ไขวาทะทูต “จีน” ปล่อยน้ำช่วยประเทศลุมน้ำโขงตอนล่าง ? (คลิป)

ปรากฎการณ์น้ำโขงลดระดับ จนกลายเป็นหาดท่ามะเฟือง หรือ “พัทยา 3” แหล่งท่องเที่ยวสำคัญในฤดูแล้งของจังหวัดหนองคาย อาจไม่ปรากฎชัดในปีนี้ หลังระดับน้ำสูงขึ้นถึง 31 เซนติเมตร อย่างกะทันหัน จนทำให้ชาวบ้านที่ผันตัวมาขายอาหารให้กับนักท่องเที่ยว ไม่สามารถตั้งร้านได้ในจุดเดิมได้เหมือนเคย และนักท่องเที่ยวก็ไม่มากเหมือนทุกปี

เช่นเดียวกับความงามของแก่งคุดคู้ ในอำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย พื้นที่ชายหาดและเกาะแก่ง ที่เคยโผล่พ้นน้ำให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสในช่วงนี้ของทุกปี ก็ไม่เป็นเหมือนเก่า

ปรากฎการณ์เหล่านี้ ชาวบ้านบอกตรงกันว่า ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะปีนี้ ที่จีนประกาศตัวว่า จำเป็นต้องปล่อยน้ำจากเขื่อนจิ่งหง 1 ใน 6 เขื่อนของจีนที่ตั้งอยู่ตอนล่างสุด เพื่อช่วยประเทศในภูมิภาคอาเซียนที่กำลังเผชิญวิกฤติภัยแล้ง แต่เกิดขึ้นต่อเนื่องมาแล้วถึง 5 ปีติด

สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ สอดคล้องกับตัวเลขการไหลของน้ำผ่านสถานีวัดระดับแม่น้ำโขงเชียงแสน ที่ปรากฎข้อเท็จจริงว่าในช่วงกลางเดือนมีนาคม มีน้ำไหลผ่านที่นี่ราว 2 พันลูกบาศก์เมตรต่อวินาที แต่หากเปรียบย้อนหลังในช่วงเวลาเดียวกัน น้ำที่ไหลผ่านสถานีนี้ ก็ไม่ได้มีปริมาณมากอย่างมีนัยสำคัญ มิหนำซ้ำยังน้อยกว่าด้วยซ้ำ

สถานีวัดระดับน้ำโขงเชียงแสน ถือว่าเป็นสถานีหน้าด่านของไทย ในการรับน้ำจากจีน เพราะหาก 6 เขื่อนของจีนปล่อยน้ำ น้ำถึงร้อยละ 95 จะต้องผ่านที่นี่ ตัวเลขน้ำไหลผ่านที่ไม่ได้มากว่า 2 ปีที่แล้ว ตัวเลขปริมาณน้ำที่ปรากฎชัด ทำให้ มนตรี จันทวงศ์ เจ้าหน้าที่ฝ่ายรณรงค์โครงการฟื้นฟูนิเวศในภูมิภาคลแม่น้ำโขง ไม่เชื่อว่าจะเป็นไปเพื่อช่วยเหลือประเทศตอนล่างที่กำลังประสบภัยแล้ง ตามที่ นายเฉิน เล่ย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรน้ำของจีน ประกาศอ้าง 

ตามวงรอบปกติ เขื่อนจิ่งหงของจีน จะปล่อยน้ำเวลานี้ เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า และประโยชน์ในการเดินเรือที่จะต้องล่องมาขนส่งสินค้า โดยมีเป้าหมายสุดท้ายที่อำเภอเชียงแสน ดังนั้น การประกาศตัวว่าเป็นไปเพื่อช่วยเหลือ ประเทศตอนล่างที่กำลังมีปัญหา จึงถือเป็นการดำเนินนโยบายทางการทูต ที่อาจมีความหมายซ่อนเร้นบางประการ โดยเฉพาะความต้องการลดแรงกดดัดในการประชุมล้านช้าง ที่ผู้นำทุกประเทศในลุ่มน้ำโขง จะต้องพบปะกันในวันพรุ่งนี้

ทั้งนี้ การประชุมล้านช้างที่จะเกิดขึ้นระหว่างวันที่ 22 ถึง 24 มีนาคมนี้ ถือเป็นครั้งแรก โดยมีจีนเป็นเจ้าภาพ แต่จนถึงเวลานี้เวียดนามถือเป็นประเทศที่แสดงท่าทีชัดเจนที่สุด ที่ไม่เห็นด้วยกับวิธีการสร้างเขื่อน ควบคุมอำนาจจัดการน้ำอย่างเบ็ดเสร็จ ในแม่น้ำโขงของจีน และถือเป็นประเทศเดียวที่จีนแสดงความวิตกต่อท่าทีมากที่สุด