จากเหตุการณ์เพลิงไหม้และระเบิดภายในคลังกระสุนของกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ 21 (กก.ตชด.21) ต.เฉนียง อ.เมือง จ.สุรินทร์ เมื่อคืนวันที่ 24 ก.พ. 2569 ที่ผ่านมา เบื้องต้นเจ้าหน้าที่สันนิษฐานว่าสาเหตุอาจเกิดจากสภาพอากาศร้อนจัด
ล่าสุด ดร.วีรชัย พุทธวงศ์ นักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านเคมี วิเคราะห์ว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นช่วงฤดูร้อนของประเทศไทยอยู่แล้ว
ส่วนคำถามว่าสภาพอากาศร้อนจัดมีผลต่อการระเบิดของคลังอาวุธหรือไม่ ดร.วีรชัย ระบุว่า อุณหภูมิอากาศในประเทศไทยช่วงร้อนจัดเฉลี่ยประมาณ 40 องศาเซลเซียส และไม่เกิน 45 องศาเซลเซียส ความร้อนระดับดังกล่าวไม่สามารถทำให้วัตถุระเบิดเกิดการระเบิดได้เอง อย่างไรก็ตาม หากคลังอาวุธเก็บไว้ในโกดัง อาจมีปัจจัยเรื่องความร้อนสะสมเข้ามาเกี่ยวข้อง
ดร.วีรชัย อธิบายว่า การเกิดเพลิงไหม้หรือการระเบิดต้องอาศัยองค์ประกอบ 3 ส่วน ได้แก่ เชื้อเพลิง ความร้อน และออกซิเจน หากทั้งสามองค์ประกอบอยู่ในสัดส่วนที่เหมาะสม ก็อาจก่อให้เกิดไฟไหม้อย่างรุนแรงและรวดเร็ว จนนำไปสู่การระเบิดได้
ทั้งนี้ วัตถุระเบิดแต่ละชนิดมีจุดวาบไฟค่อนข้างสูง เช่น ดินปืนมีจุดวาบไฟประมาณ 300 องศาเซลเซียสขึ้นไป ดังนั้นความร้อนระดับประมาณ 100 องศาเซลเซียสไม่เพียงพอที่จะทำให้เกิดการระเบิด เว้นแต่จะมีวัตถุอื่นลุกติดไฟก่อนและลุกลามไปยังวัตถุระเบิด
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเรื่องการติดไฟได้เอง ซึ่งอาจเกิดจากปฏิกิริยาเคมีภายในดินระเบิด เนื่องจากมีออกซิเจนเป็นองค์ประกอบอยู่แล้ว หากเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน (Oxidation) ก็สามารถทำให้เกิดความร้อนสูงจนถึงจุดติดไฟและนำไปสู่การระเบิดได้
ดร.วีรชัย กล่าวด้วยว่า การบริหารจัดการและดูแลคลังเก็บอาวุธควรควบคุมอุณหภูมิไม่ให้สูงเกินมาตรฐาน โดยทั่วไปจะควบคุมไม่ให้เกิน 40 องศาเซลเซียส เพื่อป้องกันความเสี่ยงการเกิดเพลิงไหม้และระเบิด พร้อมระบุว่า เหตุการณ์ลักษณะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ในช่วงฤดูร้อน และไม่เฉพาะคลังอาวุธเท่านั้น ประชาชนก็ควรระมัดระวังความเสี่ยงจากเพลิงไหม้ภายในบ้านเรือนเช่นกัน