มึนอ พฤกษาพรรณ มาที่นี่ในฐานะภรรยาของนักต่อสู้ด้านสิทธิชุมชนชาวกะเหรี่ยง บิลลี่ พอละจี รักจงเจริญ ที่ 3 ปีก่อน บทบาทของเขา เปรียบเสมือนผู้นำของคนกะเหรี่ยง ปกาเกอะญอ แห่งต้นน้ำเพชรบุรี ที่ร่วมต่อสู้เรื่องปัญหาที่ดินทำกิน ก่อนที่บิลลี่จะหายไปอย่างไร้ร่องรอย
ไม่ใช่แค่บิลลี่ ที่ตกอยู่ในชะตากรรมเป็นบุคคลถูกบังคับสูญหาย แต่การต่อสู้ด้านสิทธิชุมชนของชาวกะเหรี่ยง ก็ทำให้หลายคนถูกคุกคามมาอย่างต่อเนื่อง การบังคับสูญหายส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากความขัดแย้ง เรื่องที่ดิน และแฝงไปด้วยความน้อยเนื้อต่ำใจที่พวกเขาถูกมองเป็นเพียงชนกลุ่มน้อยในสังคม ที่ไม่มีใครสนใจ
แม้จะครบ 3 ปี ที่บิลลี่หายไป ปัญหาที่ดินทำกิน ซึ่งเป็นต้นเหตุของความขัดแย้งก็ยังไม่ได้ถูกแก้ไข เวทีเสวนา3 ปี บิลลี่ 3 ปี 3 คน 3 เรื่อง ถูกจัดขึ้นเพื่อ เปิดกว้างให้ชาวกะเหรี่ยงที่มีปัญหาเรื่องที่ดินทำกินได้แสดงความคิดเห็น พวกเขาต้องการพื้นที่ทำกิน ลดความขัดแย้งกับกรมอุทยานฯ แต่ดูเหมือนว่าปัญหานี้จะสื่อไปไม่ถึงรัฐ
นักสิทธิชุมชนมองว่า ปัญหาที่ดินเป็นปัญหาใหญ่ ที่รัฐต้องหาความพอดีระหว่างการรักษาทรัพยากรธรรมชาติ กับการจัดสรรพื้นที่ทำกินให้กับชาวกะเหรี่ยงที่ส่วนใหญ่ใหญ่อยู่ตามแนวป่า และต้องเปลี่ยนทัศนคติใหม่ ให้มองว่าคนเหล่านี้สามารถอยู่กับป่าได้ในฐานะผู้ใช้ประโยชน์ ไม่ใช่ผู้ทำลาย
พฤกษา สุนทรกุล ถ่ายภาพ
อัฟนัน อับดุลเลาะ รายงาน
สมศักดิ์ เนตรทอง PPTV Photo