 ล้าน ลบ.ม. แม้ฝนมาช้า 3 เดือน ก็ยังมีน้ำสำรองเพื่อการอุปโภค-บริโภค และรักษาระบบนิเวศ จนถึงต้นเดือน ส.ค.