แมลงก้นกระดก หรือ ด้วงก้นกระดก เป็นแมลงที่สามารถพบเจอบ่อยในหน้าฝน และมักจะออกมาสร้างปัญหาให้ประชาชนเดือดร้อนในทุกๆปี แต่ก็ยังมีการเข้าใจแมลงชนิดนี้แบบผิดๆ หรือ การรับมือป้องกันแบบผิดๆ ทำให้ประชาชนที่รับมือการป้องกันไม่ถูก ได้รับความเดือดร้อนจากแมลงชนิดนี้ วันนี้ (13 มิ.ย. 60) ทีมนิวมีเดีย PPTV HD 36 เชิญทุกท่านมา “เปิดตำรา รู้ทันโรค” ว่าด้วยเรื่องของ “แมลงก้นกระดก” จะรับมือกับแมลงชนิดนี้ยังไง รักษาอาการเบื้องต้นยังไง ไปดูกันครับ!
รศ.นพ.นภดล นพคุณ นายกสมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ในช่วงฤดูฝน ต้นฤดูหนาวในแต่ละปี แมลงก้นกระดก หรือที่เรียกว่า "ด้วงก้นกระดก" จะพบค่อนข้างมาก โดยเฉพาะตามพื้นที่ป่าเขา ตามบ้านเรือนทั่วไป แมลงชนิดนี้ เมื่อโดนแล้วจะมีอาการปวดแสบ ปวดร้อนและมีผื่นแดงตามผิวหนัง จนมีข่าวแพร่ไปในสังคมออนไลน์ ว่าเป็นแมลงอันตรายเป็นพิษ กัดทำให้ตาบอด เสียชีวิตได้ ซึ่งความจริงแล้ว ผื่นที่เกิดจากแมลงชนิดนี้ ไม่ได้เกิดจากการที่มันกัดหรือต่อย แต่เกิดจากการที่ไปโดนแล้วบี้ทำให้สารเคมีในตัวที่ชื่อว่า “paederin” มาสัมผัสกับผิวหนังของคนซึ่งส่งผลให้บริเวณที่สัมผัสไหม้และมักเป็นรอยแปลกๆ ตามที่มือไปสัมผัส อาจเป็นเส้นเป็นทางทำให้คิดว่าเป็นงูสวัดหรือเริม บางครั้งพบลักษณะเฉพาะของโรคนี้ คือ “kissing lesion” คือถ้าเป็นที่ข้อพับจะเกิดผื่นที่เหมือนกันในด้านตรงข้าม ส่วนใหญ่มักโดนเวลากลางคืน แต่จะไม่เกิดอาการ มารู้ตัวก็มีผื่นแดงแล้ว จึงเกิดอาการทำให้มือที่สัมผัสไปโดนบริเวณอื่นแล้วทำให้เกิดอาการหลายตำแหน่งได้
ทำความรู้จักกับ "แมลงก้นกระดก"
แมลงก้นกระดก หรือ ด้วงก้นกระดก หรือ แมลงเฟรชชี่ มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ ว่า “Paederus Fucipes” เป็นแมลงขนาดเล็ก ประมาณ 7-8 มม. ส่วนหัวมีสีดำ ปีกน้ำเงินเข้มขนาดเล็ก และส่วนท้องมีสีส้ม ชอบงอส่วนท้ายกระดกขึ้นลง ทำให้ได้ชื่อว่าแมลงก้นกระดก เป็นแมลงที่พบเฉพาะในเขตร้อนชื้น โดยมากอาศัยบริเวณพงหญ้าที่มีความชื้น ใกล้หนองน้ำ ชอบออกมาเล่นไฟและแสงสว่างตามบ้านเรือน ทำให้พบว่ามันจะลอดมุ้งลวดเข้ามาได้
รศ.นพ.นภดล ยังระบุถึงวิธีป้องกันที่ถูกต้อง สำหรับการป้องกันเมื่อโดนแมลง หรือเกิดอาการปวดแสบปวดร้อน ให้ล้างด้วยน้ำสบู่และน้ำสะอาดหลาย ๆ ครั้ง หรือใช้แอมโมเนียทาบริเวณที่โดนแมลงจะลดอาการแสบร้อนได้ ถ้าผื่นเป็นน้อย ๆ จะหายไปเอง แต่ถ้ามีการติดเชื้อแทรกซ้อนต้องให้ยาปฎิชีวนะทาหรือรับประทานด้วย การป้องกันถ้ามีแมลงมาเกาะพยายามอย่าตบ บดขยี้บนลงผิวหนังให้ปัดออกหรือกำจัดโดยวิธีอื่น หรือถ้าจะจับออกให้ใช้เทปกาวติดตัวแมลงออกมา ซึ่งแมลงชนิดนี้ชอบไฟในเวลากลางคืน ดังนั้นไม่ควรเปิดไฟแรงสูงทิ้งไว้เพราะแสงไฟจะล่อแมลงเข้ามา
จากการทดลองพบว่าแมลงจะชอบเข้ามาถ้าใช้แสงไฟนีออนหรือหลอดไฟที่มีแรงเทียนสูงกว่า 40 วัตต์ ดังนั้นประตูหน้าต่างควรนำมุ้งลวดที่มีความถี่มากๆมาปิดไว้ เพื่อให้แมลงเข้ามาไม่ได้ ถ้าไม่แน่ใจว่าโดนแมลงหรือไม่ แต่แสบๆ ร้อนๆ ให้ทำความสะอาดผิวหนังบริเวณที่รู้สึกแสบด้วยน้ำเปล่า หมั่นทำความสะอาดผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน บ้านมองหาตามผนังและเพดานใกล้หลอดไฟ ก่อนใส่เสื้อผ้าควรสะบัดให้แน่ใจว่าไม่มีแมลงติดอยู่ อย่าเปิดไฟนอน และควรปิดประตูหรือหน้าต่างให้ดีก่อนที่จะเข้านอน
ทั้งนี้จะเห็นว่าแมลงชนิดนี้ไม่ได้อันตรายถึงกับชีวิต แต่สามารถทำให้ผิวหนังไหม้พองได้ ดังนั้นควรป้องกันไว้ก่อนจะดีที่สุด