ปฏิวัติ จุดตัดทางรถไฟ “มรณะ”

แน่นอนว่า ถ้าดูตามข้อกฎหมาย มีเขียนไว้ชัดเจนว่า ผู้ใช้รถที่จะผ่านทางรถไฟ ต้องหยุดก่อน 5 เมตร และในภาพจากกล้องวงจรปิดก็คงมีคำตอบในประเด็นี้อยู่แล้ว แต่ถ้าจะแก้ปัญหา ป้องกันเหตุที่เกิดขึ้นอีก คงต้องมาดูว่า สาเหตุที่แท้จริงคืออะไรสาเหตุนี้ เรียกว่า “ทางลักผ่าน”

มาดูตัวเลขตรงนี้ จะเห็นว่า ทั้วประเทศ มีจุดตัดทางรถไฟอยู่มากกว่า 2500 แห่ง  มีเกือบ 2000 แห่ง ที่ได้รับอนุญาต ซึ่งหมายถึงมีความปลอดภัยมากกว่า มีไม้กั้น มีสัญญานเตือน หรือมีสะพาน มีทางลอด  แต่ที่เราจะให้ดู คือจุดที่เรียกว่า ทางลักผ่าน เกือบ 600 แห่ง  ทางลักผ่าน คือ ถนนผ่านทางรถไฟที่เกิดใหม่ จากการขยายตัวของเมือง ของชุมชน และแน่นอน ยังไม่มีอุปกรณ์ป้องกันอะไรนอกจากป้ายเตือน  เช่นเดียวกับที่บางจุด มีสิ่งของ ต้นไม้ มาบดบังทัศนวิสัยด้วย

ทีมข่าวสอบถาม ศาสตราจารย์สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ นายกวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ซึ่งเคยทำงานวิจัยเกี่ยวกับอุบัติเหตุของจุดตัดทางรถไฟ บอกว่า ทางลักผ่าน เกิดขึ้นตามความเจริญ และความหนาแน่นของประชากร ทำให้ตัดถนนเพิ่ม โดยท้องถิ่นทำกันเอง  จากการสำรวจพบว่า มีทางลักผ่านของชาวบ้าน เกือบ 600 จุด และเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทำให้การรถไฟแห่งประเทศไทยไม่สามารถเข้าไปดำเนินการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันได้ทั่วถึง 

ดูคร่าวๆจะพบว่า อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นบนทางรถไฟ แม้จะเป็นข่าวนานๆครั้ง แต่แท้จริงแล้ว เกิดขึ้นบ่อยมาก โดยตัวเลขกลมในรอบ 10 ปี เกิดขึ้นถึงประมาณ 1200 ครั้ง  โดยเฉลี่ยปีละประมาณ 100 ครั้ง  หากคิดเป็นรายวัน เท่ากับ โอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุที่ทางกั้นทางรถไฟ มีสูงถึง 1 ครั้ง ในรอบ 3 วันทีเดียว

นายกวิศวกรรมสถาน เองก็บอกว่า เพื่อลดความสูญเสียที่จะเกิดขึ้น การรถไฟแห่งประเทศไทย  ต้องเจรจากับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปิดจุด “ทางลักผ่าน” เพื่อลดความเสี่ยงบนเส้นทางเดินรถไฟ พร้อมเร่ง ติดตั้งเครื่องกั้นอัตโนมัติ ที่ได้มาตรฐานสากล ที่สามารถควบคุม ตรวจสอบได้ ซึ่งข้อนี้ ถือว่าน่าสนใจ เมื่อเราตรวจสอบพบว่า “ไม้กั้น” 1 ชุด ต้องใช้เงินลงทุนสูงถึง 4 ล้านบาทต่อการติดตั้ง 1 จุด ประกอบด้วย อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องรับล้อ อุปกรณ์ติดตั้ง และสายเคเบิล  ด้วยงบประมาณที่สูง จึงอาจทำให้ติดตั้งได้ล่าช้า เช่นที่จุดงิ้วราย ก็รอการเปิดใช้

อีกทางหนึ่งที่อาจทำได้ทันที คือ แนวทาง ที่ต้องเร่งปรับภูมิประเทศ ที่อาจมีจุดบดบังทัศนวิสัย เช่นเดียวกับที่ทำกันในวันนี้  ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่า ในระยะเร่งด่วน การรถไฟแห่งประเทศไทย ควรร่วมมือกับท้องถิ่น เพื่อเคลียร์จุดที่บดบังเหล่านี้บน “ทางลักผ่าน” เกือบ 600 แห่ง ที่มีอยู่ทั่วประเทศ อาจเป็นแนวทางหนึ่งที่ทำได้เลย แก้เชิงโครงสร้าง เพื่อลดความสูญเสีย