ประวัติ “โกษาปาน” ย้อนดูความขัดแย้ง พระเพทราชา ถูกตัดจมูก-โบยเสียชีวิต

หวาดเสียวกันไม่น้อย หลังละครเรื่องพรหมลิขิตตอนที่ 2 มีฉากที่เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ชาติชาย  งามสรรพ์) ถูกพระเพทราชาใช้ดาบตัดปลายจมูก แต่แล้วเรื่องนี้ในทางประวัติศาสตร์เป็นอย่างไร และสุดท้ายท่านจะจบสวยเหมือนอย่าง “ท้าวทองกีบม้า” ที่แม่หญิงการะเกด (ราณี แคมเปน) ได้บอกกับ “ออกญาวิสูตรสาคร” (ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ) ในละครหรือไม่

วันนี้ทีมข่าว นิวมีเดีย พีพีทีวี ขออาสามาเปิดเผยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของพระยาโกษาธิบดีปานกัน

ที่มาภาพ : Royal Thai Embassy - Paris, France - สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส

ประวัติ “โกษาปาน”

“เจ้าพระยาโกษาธิบดี” หรือ “โกษาปาน” ออกญาโกษาธิบดี มีชื่อเดิมว่า “ปาน” เป็นบุตรของเจ้าแม่วัดดุสิต พระนมของสมเด็จพระนารายณ์และเป็นน้องชายของออกญาโกษาธิบดี (เหล็ก) ซึ่งดำรงตำแหน่งพระคลังระหว่างปี พ.ศ. 2200-2226

ต่อมาได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระวิสุทธสุนทร (ปาน) และในสมัยที่โกษาปานดำรงตำแหน่งเป็นพระวิสูตรสุนทรได้รับแต่งตั้งให้เป็นทูตออกไปเจริญสัมพันธไมตรีกับฝรั่งเศส

โดยเดินทางไปกับเรือฝรั่งเศสเมื่อธันวาคม พ.ศ. 2228 ได้เข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 เมื่อ 1 กันยายน พ.ศ. 2229 และเดินทางกลับเมื่อ 27 กันยายน พ.ศ. 2230 รวมเดินทางไปกลับอยุธยาฝรั่งเศสทั้งหมด 1 ปี 9 เดือน

“โกษาปาน” โดดเด่นเรื่องอะไร

โกษาปานเป็นนักการทูตที่สุขุม ไม่พูดมาก ละเอียดลออในการจดบันทึกที่ได้พบเห็นในการเดินทางครั้งนั้น และการเข้าเฝ้าในครั้งนี้ ออกพระวิสุทธิ์สุนทร ได้กระทำหน้าที่เป็นผู้แทนของราชสำนักอยุธยาอย่างถูกต้องตามขนบธรรมเนียมประเพณีการเข้าเฝ้า จนชาวฝรั่งเศสได้กล่าวยกย่องชื่นชมคณะทูตไทย

ซึ่งถือว่าการไปเจริญสัมพันธไมตรีครั้งนี้ประสบความสำเร็จเป็นอย่างยิ่ง เพราะทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับฝรั่งเศสแน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

ที่มาภาพ : วิกิพีเดีย

ผลงานของ “โกษาปาน”

การเจริญสัมพันธไมตรีของพระวิสุทธิ์สุนทร และคณะราชทูตในครั้งนั้นได้สร้างชื่อเสียงเป็นที่เลื่องลือในทวีปยุโรป เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่พระเจ้าแผ่นดินทางด้านตะวันออกแต่งคณะราชทูตไปยังสำนักฝรั่งเศส

พระเจ้าหลุยส์ทรงจัดการรับรองคณะราชทูตจากกรุงศรีอยุธยาอย่างสมเกียรติยศ โดยทรงให้เข้าเฝ้า ณ พระราชวังแวร์ซาย และโปรดให้จัดทำเหรียญที่ระลึก และมีการเขียนรูปราชทูตไทยเข้าเฝ้า พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ของฝรั่งเศสเป็นที่ระลึกด้วย

ในปลายสมัยของพระนารายณ์มีความรู้สึกต่อต้านชาวต่างชาติ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งฝรั่งเศส) ในหมู่ขุนนางไทยและพระสงฆ์ พระเพทราชา เจ้ากรมช้าง (ซึ่งต่อมาเป็นกษัตริย์องค์ที่ 28 ของอยุธยา) ทรงเป็นผู้นำในการต่อต้านครั้งนี้

โกษาปานได้เข้าเป็นฝ่ายของพระเพทราชา เมื่อพระเพทราชาปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์ โกษาปานได้รับมอบหมายให้เป็นผู้เจรจากับนายพลฝรั่งเศสที่คุมป้อมอยู่ที่เมืองบางกอกให้ถอนทหารออกไปจากอาณาจักรไทยได้สำเร็จ

ถูกพระเพทราชาตัดปลายจมูก

เมื่อสมเด็จพระเพทราชาขึ้นครองราชย์ต่อ แม้ว่าโกษาปานจะได้รับแต่งตั้งเป็น เจ้าพระยาโกษาธิบดี ว่าการพระคลัง

ใน พ.ศ. 2239 โกษาปานถูกลงอาญาอยู่บ่อยครั้ง เพราะเป็นที่นิยมในหมู่ราษฎร มีครั้งหนึ่งพระเพทราชากริ้วมาก ใช้พระแสงตัดปลายจมูกของปาน ขณะที่บางแห่งกล่าวว่า ที่ถูกตัดจมูก เพราะถูกกล่าวหาว่า จงรักภักดีต่อฝรั่งเศสและสมเด็จพระนารายณ์

บางหลักฐานเผยโกษาปาน ถูกโบยจนเสียชีวิต

ใน พ.ศ. 2242 เขาถูกลงพระราชอาญา ภรรยา อนุภรรยา รวมทั้งบุตรสาวและบุตรชาย ถูกคุมขัง ทรัพย์สมบัติก็ถูกริบหมด

กระทั่งในปี  พ.ศ. 2243 บางแห่งว่าเขาตัดสินใจฆ่าตัวตายใน หรือบางคนว่า เขาใช้มีดแทงตัวตาย บางคนว่า เขาถูกโบยด้วยเชือกจนตาย

ขอบคุณข้อมูลจาก : Museum Thailand และ Wikipedia

เรียกร้องถอดสัญชาติ เบนเซม่า ยึดบัลลงดอร์ หลังเชื่อมโยงกลุ่มก่อการร้าย

พยากรณ์ล่วงหน้า 24 ต.ค. - 2 พ.ย. ฝนปนอากาศเย็น นับถอยหลังฤดูหนาว!

อุตุฯ ประกาศฉบับที่ 6 พายุโซนร้อน “ซันปา”