อี-สปอร์ต (E-Sport) หรือ อิเล็กทรอนิกส์ สปอร์ต เป็นที่รู้จักและยอมรับอย่างกว้างขวางมากในระดับสากล แต่ก็ยังมีคนหลายกลุ่มที่ยังเข้าใจ อี-สปอร์ตแบบผิดๆ เพียงเพราะมี “เกม” ที่ใครหลายๆคนนิยามว่าเป็นจุดเริ่มต้นของความรุนแรง เป็นตัวกลางของวงการนี้ แต่นั่นอาจจะเป็นแค่ผิวเผินของมัน เพราะคำว่า “อี-สปอร์ต” ประกอบด้วยอะไรหลายๆอย่าง และมันไม่ใช่แค่เป็นเพียงการเล่นเกมธรรมดา...
อี-สปอร์ต (E-Sport) คืออะไร?
คุณสันติ โหลทอง นายกสมาคมไทย อี-สปอร์ต เล่าว่า อี-สปอร์ต หากเรียกง่ายๆ ก็คือการแข่งเกม โดยการแข่งเกมนั้น มีมาตั้งแต่คอมพิวเตอร์เครื่องแรกบนโลกถูกสร้างขึ้น ซึ่งคนสร้างคอมพิวเตอร์มีจุดประสงค์ในการสร้างเกมเพื่อใช้ในการทดสอบระบบ การโต้ตอบของมนุษย์กับ A.I. หรือ ปัญญาประดิษฐ์ แต่ในปัจจุบันซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์พัฒนาขึ้นมามาก เลยถูกเปลี่ยนมาเป็นเพื่อการทดสอบศักยภาพของมนุษย์ด้วยกันเอง โดยใช้ซอฟแวร์เป็นตัวกลาง นั่นคือความหมายของอี-สปอร์ต
อี-สปอร์ต ในบ้านเรามีมานาน และ ถือเป็นอาชีพหลักอาชีพหนึ่งหรือยัง?
นายกสมาคมไทย อี-สปอร์ต กล่าวว่า หากเป็นการแข่งขันอี-สปอร์ตในระบบการแข่งแบบทัวร์นาเมนต์ เฉกเช่นกีฬาทั่วไป ประเทศไทยมีมา 17 ปีแล้ว โดยเรามีตัวแทนไปแข่งในต่างประเทศตั้งแต่ปี ค.ศ.2000
อย่างไรก็ตาม สำหรับคนในวงการเกม การแข่งขันอี-สปอร์ต ถือว่าเป็นอาชีพหลักเนื่องจากสามารถสร้างรายได้ให้ตนเองได้ เพราะวงการเกมก็เหมือนกับอุตสาหกรรมหลายๆชนิด มีหลายแขนง ผู้เล่นก็ถือเป็น ตำแหน่งหนึ่งในวงการ อี-สปอร์ต และ อี-สปอร์ต ก็ไม่ได้มีแค่นักกีฬาอย่างเดียว มีทั้งผู้จัดการทีม ผู้ฝึกสอน ทีมซ้อม นักพากย์ รวมไปถึงเด็กส่งน้ำ ก็นับว่าเป็นตำแหน่งเหมือนกัน “ถ้าถามว่าเป็นอาชีพที่ถูกยอมรับในสังคมหรือยัง หรือถูกบัญญัติในกฎหมายไทยว่าเป็นอาชีพ ผมว่ายังอีกไกล”
สอดคล้องกับข้อมูลของ “พี่แว่น” เจ้าของทีม MITH” ทีมอี-สปอร์ตชื่อดัง ที่ให้ข้อมูลกับทางทีมนิวมีเดีย พีพีทีวีว่า ทีมอี-สปอร์ตส่วนใหญ่ในประเทศไทย ยังเป็นทีมกึ่งอาชีพ หากจะเปลี่ยนเป็นทีมมืออาชีพเต็มตัวได้ ก็ต้องรอหลายภาคส่วนเข้ามาช่วยกัน แต่ก็มีบางทีมที่ใกล้เคียงกับทีมมืออาชีพอยู่บ้าง โดยสามารถให้เงินเป็นผลตอบแทน ที่จะทำให้นักกีฬาสามารถอยู่ซ้อมเกมทั้งวันได้ เหมือนกับการเข้าทำงาน
วงการ อี-สปอร์ต ในไทยกับต่างประเทศต่างกันอย่างไร ?
คุณสันติ กล่าวต่อว่า ในประเทศไทย เราสามารถเติบโตและก้าวหน้าบนสายอาชีพของเราได้ด้วยตัวเอง โดยที่ไม่มีสูตรหรือเคมีใดไปฟูมฟักให้มันโตขึ้น แตกต่างกับอีกหลายประเทศ ที่จะใช้ทุกสิ่ง ทุกอย่างไม่ว่าจะเทคโนโลยี วิทยาศาสตร์การแพทย์ วิทยาศาสตร์การกีฬา ประคบประหงมให้อุตสาหรกรรมด้านนี้มันเติบโตขึ้นไปอย่างมีทิศทาง “หากได้ติดตามข่าวสารทางด้านมาร์เก็ตติ้ง จะรู้ว่าวงการ อี-สปอร์ต มีมูลค่าทางการตลาดอยู่เหนือกว่า วงการภาพยนต์เสียอีก”
ด้านพี่แว่น เจ้าของทีม MITH ให้ความเห็นเกี่ยวกับทีมอี-สปอร์ตในต่างประเทศว่า “ถ้าเทียบกับทีมอี-สปอร์ตระดับโลก พวกเขาจะไม่ใช่แค่ทีมอี-สปอร์ตธรรมดา แต่พวกเขาถูกนับว่าเป็นแบรนด์กีฬาชนิดหนึ่ง ถึงขั้นมีบางทีมผูกกับสโมสรฟุตบอลชื่อดัง อย่างโรม่า ลียง และ เปแอชเช ทำให้ได้รู้ว่าอี-สปอร์ตเริ่มถูกจับตามอง จากวงการที่ใหญ่เป็นอันดับต้นๆของโลกอย่าง ฟุตบอล”
การจะเป็นนักกีฬาอี-สปอร์ตต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้าง และสามารถก้าวเข้าสู่การเป็นนักกีฬาได้อย่างไร ?
“พี่แว่น” บอกว่า เด็กสมัยนี้โชคดี ไม่ต้องดิ้นรนตามหาทีมเหมือนเด็กในสมัยก่อน ด้วยช่องทางโซเชียลมีเดียที่กว้างขวางมากในปัจจุบัน ขอแค่เล่นให้เก่ง ก็จะมีคนในทีมติดต่อไปหา ไม่ต้องดิ้นรนอะไรมากมาย
“สิ่งที่สำคัญในการเป็นนักกีฬาอี-สปอร์ต นั่นคือคำว่า ‘วินัย’ ซึ่งไม่แตกต่างจากสายอาชีพอื่น เพราะวินัยสามารถควบคุมได้ทุกอย่าง เราสามารถแบ่งเวลาเรียนกับเวลาซ้อมได้ และเราจะรู้ว่าใน24ชั่วโมงเราต้องทำอะไรบ้าง แตกต่างกับคนที่เล่นเกมแบบไม่คิดอะไร 1วันของเขาอาจจะเล่นไป22ชั่วโมง นอน2ชั่วโมง แล้วตื่นมาเล่นต่อ ซึ่งตรงกันข้ามกับนักกีฬาอีสปอร์ตที่เล่นเกมอย่างมีแบบแผนและมีทิศทาง” พี่แว่น เจ้าของทีมอี-สปอร์ต MITH
เอเชี่ยนเกมส์ 2018 ที่กรุงจาการ์ตา ทดลองบรรจุ อี-สปอร์ต เป็น1ในการแข่งขัน
นายกสมาคมไทยอี-สปอร์ต ให้ความเห็นว่า สภาโอลิมปิกเอเชีย เคยบรรจุให้อี-สปอร์ตเป็นกีฬาชิงเหรียญ ในอินดอร์-มาร์เชียลอาร์ต มา 5-6 ปีแล้ว แต่อินดอร์-มาร์เชียลอาร์ตในปี2017 ที่เติร์กเมนิสถาน กลับเปลี่ยนอี-สปอร์ตเป็นกีฬาสาธิต ฉะนั้นในปี2018 จาการ์ตาเกม ตนมีความเห็นว่าควรเปลี่ยนให้เป็นกีฬาชิงเหรียญ ไม่จำเป็นต้องเป็นกีฬาสาธิต โดยจาการ์ตาเกม ปี2018 ถือว่าเป็นโอกาสที่ดี
แต่อย่างไรก็ตาม สำหรับแฟนๆ และนักกีฬา อี-สปอร์ต ชาวไทยคงต้องผิดหวังเพราะล่าสุด การกีฬาแห่งประเทศไทย (กกท.) ตัดสินใจไม่ส่งนักกีฬาอี-สปอร์ตประเทศไทย ไปแข่งที่ “เอเชี่ยน อินดอร์เกมส์ ครั้งที่ 5 ที่กรุงอัสกาบัต ประเทศเติร์กเมนิสถาน โดยให้เหตุผลว่า อี-สปอร์ต เป็นเพียงแค่กีฬาสาธิต ทำให้ไม่เสียหายอะไรหากไทยจะไม่ส่งทีมเข้าแข่งขัน สมาคมอี-สปอร์ตไทย ก็ยังมีเวลาอีกมาก และจะมีโอกาสเข้าร่วมการขันในเอเชียน เกมส์ ที่อินโดนีเซีย มากกว่า เพราะเป็นมหกรรมกีฬาที่ใหญ่กว่า นอกจากนี้การแข่งขันที่เติร์กเมนิสถาน ชาติแนวหน้าทางด้านอี-สปอร์ต อย่าง เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ก็ไม่ได้ส่งทีมเข้าร่วมเช่นกัน รวมถึงทาง สมาคมอี-สปอร์ตไทย ก็มีแมตช์รองรับทีมนักกีฬาอยู่แล้ว ซึ่งก็ไม่น่าจะเสียหายอะไรหากพลาดในรายการนี้
อี-สปอร์ต มีโอกาสพัฒนาไปถึงการแข่งขันระดับโอลิมปิค?
“การไต่เต้าถึงระดับโอลิมปิกผมว่าคงไม่ใช่เรื่องยาก แต่ในขณะเดียวกัน ต้องไปดูก่อนว่าพอถึงในระดับโลก ความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมของแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน เพราะว่าบางเกมมีข้อขัดแย้ง หรือ ใช้คำว่าไม่ตรงกับระเบียบของสภาโอลิมปิกสากล เช่น เกมที่เป็นแนวชู้ตติ้ง อาจจะต้องแก้ไขโดยการเปลี่ยนสีเลือดเป็นสีขาว หรือ เขียว เพื่อลดความรุนแรงลง โดยแนวเกมในตอนนี้ที่ได้รับการยอมรับจะเป็นเกมแนววางแผนกลยุทธ์ หรือ แนวMOBA” สันติ โหลทอง นายกสมาคมไทย-สปอร์ต
เกมกับความรุนแรงเป็นของคู่กันจริงหรือ?
คุณสันติ มองว่า เกมที่จะสามารถโน้มน้าวจิตใจให้เกิดอาชญากรรม และก่อให้เกิดความรุนแรงนั้น มีอยู่จริง เพราะว่าทุกสิ่งบนโลกสามารถดึงดูดให้ทำสิ่งเหล่านี้ได้ หากเราบอกกับตัวเองได้ ว่านี่คือโลกเสมือนจริง และเรียนรู้ในสิ่งนี้ได้ เกมก็จะไม่มีปัญหาเลย เพราะฉะนั้นเนื้อหาของเกมจะต้องถูกชี้แจงให้กับผู้เล่นอย่างชัดเจน ต้องเตือนคนรอบข้าง เตือนตนเอง รวมถึงบุตรหลาน ว่าสิ่งนี้คือเกม และ เป็นแค่โลกเสมือนจริง
คุณสันติ โหลทอง นายกสมาคมไทย-อีสปอร์ต ทิ้งท้ายว่า อยากให้ผู้ใหญ่ในสังคม เปิดใจรับในนวัตกรรมใหม่ๆ เทคโนโลยีสมัยนี้มันเปลี่ยนไปเร็วมาก คำว่าอีสปอร์ตมันไม่ใช่เพียงแค่เกม มันคือภารกิจของมนุษย์ที่ลงไปทำกับเกม สามารถสร้างรายได้ ชื่อเสียง เกียรติยศให้กับตัวนักกีฬาหรือประเทศชาติได้
“ถ้ามีการแข่งเกม และมันไม่ได้ทำร้ายอะไร หรือมันทำให้เกิดข้อดีขึ้นได้ ผมก็อยากให้ท่านผู้ใหญ่สนับสนุน ถ้าหากว่าอีสปอร์ต ไม่ใช่สิ่งที่ดีจริง โอลิมปิคคงไม่หยิบมาคุย”
ล่าสุดวันนี้ (27 ก.ค. 60) กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ประกาศผ่านเว็บไซต์ทางการ โดยระบุว่า ที่ประชุมคณะกรรมการการกีฬาแห่งประเทศไทย มีมติเห็นชอบให้ประกาศ ให้อีสปอร์ต (E-Sports) เป็นชนิดกีฬาที่สามารถจดทะเบียนจัดตั้งสมาคมกีฬาได้ โดยสมาคมที่จะมาจดทะเบียนจัดตั้ง จะต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับความเห็นจากหน่วยงานต่างๆ เพื่อให้สามารถกำกับ ดูแล และเป็นการเปิดโอกาสให้เยาวชนที่มีความสามารถ ได้เข้าแข่งขันในเวทีระดับนานาชาติ ในนามของประเทศไทยได้อย่างภาคภูมิใจ
จากนี้คงต้องติดตามกันต่ออย่างใกล้ชิดว่า หลังจากรัฐบาลมีมติเห็นชอบให้ อีสปอร์ต เป็นกีฬาอย่างเป็นทางแล้ว วงการนี้จะถูกผลักดันไปในทิศทางใด และจะประสบความสำเร็จมากขนาดไหนในเวทีระดับเอเชีย รวมถึงเวทีระดับโลก