บรรยากาศที่ตลาดสดบุญยืน อ.แม่สาย จ.เชียงราย แม้พ่อค้าแม่ค้ายังคงเปิดขายสินค้าตามปกติ แต่ยอมรับว่าผู้บริโภคมีความกังวลเรื่องสารปนเปื้อน โดยเฉพาะการเลือกซื้อปลาและสัตว์น้ำธรรมชาติ
นายศิริชัย ใจกาศ พ่อค้าปลาสด เปิดเผยว่า ยอดขายลดลงจากวันละประมาณ 300 กิโลกรัม เหลือประมาณ 200 กิโลกรัม เนื่องจากลูกค้าคนไทยระมัดระวังมากขึ้น ซึ่งปลาที่ร้านจำหน่าย เป็นปลานิลและปลาดุกจากฟาร์ม ใน อ.พาน ไม่ใช่ปลาที่จับจากแม่น้ำสาย พร้อมปรับมาใช้น้ำบาดาลในการเลี้ยงปลา เพื่อสร้างความมั่นใจให้ลูกค้า
ขณะที่ ชาวบ้านในพื้นที่ บอกว่า ยังต้องพึ่งพาน้ำประปาที่ผลิตจากน้ำแม่น้ำสาย ขณะที่การเลือกซื้ออาหารเริ่มเปลี่ยนไป โดยหลีกเลี่ยงปลาธรรมชาติจากแม่น้ำ และหันไปเลือกซื้อปลาจากฟาร์มต่างพื้นที่แทน รวมทั้ง กังวลเรื่องผักที่อาจใช้น้ำปนเปื้อนในการเพาะปลูก
โดยชาวบ้านสะท้อนด้วยว่า แม้หน่วยงานรัฐจะลงพื้นที่ตรวจสอบและเก็บตัวอย่างน้ำต่อเนื่องมานานกว่า 2 ปี แต่ยังไม่เห็นมาตรการแก้ไขที่ชัดเจน จึงเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งจัดการปัญหาสารปนเปื้อน ควบคู่กับการดูแลผลกระทบต่ออาชีพ รายได้ และความเชื่อมั่นด้านอาหารของประชาชนโดยเร็ว
ด้าน สำนักงานสาธารณสุขอำเภอแม่สาย เร่งสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน หลังลงพื้นที่สุ่มตรวจคุณภาพน้ำในโรงผลิตน้ำดื่ม น้ำแข็ง โรงเรียน และแหล่งน้ำต่างๆ กว่า 30 แห่ง โดยใช้ชุดตรวจโลหะหนัก M-Sense ผลตรวจเบื้องต้น ไม่พบสารหนูปนเปื้อน ซึ่งชุดตรวจดังกล่าว ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ สามารถตรวจคัดกรองสารหนูและโลหะหนักในน้ำได้ภายใน 3 - 5 นาที แต่เนื่องจากมีจำนวนจำกัด เจ้าหน้าที่จึงต้องจัดลำดับตรวจพื้นที่เสี่ยงใกล้แม่น้ำสายและแม่น้ำรวกเป็นหลัก
ขณะที่เกษตรกรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่ อ.แม่จัน กำลังได้รับผลกระทบ หลังโรงสีหลายแห่งปฏิเสธรับซื้อข้าว เนื่องจากกังวลเรื่องสารปนเปื้อน แม้พื้นที่เพาะปลูกประมาณ 2 หมื่นไร่ จะใช้น้ำจากแหล่งต้นน้ำภายในประเทศที่ไม่มีการทำเหมืองแร่ และอยู่ห่างจากจุดปนเปื้อนก็ตาม
นายเจริญ ซาวคำเขต ชาวนาบ้านแม่คำตลาด ม.2 ต.แม่คำ อ.แม่จัน จ.เชียงราย ระบุว่า ชาวนาได้รับความเดือดร้อนในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว เพราะถูกเหมารวมว่า ข้าวอาจปนเปื้อนสารพิษ ทั้งที่ยังไม่มีผลตรวจยืนยัน จึงเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งตรวจสอบและรับรองคุณภาพผลผลิตอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างความมั่นใจให้โรงสีและผู้บริโภค ก่อนที่เกษตรกรจะได้รับความเสียหายมากไปกว่านี้
และจากกระแสข่าวสารหนูปนเปื้อนในแหล่งน้ำจังหวัดเชียงราย เริ่มส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นผู้บริโภคในพื้นที่อื่นๆ ล่าสุด ที่ตลาดใต้ หรือ ตลาดเทศบาล 1 อ.เมือง จ.พิษณุโลก ประชาชนบางส่วนแสดงความกังวลว่า ผักและผลไม้ที่นำมาจำหน่ายอาจมีสารหนูปนเปื้อนจากแหล่งเพาะปลูกในจังหวัดเชียงราย โดยบอกว่า รู้สึกกังวลเรื่องการควบคุมและตรวจสอบแหล่งที่มาของสินค้า โดยเฉพาะผักที่นำไปประกอบอาหารขาย ซึ่งผู้บริโภคไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าปลอดภัยหรือไม่
ขณะที่ นางไพฑูรล์ อุ่นแก้ว และนางสาวสมบูรณ์ สีสังข์ แม่ค้าขายผัก ยอมรับว่า ลูกค้าเริ่มสอบถามถึงแหล่งที่มาของผักมากขึ้น แต่ผู้ค้าส่วนใหญ่รับสินค้าต่อมาจากตลาด จึงไม่สามารถยืนยันได้ว่าผักชนิดใดมาจากพื้นที่เสี่ยงบ้าง
ซึ่งสถานการณ์ดังกล่าว สะท้อนว่า ปัญหาสารหนูในเชียงราย ที่ไม่ได้กระทบเฉพาะประชาชนในพื้นที่ต้นทาง แต่กำลังขยายวงไปถึงความเชื่อมั่นด้านอาหารของผู้บริโภคในจังหวัดอื่นๆ ซึ่งต้องการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบและสร้างความมั่นใจให้ประชาชน