ตลอดเส้นทาง 400 เมตร ที่ผู้เขียนเดินขึ้นเขาไปยัง "หมุดโลก" สองข้างทางล้อมรอบไปด้วยต้นไม้น้อยใหญ่ และผิวทางเดินที่ยังเป็นธรรมชาติอยู่มาก เมื่อจับเวลาในการเดินไปยังปลายทาง ใช้เวลา 20 นาที รวม 640 ก้าว เป็นการเดินแบบสบายๆ ไม่เร่งรีบ พอให้เหงื่อได้ผุดพ้นผิวหนัง
เมื่อถึงที่ตั้ง "หมุดโลก" หรือชื่อทางการว่า "หมุดศูนย์กำเนิดพื้นหลักฐาน" บริเวณโดยรอบจะเป็นพื้นที่โล่ง วิวที่เห็นจากจุดนี้เป็นภาพมุมสูงของ จ.อุทัยธานี เรียกได้ว่าเป็นจุดชมเมืองอีกแห่งหนึ่งก็คงไม่ผิดนัก
สำหรับ "หมุดโลก" บนยอดเขาสะแกกรัง ถือเป็น 1 ใน 3 “หมุดโลก” ของทวีปเอเชีย ได้แก่ จุดที่ 1 จากจุดศูนย์กำเนิด หลักหมุดที่ 90 อยู่ที่เขากาเรียนเปอร์ ประเทศอินเดีย จุดที่ 2 หลักหมุดที่ 91 อยู่ที่เขาสะแกกรัง อ.เมือง จ.อุทัยธานี และจุดที่ 3 หลักหมุดที่ 92 อยู่ที่ประเทศเวียดนาม ใช้สำหรับคำนวณและแบ่งแนวเขต เพื่อลงพิกัดแผนที่โลก เป็นหลักฐานสำคัญในการสำรวจแผนที่ทางการทหาร
ตั้งแต่ปี พ.ศ.2518 องค์การแผนที่ กระทรวงกลาโหม สหรัฐอเมริกา (Defense Mapping Agency Hydrographic/Topographic Center : DMAHTC) ได้ทำการปรับแก้และย้ายศูนย์กำเนิดของพื้นหลักฐานจากเขากะเลียนเปอร์ ประเทศอินเดีย มาเป็นที่เขาสะแกกรัง จ.อุทัยธานี การปรับแก้ครั้งนี้ใช้เทคนิคการรังวัดจากดาวเทียมดอปเปลอร์จำนวน 9 สถานี ซึ่งตำแหน่งสัมพัทธ์ที่ได้จากการรังวัดดาวเทียมดอปเปลอร์ มีความถูกต้องสูงกว่าที่ได้จากงานโครงข่ายสามเหลี่ยม ซึ่งเป็นจุดควบคุมโครงข่ายสามเหลี่ยม ประกอบด้วยจำนวนหมุดสามเหลี่ยมทั้งสิ้น 426 สถานี เรียกผลลัพธ์จากการปรับแก้โครงข่ายสามเหลี่ยมในครั้งนี้ว่า “พื้นหลักฐาน Indian1975”
“หมุดโลก” หรือ ศูนย์กำเนิดพื้นหลักฐาน บนเขาสะแกกรัง มีลักษณะเป็นแท่งคอนกรีตทรงสี่เหลี่ยมรูปตัวยูคว่ำ ใช้เป็นกรอบคร่อมทับจุดของที่ตั้งหมุดแผนที่ สำหรับค่าพิกัดทางภูมิศาสตร์ ที่กรมแผนที่ทหาร ใช้ในการกำหนดตำแหน่งของหมุดหลักฐานเขาสะแกกรังนี้ ได้แก่ ละติจูด 15 องศา 22 ลิปดา 56.0487 ฟิลิปดาเหนือ ลองติจูด 100 องศา 0 ลิปดา 59.1906 ฟิลิปดาตะวันออก มีกำหนดสูง 140.98 เมตร เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง
ข้อมูลจากเว็บไซต์กรมแผนที่ทหาร ระบุว่า หมุดโลก ที่เขาสะแกกรัง อ.เมือง จ.อุทัยธานี เป็นหมุดหลักฐานแผนที่หมายเลข 3001 ชื่อ OTRI91 (โอทีอาร์ไอเก้าหนึ่ง) เป็นชนิดหมุดสามเหลี่ยม มีความสำคัญโดยใช้อ้างอิงพิกัดบนโลก
(แท่งปูนทั้งสองข้างที่ทำขึ้นคร่อมทับจุดของที่ตั้งหมุดแผนที่ มีจุดประสงค์เพื่อกันรังวัดสัญญาณดาวเทียมจีพีเอส)
จากการสอบถามเจ้าหน้าที่ของกรมแผนที่ทหาร ได้ข้อมูลว่า แท่งคอนกรีตรูปตัวยูคว่ำที่คร่อมทับจุดของที่ตั้งหมุดแผนที่ มีจุดประสงค์เพื่อกันรังวัดสัญญาณดาวเทียมจีพีเอส ส่วนด้านบนของแท่นปูนเป็นหมุดหลักฐานสำหรับวางรังวัดสัญญาณดาวเทียม
(ที่ตั้งหมุดแผนที่)
สำหรับความสำคัญของหมุดโลก ที่เขาสะแกกรัง คือ เป็นโครงข่ายหลักของรังวัดสัญญาณดาวเทียมจีพีเอส เพื่อใช้ทำแผนที่โลกและแผนที่ประเทศไทย โดยในการทำแผนที่ประเทศไทยจะมีหมุดทั้งหมด 18 แห่งทั่วประเทศ เช่น เขาสะแกกรัง จ.อุทัยธานี แหลมพรหมเทพ จ.ภูเก็ต จ.ชลบุรี และจ.ประจวบคีรีขันธ์ เป็นต้น
ส่วนชื่อที่สลักไว้ว่า “พ.ท.สอาด นิตยพันธ์” เป็นชื่อของบุคคลที่สร้างหมุดสามเหลี่ยม ปัจจุบันเกษียณราชการแล้ว
(หมุดหลักฐานสำหรับวางรังวัดสัญญาณดาวเทียม)
จุดสังเกตทางขึ้น “หมุดโลก”
“หมุดโลก” บนยอดเขาสะแกกรัง อ.เมือง จ.อุทัยธานี อยู่ห่างจากวัดสังกัสรัตนคีรี ประมาณ 500 เมตร และอยู่ห่างจากพลับพลาอนุสาวรีย์สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนกแห่งรัชกาลที่ 1 ประมาณ 400 เมตร โดยให้สังเกตตามรูปด้านล่าง ซึ่งถ่ายไว้เมื่อวันที่ 26 ส.ค.61 เนื่องจากบริเวณทางขึ้นไม่มีป้ายบอกทาง
จากข้อมูลเว็บไซต์มติชน วันที่ 21 พ.ย.60 ระบุไว้ว่า หลังมีข่าววัยรุ่นขึ้นไปเที่ยวที่หมุดโลกและขีดเขียนชื่อไว้สร้างความเสียหายให้กับหมุดโลก ทำให้เทศบาลเมืองอุทัยธานีไปตรวจสอบ พร้อมทำแผนปรับปรุงพื้นที่รวมทั้งพัฒนาบริเวณโดยรอบหมุดโลก เพื่อให้เป็นแหล่งเที่ยวชมประวัติศาสตร์ และชมธรรมชาติ โดยทางเทศบาลเมืองอุทัยธานีจะทำแผนประชาพิจารณ์เพื่อให้ประชาชนทราบว่าจะเริ่มพัฒนาหมุดโลก พร้อมจ้างเขียนแบบเนื่องจากต้องอนุรักษ์ธรรมชาติควบคู่ไปกับการพัฒนา เบื้องต้นให้เจ้าหน้าที่ขึ้นไปดูแลทำความสะอาดทุก 1-2 เดือน
วันหยุดสุดสัปดาห์นี้หากแวะเที่ยวเมืองรอง อย่าง จ.อุทัยธานี อย่าพลาดชม “หมุดโลก” แหล่งท่องเที่ยวที่มีทั้งประวัติศาสตร์และธรรมชาติที่สวยงาม
การเดินทาง
รถยนต์ จากกรุงเทพฯ สามารถเดินทางไปอุทัยธานีได้หลายเส้นทาง ได้แก่
1. จากถนนพหลโยธินผ่านจังหวัดสระบุรี อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ และอำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาลงแพขนานยนต์ ที่อำเภอมโนรมย์ ผ่านวัดท่าซุง (วัดจันทาราม) ศาลากลางจังหวัด เข้าตลาดอุทัยธานี รวมระยะทางประมาณ 305 กิโลเมตร
2.จากทางหลวงหมายเลข 32 (สายเอเซีย) ผ่านอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี ชัยนาท แล้วเลี้ยวซ้ายตรงทางแยกท่าน้ำอ้อยบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 206 เข้าทางหลวงหมายเลข 333 ข้ามสะพานแม่น้ำเจ้าพระยา ระยะทางประมาณ 16 กิโลเมตร ผ่านหน้าโรงพยาบาลเลี้ยวซ้ายเข้าตลาดอุทัยธานี รวมระยะทางประมาณ 222 กิโลเมตร
3.จากทางหลวงหมายเลข 32 (สายเอเซีย) ผ่านอยุธยา ประมาณกิโลเมตรที่ 30 เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 334 และจากนั้นเข้าทางหลวงหมายเลข 309 ไปตามเส้นทาง ข้ามสะพานจังหวัดอ่างทอง แล้วมาตามถนนหมายเลข 311 ผ่านจังหวัดสิงห์บุรี ผ่านจังหวัดชัยนาทที่อำเภอสรรพยา จากนั้นเลี้ยวเข้าทางหลวงหมายเลข 3183 เข้าจังหวัดอุทัยธานี รวมเป็นระยะทางประมาณ 283 กิโลเมตร
รถโดยสารประจำทาง บริษัท ขนส่ง จำกัด มีบริการเดินรถระหว่างกรุงเทพฯ-อุทัยธานีทุกวัน จากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ใช้เวลาเดินทางประมาณ 4 ชั่วโมง ทั้งรถโดยสารธรรมดาและรถโดยสารปรับอากาศตั้งแต่เวลา 04.30-17.50 น. สอบถามรายละเอียด โทร. 0 2936 2852-66 หรือ www.transport.co.th สถานีเดินรถอุทัยธานี โทร. 0 5651 1058, 0 5651 1914, 0 5651 2859
นอกจากนี้จากจังหวัดอุทัยธานียังมีรถโดยสารไปยังจังหวัดนครสวรรค์ สุพรรณบุรี และนครปฐม
รถไฟ ต้องโดยสารรถไฟไปลงที่สถานีนครสวรรค์ แล้วต่อรถประจำทางมายังอุทัยธานีอีกประมาณ 50 กิโลเมตร ติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่หน่วยบริการเดินทาง โทร. 1690, 0 2220 4334 หรือ www.railway.co.th
ขอบคุณข้อมูลจาก เว็บไซต์มติชน https://www.matichon.co.th/region/news_738719 , เฟซบุ๊ก ประวัติศาสตร์ชาติไทยก่อนและหลัง พ.ศ ๒๔๗๕ , http://www.teawtourthai.com/uthaithani/how-to-get.php , กรมแผนที่ทหาร https://www.rtsd.mi.th/main/ผลิตภัณฑ์/ข้อมูลแผนที่/