ผลการสอบประเมินระดับนานาชาติ หรือ PISA เมื่อปลายปี 2559 ที่ผ่านมา ประเทศไทยจัดอยู่ในอันดับที่ 55 ซึ่งถือว่าตกลงจากปี 2555 จากที่เคยอยู่ในอันดับ 48-49 โดยนายไกรยศ ภัทรวาท ผู้ช่วยผู้จัดการด้านวิจัยนโยบาย สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพเยาวชน หรือ สสค. ได้เปิดเผยข้อมูลอีกมุมหนึ่งว่า แม้คะแนนจะต่ำลงแต่ก็พบว่ากลุ่มเด็กที่ทำคะแนนได้ดี คือกลุ่มเด็กที่มีฐานะยากจนและด้อยโอกาส ทำให้เด็กกลุ่มนี้ถูกเรียกว่ากลุ่มนักเรียน “ช้างเผือก”
หากพิจารณาคะแนนสอบโดยละเอียดจะพบว่า กลุ่มเด็กช้างเผือกทำคะแนนได้ดีกว่าเด็กกลุ่มอื่นๆ เช่น ในวิชาวิทยาศาสตร์ นักเรียนช้างเผือกทำคะแนนได้ 505 คะแนน ส่วนเด็กที่มีฐานะมีโอกาสเรียนพิเศษมากกว่าเด็กกลุ่มอื่น ทำคะแนนได้ 462 คะแนน และเด็กทั่วไปทำคะแนนได้ 405 คะแนน
ข้อมูลเหล่านี้เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชนมองว่า การปรับปรุงหลักสูตรการเรียนการสอน ควรมุ่งเน้นการค้นหาความสามารถของเด็กให้พบ รวมทั้งการพัฒนาครูโดยเฉพาะครูแนะแนว เนื่องจากมีผลต่อทัศนคติการเรียนรู้ของเด็กกลุ่มช้างเผือกนี้
สำหรับการสอบ PISA ถือเป็นการสอบประเมินระดับนานาชาติ มีจุดประสงค์เพื่อสำรวจระบบการศึกษาว่ามีความพร้อมสำหรับการใช้ชีวิตและการมีส่วนร่วมในสังคมในอนาคตเพียงพอหรือไม่ ซึ่งแต่ละปีจะมีเด็กเข้าสอบรวม 72 ประเทศ โดยทุกประเทศจะใช้ข้อสอบชุดเดียวกันเพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกันในการวัดคุณภาพด้านการศึกษาในระดับนานาชาติ