จากสถานการณ์สงครามระหว่างอิสราเอล สหรัฐอเมริกาและอิหร่าน ที่เกิดขึ้นมาตั้งแต่ เมื่อ 28 ก.พ.2569 นั้น มีการประกาศจากทางอิหร่านว่าจะปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hornuz) ซึ่งการปิดช่องแคบฮอร์มุซเป็น "ไพ่ตาย" ทางยุทธศาสตร์ที่อิหร่านมักหยิบยกมาขู่ในยามที่มีความตึงเครียดสูง เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ซึ่งมีน้ำมันดิบ 20 – 30% เปอร์เซ็นต์ของโลก ต้องขนส่งผ่านเส้นทางนี้ จึงเกิดคำถามว่า อิหร่านจะปิดช่องแคบฮอร์มุซด้วยวิธีใดและจะเกิดผลอะไรตามมาบ้าง?
โดย พลเรือเอก ธาดาวุธ ทัดพิทักษ์กุล เสนาธิการทหารเรือ เปิดเผยว่า เคยเปิดเผยเรื่องนี้ไว้ ย้อนกลับไปเมื่อครั้งที่สหรัฐอเมริกา และอิสราเอล เปิดปฏิบัติการ Midnight Hammer เมื่อ ก.ค.68 อิหร่านจะเลือกใช้วิธีการต่าง ๆ ได้แก่ การใช้ทุ่นระเบิดวางในเส้นทางเดินเรือในช่องแคบ หรือการใช้เรือสินค้าหรือเรือรบจอดขวาง หรือ การทำการกักเรือ (Quarantine) เพื่อเป็นการบล็อกเส้นทางหรือเหนี่ยวรั้งให้เรือหยุดหรือเคลื่อนไปช้า ๆ เพื่อให้การขนส่งสินค้าหยุดชะงักหรือล่าช้า ทำให้เกิดขาดแคลนสินค้า เกิดความเดือนร้อนขึ้น เช่น น้ำมันไม่พอใช้ ส่งผลกระทบให้สหรัฐฯ ถูกกล่าวโจมตีว่าเป็นต้นทางที่สร้างความเดือดร้อน
และเมื่อวันที่ 11 มี.ค.69 ก็เกิดเหตุการณ์ที่เรือสินค้าสัญชาติไทย ชื่อ มยุรี นารี (Mayuree Naree) ถูกอาวุธโจมตีนอกชายฝั่งโอมาน ซึ่งในช่วงแรกยังไม่มีประเทศใด ประกาศว่าทำการโจมตี แต่เมื่อเวลาประมาณ 19.00 น. วันเดียวกันก็มีข่าวรายงานอย่างไม่เป็นทางการว่าอิหร่าน ยอมรับว่าเป็นผู้โจมตี หากอิหร่านตัดสินใจปิดช่องแคบนี้จริง ๆ ในการปฏิบัติจะเป็นการทำให้เส้นทาง “ใช้งานไม่ได้” ด้วยการวิธีการต่าง ๆ ดังนี้
1.การวางทุ่นระเบิดทางเรือ (Naval Mining)
วิธีนี้มีประสิทธิภาพมากและต้นทุนต่ำที่สุด ซึ่งจากข้อมูลพบว่าอิหร่านมีคลังทุ่นระเบิดจำนวนมาก ทั้งแบบอัจฉริยะ คือ พวก Smart Mine ที่มี Sensor ตรวจจับค่าอำนาจแม่เหล็กไฟฟ้า (Magnetic Signature) ค่าเสียง และความถี่จากใบจักร (Acoustic Signature) ,ความเปลี่ยนแปลงกำลังดัน (Pressure) หรือค่าแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic) จากเรือที่แล่นผ่าน
เมื่อได้รับค่าจากการตรวจจับ และสัมพันธ์กับการตั้งค่าหรือโปรแกรมที่มีในทุ่นระเบิด ก็จะเกิดระเบิดขึ้น และแบบดั้งเดิมหรือทุ่นระเบิดทอดประจำที่ (Moored Mine) โดยเรือวิ่งเฉี่ยวหรือชนก็จะเกิดระเบิดขึ้น ทำความเสียหายกับเรือหรือถึงขั้นทำให้เรือจมได้ ซึ่งหากมีการวางทุ่นระเบิดเหล่านี้ลงในร่องน้ำลึก ที่เรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ต้องใช้ จะทำให้บริษัทประกันภัยระงับการเดินเรือทันทีเพราะมีความเสี่ยงสูง
โดยลักษณะของช่องแคบฮอร์มุซ ช่องแคบนี้มีความกว้างที่แคบที่สุดประมาณ 21 ไมล์ทะเล หรือประมาณ 39 กม. โดยเส้นทางเดินเรือจริงใช้ระบบ Traffic Separation Scheme (TSS) แบ่งเป็นช่องเดินเรือขาเข้า 2 ไมล์ทะเล ขาออก 2 ไมล์ทะเล และมี Buffer Zone 2 ไมล์ทะเล โดยมีลักษณะทางอุทกศาสตร์ ในส่วนความลึกของช่องแคบโดยทั่วไปประมาณ 40 – 80 เมตร บางร่องน้ำลึกกว่า 90 เมตร ซึ่งเหมาะกับการใช้ ทุ่นระเบิดทอดประจำที่ (Moored Mine) ในระดับน้ำ 25 – 200 เมตร และทุ่นระเบิดวางกับพื้นท้องทะเล (Bottom Mine) ที่ติดตั้งเซนเซอร์ตรวจจับเสียง แรงดันน้ำ หรือสนามแม่เหล็ก ทั้งนี้เนื่องจากมีสันดอนและน้ำตื้นนอกช่องเดินเรือ เรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ VLCC จึงถูกบังคับให้ใช้ร่องน้ำลึกเท่านั้น ซึ่งจะเป็นไปตามทฤษฎี Chokepoint Mining ที่สามารถวางทุ่นแบบ Barrier หรือ Layered Minefield เพื่อปิดตายเส้นทางได้
2.การใช้เรือเร็วโจมตีหรือ Swarm Tactics
ซึ่งกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม IRGC มีกองเรือเร็วขนาดเล็กจำนวนมาก ที่ติดอาวุธปล่อยนำวิถี หรือตอร์ปิโด เรือเหล่านี้สามารถรุมโจมตีเรือสินค้า หรือเรือรบได้จากหลายทิศทาง ซึ่งยากต่อการป้องกัน ด้วยระบบเรดาร์มาตรฐาน ซึ่งนอกจากเรือเร็วโจมตีแล้ว อิหร่านยังมีกองเรือดำน้ำชั้น Ghadir และ Kilo ที่มีขีดความสามารถในการยิงตอร์ปิโด และลอบวางทุ่นระเบิดเพื่อสนับสนุนการปฏิเสธการใช้ทะเล (Sea Denial) ได้อีกด้วย
3.การใช้ขีปนาวุธที่ติดตั้งไว้ตามชายฝั่ง Anti-Ship Missiles
อิหร่านมีชายฝั่งที่ยาวเเละภูมิประเทศเป็นภูเขา ซึ่งเหมาะแก่การซ่อนฐานยิงขีปนาวุธเคลื่อนที่ ขีปนาวุธตระกูล Noor หรือ Qader สามารถยิงถล่มเรือที่ผ่านไปมาในระยะประชิดได้อย่างแม่นยำ ซึ่งขีปนาวุธเหล่านี้เป็นแบบ Sea-Skimming บินเหนือผิวน้ำ ทำให้เรดาร์ตรวจจับยาก มีระยะยิงประมาณ 120 – 300 กม. สามารถยิงได้ทั้งจากเรือ รถยิงจากฝั่ง และเครื่องบิน
4.การใช้โดรนพลีชีพ หรือ Kamikaze Drones
ปัจจุบันอิหร่านพัฒนาเทคโนโลยีโดรนไปไกลมาก การส่งฝูงโดรนราคาถูกเข้าโจมตีสะพานเดินเรือ หรือห้องเครื่องของเรือบรรทุกน้ำมัน จะสามารถสร้างความเสียหายจนเรือเสียหาย หรือจมลงเเละขวางการทางจราจรทางทะเลได้
5.การยึดเรือหรือบังคับเปลี่ยนทิศทาง
การใช้เฮลิคอปเตอร์ส่งหน่วยปฏิบัติการพิเศษลงไปยึดเรือบรรทุกน้ำมัน คล้ายกับที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว เพื่อใช้เป็นตัวประกัน หรือสร้างความวุ่นวายในเส้นทางการเดินเรือ
อย่างไรก็ตามจะมีวิธีการต่อต้าน เพื่อเปิดช่องทางให้เรือสินค้าผ่านให้ได้ ทั้งนี้วิธีการต่อต้านการปิดช่องแคบ (Counter-Blockade Operations) ในการเผชิญหน้าของ สหรัฐฯ และชาติพันธมิตรสามารถใช้มาตรการโต้ตอบดังนี้
1. การทำช่องทางกวาด (Swept Channel) โดยการล่าทำลายทุ่นระเบิด (Mine Hunting) หรือการกวาดทุ่นระเบิด (Mine Sweeping) เพื่อสร้างเส้นทางเดินเรือปลอดภัย (Safe Transit Lane)
2. การเดินทางเป็นรูปกระบวนเรือ (Convoy escort) เป็นการนำเรือสินค้าเดินทางเป็นขบวน โดยมีเรือพิฆาตหรือเรือฟริเกตคุ้มกัน เช่นที่เคยเกิดในยุค Tanker War
3. การต่อต้านทุ่นระเบิด (Mine Countermeasure) โดยใช้โซนาร์และยานล่าทำลาย (UUV/ROV) หรือนักดำน้ำ รวมถึงการใช้เฮลิคอปเตอร์กวาดทุ่นระเบิด (HMCM)
การปิดช่องแคบฮอร์มุซของอิหร่าน จะส่งผลกระทบที่จะเกิดขึ้นตามมา?
1.ราคาน้ำมันพุ่งกระฉูด นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าอาจเห็นราคาน้ำมันดีดตัวไปถึง 150- 200 ดอลลาร์สหรัฐ ต่อบาร์เรลในทันที
2.การเผชิญหน้าทางทหาร ซึ่งสหรัฐฯ และพันธมิตร มีกองเรือที่ 5 หรือ Fifth Fleet ประจำการอยู่ที่บาห์เรน ซึ่งมีภารกิจหลักคือการรักษาเสถียรภาพของช่องแคบนี้ การปิดช่องแคบจึงมีโอกาสสูงที่จะบานปลายกลายเป็นสงครามเต็มรูปแบบ ซึ่งการปิดช่องแคบเป็นดาบสองคม เพราะอิหร่านเองก็ต้องพึ่งพาการส่งน้ำมั นและนำเข้าสินค้าผ่านเส้นทางนี้เช่นกัน การปิดช่องแคบจึงมักถูกมองว่าเป็น “ทางเลือกสุดท้าย”
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
