นายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) กล่าวว่าปัจจุบัน “ล่ามภาษามือ” ขาดแคลนมาก จากเดิมที่มีการจดแจ้งไว้กับกรมส่งเสริม และ พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) เมื่อปี 2552 - 2560 มืจำนวน 659 คน
แต่ปัจจุบันพบว่า มีเพียง 178 คน โดยเป็นล่ามภาษามือหูดี 170 คน และล่ามภาษามือหูหนวก 8 คน ขณะที่ทั่วประเทศ มีล่ามภาษามือ อยู่ 41 จังหวัด และ ไม่มี 36 จังหวัด มีการกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่กรุงเทพ และ ปริมณฑลมากที่สุด
นายวราวุธ พูดถึงการแก้ปัญหาเรื่องนี้ว่า ปัจจุบันมีการจัดบริการล่ามภาษามือข้ามจังหวัด และ ให้บริการออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน หรือ แท็ปเล็ต ได้แก่ 1. TTRS Video เป็นการสื่อสารแบบสนทนาวิดีโอ
2.TTRS Live Chat แบบสนทนาข้อความ รวมถึงแบบสนทนาวิดีโอผ่านเครื่องบริการถ่ายทอดการสื่อสารสาธารณะ หรือ ตู้ TTRS ซึ้งจะมีเจ้าหน้าที่ถ่ายทอดการสื่อสาร เป็นคนกลางระหว่างคนหูหนวก และ ผู้รับปลายทาง (คนหูดี)
ส่วนเรื่องค่าตอบแทนของล่ามภาษามือ มีการออกประกาศคณะอนุกรรมการส่งเสริม และ พัฒนาล่ามภาษามือ เมื่อ 9 ส.ค.2566 กรณีมีความจำเป็นต้องใช้ล่ามภาษามือหูหนวก และ ล่ามภาษามือหูดี ในการแปลควบคู่กัน ให้จ่ายค่าตอบแทนต่อคน โดยได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังแล้ว
ดังนั้นพิการทางการได้ยิน หรือ ผู้ดูแล ย่อมมีสิทธิยื่นคำขอรับบริการล่ามภาษามือ เพื่อการติดต่องานทะเบียน ,บัตรประจำตัวประชาชน, ใบขับขี่, การจัดทำนิติกรรมสัญญา , การขอความช่วยเหลือทางกฎหมาย , การให้ปากคำ , การยื่นคำฟ้องหรือคำให้การในชั้นศาล , การฝึกงาน ฝึกสอน สอบวัดผล ต่างๆ ซึ่งเบื้องต้นอาจกำหนด และ ผลักดันให้มีอย่างน้อยจังหวัดละ 1 คน ประจำที่ศูนย์บริการคนพิการจังหวัด
จากฐานข้อมูลทะเบียนกลาง พบว่า กทม. มีคนหูหนวก 22,884 คน, ภาคกลางและตะวันออก มี 84,350 คน, ภาคอีสาน มี 162,456 คน, ภาคใต้ มี 55,020 คน
ทั้งนี้ กระทรวงการพัฒนาสังคมฯ วางแนวทางเพื่อเร่งแก้ไขวิกฤตขาดแคลนนี้ โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะเร่งด่วน ประสานงานกับสถาบันต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันออกแบบหลักสูตร และ วิธีการอบรมล่ามภาษามือ และ จัดทำหลักเกณฑ์การประเมินมาตรฐานล่ามภาษามือ
ระยะกลาง สนับสนุนสถาบันการศึกษา หน่วยงาน องค์กรที่เกี่ยวข้อง ให้รับนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรด้านล่างภาษามือ (หลักสูตร 1 ปี ) และหลักสูตรล่ามภาษามือระดับปริญญาตรี ให้กับผู้สนใจทั้งคนพิการและไม่พิการ ประสาน ก.พ. กำหนดตำแหน่งล่ามภาษามือ เป็นตำแหน่งขาดแคลน รวมทั้งการมีค่าตอบแทนพิเศษ ให้บรรจุประจำอยู่ในศูนย์บริการคนพิการระดับจังหวัดทั่วประเทศ
ระยะยาว ให้ทุนการศึกษาแก่บุคลากรภาครัฐ โดยเฉพาะบุคลากรของกระทรวง พม. ได้เรียนหลักสูตรล่ามภาษามือเพื่อรองรับการทำหน้าที่ในหน่วยงานทั้งส่วนกลาง และ ส่วนภูมิภาค รวมถึงการพัฒนาล่ามภาษามือโดยใช้ AI หรือ เทคโนโลยีต่าง ๆ มาทดแทน
“หลานม่า” ภาพยนตร์ที่เตรียมเรียกน้ำตา หลานทั่วประเทศ 4 เม.ย.นี้ ในโรงภาพยนตร์