รู้หรือไม่? "เอเลี่ยนสปีชีส์" ไม่ได้เป็นศัตรูสายพันธุ์ท้องถิ่นเสมอไป

จากกรณีที่เจ้าของบ่อปลารายหนึ่ง สูบน้ำออกจากบ่อหวังเอาปลาที่ตนเลี้ยงไปขาย แต่กลับพบ “ปลาซัคเกอร์” เกลื่อนบ่อ จนกลายเป็นที่ถูกพูดถึงบนโลกโซเชียล ซึ่งนอกจากผู้คนจะให้ความสนใจกับเจ้าปลาซัคเกอร์แล้ว ยังสนใจในเรื่องของ “เอเลี่ยนสปีชีส์” หรือชนิดพันธุ์ต่างถิ่น ที่เข้ามารุกรานชนิดพันธุ์ในประเทศไทยด้วย

แต่รู้หรือไม่ว่า ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น หรือเอเลี่ยนสปีชีส์นั้น ไม่ได้เป็นอันตรายแก่ชนิดพันธุ์ในประเทศไทยเสมอไป

TikTok : @koryaw_

มูลนิธิสืบ นาคะเสถียร ให้ความรู้ว่า ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น หรือ "เอเลี่ยน สปีชีส์" คือชนิดพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตที่เดินทางจากถิ่นอื่นเข้ามาในถิ่นนั้น ๆ ด้วยวิธีการใดวิธีการหนึ่ง ซึ่งหมายรวมไปถึงพืช จุลินทรีย์ และเชื้อรา

ส่วนผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมใหม่จากการเข้ามาของเอเลี่ยนสปีชีส์ ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ เช่น ความชื่นชอบในสภาวะแวดล้อม อากาศ ความชื้น แสงแดด และสายลม เหมาะสมมากน้อยแค่ไหน

หากสภาพแวดล้อมแห่งนั้นเหมาะต่อการเจริญเติบโต เช่น มีอาหารสมบูรณ์ ไม่มีกลไกทางธรรมชาติในการควบคุมประชากรเอเลี่ยนสปีชีส์ ก็จะสามารถปรับตัว แพร่กระจายพันธุ์ได้ดี สร้างและขยายอิทธิพลในพื้นที่นั้น ๆ จนเกิดผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมรอบตัว

ซึ่งสิ่งที่เกิดขึ้นนี้ เราเรียกเอเลี่ยนสปีชีส์เหล่านั้นว่า "ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกราน" หรือ Invasive Alien Species

อย่างไรก็ตาม มูลนิธิสืบ นาคะเสถียร ระบุว่า เอเลี่ยนสปีชีส์บางชนิด ก็ไม่ใช่วายร้ายเสมอไป ซึ่งการที่จะระบุชัดเจนว่า “เอเลี่ยนสปีชีส์” เป็น “ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกราน” หรือไม่นั้น จำเป็นต้องมีการสำรวจและเก็บข้อมูลในพื้นที่ของประเทศนั้นประกอบด้วย

Shutterstock/Shutterstock

เนื่องจากการศึกษาที่ผ่านมา ยังมีเอเลี่ยน สปีชีส์ประเภทไม่รุกราน ที่ไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศโดยตรงหรือชัดเจนเสียทีเดียว หากชนิดพันธุ์ต่างถิ่นไม่เข้าไปแข่งขัน แก่งแย่งชิงอาหารและพื้นที่จนขัดต่อวิถีชีวิตชนิดพันธุ์ท้องถิ่นดั้งเดิม

ซึ่งเอเลี่ยน สปีชีส์บางชนิด ยังมีผลเชิงบวกสำหรับประเทศไทย อาทิ วัชพืชที่ช่วยปกคลุมหน้าดิน ปลานิลที่เป็นแหล่งโปรตีนหลัก พืชสมุนไพร เป็นต้น

ทั้งนี้ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เผยว่า ปัจจุบันประเทศไทยมี เอเลี่ยน สปีชีส์ อยู่มากกว่า 3,500 ชนิด ส่วนมากเป็นสัตว์น้ำ และส่วนใหญ่ถูกนำเข้ามาโดยตรง เพื่อผลประโยชน์ทางการเกษตร การเพาะเลี้ยง

หรือเป็นพืชและสัตว์ที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เช่น ข้าวโพด อ้อย ยางพารา หมู เป็นต้น ขณะเดียวกัน เอเลี่ยนสปีชีส์บางชนิด ได้แพร่ระบาดข้ามพรมแดนผ่านการติดมากับการคมนาคมขนส่ง

 

ที่มา : มูลนิธิ สืบ นาคะเสถียร

พยากรณ์อากาศล่วงหน้า 17 พ.ค.นี้เริ่มต้นฤดูฝน เตรียมรับมือพายุถล่ม