นายณัฏฐ์ มงคลนาวิน นักวิเคราะห์ข้อมูลและยุทธศาสตร์สังคม ได้โพสต์ถึง เหตุการณ์เพลิงไหม้ อาคารคลองถมเซ็นเตอร์เมื่อช่วงค่ำของวันที่ 28 ต่อเนื่องเช้าวันที่ 29 สิงหาคม เป็นกรณีศึกษาสำคัญที่สะท้อนทั้งความเปราะบางของโครงสร้างเมืองเก่า และความจำเป็นเร่งด่วนในการบริหารจัดการความปลอดภัยของประชาชนในพื้นที่โดยรอบ
ถอดรหัสยุทธศาสตร์: 3 มิติความท้าทายเชิงระบบ
สินค้าพลังงานใหม่กับการเป็นตัวเร่งความเสี่ยง (Hazard Multiplier)
ภายในอาคารเป็นแหล่งเก็บสะสมสินค้าประเภท แบตเตอรี่ แผงโซลาร์เซลล์ และสายไฟ
ซึ่งทำหน้าที่เป็นเชื้อเพลิงสะสมความร้อนสูง ส่งผลให้เกิดการลุกลามรวดเร็วและปะทุซ้ำ (Re-ignition) การดับเพลิงในลักษณะนี้จึงต้องใช้ยุทธวิธีและสารเคมีดับเพลิงเฉพาะทางมากกว่าเพลิงไหม้อาคารทั่วไป
ความเสี่ยงเชิงโครงสร้างและการถล่ม (Structural Integrity Risks)
อาคารมีโครงสร้างเหล็ก เมื่อเผชิญความร้อนสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน เหล็กจะสูญเสียกำลังรับน้ำหนัก (Yield Strength) ซึ่งระหว่างเกิดเหตุเริ่มพบการทรุดตัวของตัวอาคารและกันสาด ทำให้พื้นที่โดยรอบมีความเสี่ยงจากการพังถล่มและเศษซากตกหล่น
มลพิษทางอากาศและสุขภาพชุมชน (Toxic Gas Dispersion)
การเผาไหม้ของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ก่อให้เกิดก๊าซพิษ ไอระเหยสารเคมี และควันดำหนาแน่น ซึ่งกระจายตัวเป็นวงกว้างและส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจของประชาชนในรัศมีใกล้เคียงโดยตรง
ข้อควรระวังและแนวทางปฏิบัติสำหรับประชาชนในพื้นที่
- การป้องกันอันตรายจากควันพิษและสารเคมี
- ปิดประตู หน้าต่าง ช่องระบายอากาศให้มิดชิด เพื่อป้องกันควันและกลิ่นไหม้แทรกซึมเข้าสู่อาคาร
- สวมหน้ากาก N95 หรือหน้ากากที่กรองสารเคมี หากจำเป็นต้องอยู่ในพื้นที่หรือเดินทางผ่าน
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคหอบหืด ภูมิแพ้ และโรคระบบหัวใจ
สังเกตอาการผิดปกติ หากมีอาการแน่นหน้าอก หายใจติดขัด แสบตา แสบจมูก หรือวิงเวียน ควรรีบพบแพทย์ทันที
- ความปลอดภัยรอบบริเวณอาคาร
- ห้ามเข้าใกล้แนวเขตกั้นของเจ้าหน้าที่ (Hazard Zone) โดยเด็ดขาด เนื่องจากอาคารยังมีความเสี่ยงต่อการทรุดตัว
- ระวังเศษซากวัสดุตกหล่น หลีกเลี่ยงการเดินใต้ชายคาหรือตึกแถวข้างเคียงที่ได้รับผลกระทบจากความร้อน
- ตรวจสอบสภาพตึกแถว/ร้านค้าข้างเคียง สังเกตรอยร้าว ผนังบวม หรือกลิ่นไหม้ตกค้างก่อนเข้าใช้อาคาร
- การประสานงานและการเยียวยา
- ติดตามข่าวสารทางการ จากสำนักงานเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กทม.
- ลงทะเบียนผู้ได้รับผลกระทบ ณ จุดรับลงทะเบียนของสำนักงานเขต เพื่อรับการช่วยเหลือและฟื้นฟูเยียวยาเบื้องต้น
ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อการจัดการเมืองในอนาคต
- การทำฐานข้อมูลความเสี่ยงอาคาร (Hazard Mapping): สำรวจและจัดโซนนิ่งการจัดเก็บสินค้าแบตเตอรี่และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในย่านการค้าหนาแน่น
- การยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยอาคารเก่า: สนับสนุนการติดตั้งระบบชะลอไฟและระบบระบายควันในอาคารพาณิชย์ที่มีการดัดแปลงเป็นคลังสินค้า
- ระบบแจ้งเตือนและบูรณาการสาธารณสุขฉุกเฉิน: เชื่อมโยงระบบตรวจวัดคุณภาพอากาศและการดูแลสุขภาพกาย-ใจของชุมชนเข้ากับแผนเผชิญเหตุอัคคีภัยเมือง