นวราตรี Navaratri หรือ วันวิชัยทัสมิ เป็นงานยิ่งใหญ่ประจำปีที่ชาวฮินดูและเหล่าผู้ศรัทธาทั่วโลกจะจัดขบวนแห่อย่างยิ่งใหญ่เพื่อบูชา และเฉลิมฉลองชัยชนะขององค์พระแม่ทุรคา พระแม่อุมาเทวี พระแม่ปารวตี (อวตารแต่ละปางของพระแม่อุมาเทวี) มหาเทวีแห่งอำนาจวาสนา เป็นเวลา 9 วัน 9 คืน ตามปฏิทินฮินดู ซึ่งจะตรงกับเดือนกันยายน-ตุลาคมของไทยในทุก ๆ ปี ซึ่งในประเทศไทยหลายวัดของชาวฮินดูต่างจัดพิธีนี้ รวมถึงวัดแขกสีลม หรือ วัดพระศรีมหาอุมาเทวี
โดยในปีนี้เทศกาลนวราตรี Navaratri วัดพระศรีมหาอุมาเทวี ตรงกับวันที่ 22 กันยายน – 2 ตุลาคม 2568
ความหมายของนวราตรี
ในภาษาสันสกฤต “นว (nava)” หมายถึง “เก้า” และ “ราตรี (ratri)” หมายถึง “กลางคืน” จึงมีความหมายตามตัวอักษรว่า “เก้าคืน” ตรงตามตำนานความเชื่อของวันเฉลิมฉลองชัยชนะของพระแม่ฯ ที่ปราบอสูรร้าย
ประวัติความเป็นมาเทศกาลนวราตรี Navaratri หรือ วันวิชัยทัสมิ
ตามตำนานเล่าว่า ในกาลหนึ่ง “มหิงสาสูร” อสูรที่ทรงพลังอำนาจมากที่สุดและไม่มีเทพเจ้าองค์ใดทำลายลงได้ ออกก่อกวนเหล่าทวยเทพต่าง ๆ ทำให้เหล่าทวยเทพเดือดร้อน จึงได้ไปเข้าเฝ้า “พระแม่ทุรคา” ขอให้ทรงช่วย จากนั้นเทพต่าง ๆ ก็ได้มอบอาวุธที่ทรงอำนาจให้กับพระแม่ เมื่อมีอาวุธครบครัน พระแม่ก็สามารถปราบอสูรร้ายลงได้ โดยใช้เวลา 9 วัน 9 คืน (นวราตรี) และในวันที่ 10 คือวันที่พระแม่ได้รับชัยชนะ (วิชัยทัสมิ) ซึ่งเป็นที่มาของจำนวนวันในการเทิดพระเกียรตินี้ด้วย และสถานที่ที่มหิงสาสูรสิ้นชีพนั้น เดิมคือเมือง มหิศปุระ (Mahishpur) ปัจจุบันคือ เมืองไมซอร์ (Mysore) ชาวไมซอร์จึงมีการเฉลิมฉลองเทศกาลนี้อย่างยิ่งใหญ่สนุกสนาน
วันจันทร์ที่ 22 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระพิฆเนศ (บรมครู) ประจำปี 2568
- พิธีบูชาเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาเทพประจำแผ่นดิน,เทพแห่งดาวนพเคราะห์ทั้งเก้า,พิธีบูชาเพื่อขออนุญาตต่อองค์มหาเทวี และมหาเทพทั้งหลายที่ประดิษฐานภายในวัดฯ เพื่อเริ่มงานพิธีนวราตรี ประจำปี 2568 พิธีเย็นเริ่มเวลา 17.30 น.
- หลังเสร็จพิธี อัญเชิญองค์พระพิฆเนศ,องค์พระแม่ศรีมหาอุมาเทวี,องค์พระแม่ศรีมหาซูลัมกาลี ออกแห่
วันอังคารที่ 23 กันยายน 2568 เริ่มงานพิธีนวราตรี ประจำปี 2568 (Navarathri 2025 DAY 1)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีเย็นเริ่มเวลา 17.30 น.
- เวลาประมาณ 18.30 น. อัญเชิญธงสิงห์ขึ้นเสา บูชาองค์พระแม่ศรีมหาทุรคาเทวี
วันพุธที่ 24 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาทุรคาเทวี (Navarathri 2025 DAY 2)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันพฤหัสบดีที่ 25 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาทุรคาเทวี (Navarathri 2025 DAY 3)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันศุกร์ที่ 26 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาลักษมีเทวี (Navarathri 2025 DAY 4)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันเสาร์ที่ 27 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาลักษมีเทวี (Navarathri 2025 DAY 5)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันอาทิตย์ที่ 28 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาลักษมีเทวี (Navarathri 2025 DAY 5)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันจันทร์ที่ 29 กันยายน 2568 พิธีสยุมพรองค์พระแม่ศรีมหาอุมาเทวีและองค์พระศิวะมหาเทพ (Navarathri 2025 DAY 6)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันอังคารที่ 30 กันยายน 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาสรัสวตีเทวี (Navarathri 2025 DAY 7)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาพระแม่ศรีมหาอุมาเทวี บูชาองค์พระศิวะมหาเทพ
- พิธีบูชาเย็นเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันพุธที่ 1 ตุลาคม 2568 พิธีบูชาองค์พระแม่ศรีมหาสรัสวตีเทวี (Navarathri 2025 DAY 8)
- พิธีเช้าเริ่มเวลา 09.30 น.
- พิธีบูชาโฮมัมเริ่มเวลา 17.30 น.
- พิธีบูชาใหญ่เริ่มเวลา 19.30 น.
วันพฤหัสบดีที่ 2 ตุลาคม 2568 งานแห่ประเพณีประจำปีวัดพระศรีมหาอุมาเทวี วันวิชัยทัสมิ (Vjjjaya Dasmi) ขบวนแห่ออกจากเทวสถานวัดพระศรีมหาอุมาเทวี เวลา 19.30 น.
วันเสาร์ที่ 4 ตุลาคม 2568 พิธีอัญเชิญธงสิงห์ลง และอาบน้ำคณะพราหมณ์และคณะคนทรง โดยพิธีบูชาเย็นเริ่ม 17.30 น. ซึ่งหลังจากเสร็จพิธี คณะพราหมณ์จะผูกข้อมือด้วยสายสิญจน์ ที่ทำพิธีมาแล้วให้แก่สานุศิษย์ทุกท่านฟรี
กำหนดการเคลื่อนราชรถของมหาเทพ
โดยกำหนดการเคลื่อนราชรถของพระแม่และองค์เทพต่างๆ เพื่อให้ประชาชนได้บูชา เฉลิมฉลองชัยชนะของวัดแขกสีลม หรือ วัดพระศรีมหาอุมาเทวี เมื่อเทียบกับกำหนดการเมื่อปี 2567 เริ่มจากขบวนคนทรงพระแม่อุมาเทวี,พระขันธกุมาร,และพระแม่กาลี จากนั้น ราชรถลำดับแรกจะเป็นราชรถของ พระพิฆเนศวร ปฐมบูชาเทพผู้ขจัดอุปสรรค
ลำดับที่ 2 เป็นราชรถพระขันธกุมาร (เทพแห่งสงคราม) ลำดับที่ 3 เป็นราชรถพระกฤษณะ ลำดับที่ 4 เป็นราชรถพระกัตตวรายัน และก่อนราชรถลำดับที่ 5 ซึ่งสำคัญมากจะมา จะเป็นการล้างธรณีให้บริสุทธิ์เพื่อรับการเสด็จของราชรถของพระแม่ตรีศักติ หรือ พระแม่อุมาเทวี พระแม่ลักษมี และพระแม่สรัสวตี
- คำกล่าวบูชาพระแม่ศรีมหาอุมาเทวี กล่าวว่า “โอม ศักติ โอม”
- คำกล่าวบูชาพระขันทกุมาร กล่าวว่า “โอม เวล เวล”
- คำกล่าวบูชาพระแม่กาลี กล่าวว่า “โอม ศักติ โอม”
การบูชาเทศกาลนวราตรีที่บ้าน
การบูชาในเทศกาลนวราตรี จะมีการบูชาพระแม่ทุรคา (Durga) พระแม่ลักษมี (Lakshmi) และ พระแม่สรัสวตี (Saraswati) หรือ “ศักติ” ซึ่งหมายถึง พลังหรืออำนาจในเก้ารูปแบบ
พิธีนี้เป็นพิธีเก่าแก่ที่สืบเนื่องมาตั้งแต่สมัยพระเวท จัดขึ้นเป็นเวลา 2 ครั้งต่อปี ในช่วงต้นฤดูร้อน และต้นฤดูหนาว แต่ในช่วงต้นฤดูหนาวได้รับความนิยมมากกว่าและจะจัดพร้อมกันทั่วโลก โดยจะมีขบวนแห่ด้วย
ส่วนในการบูชาที่บ้าน สำหรับผู้ศรัทธาที่อาจเดินทางไม่สะดวกในการไปเทวสถาน จะใช้วิธีการไหว้แบ่งออกเป็น 3 ช่วงเช่นเดียวกับโบสถ์พราหมณ์
โดยในช่วงสามวันแรกจะเป็น “พิธีปลุกพระแม่ทุรคา (Durga)” เทวีแห่งพลังอำนาจขึ้นมา เพื่อมากำจัดสิ่งเลวร้ายไม่บริสุทธิ์ต่างๆ
จากนั้นเทวีที่ได้รับการบูชาต่อมาคือ “พระแม่ลักษมี (Lakshmi)” ผู้ที่จะมอบความมั่งคั่งให้กับผู้ที่บูชา
ในช่วงสามวันสุดท้ายเป็นการบูชา “พระแม่สรัสวดี (Saraswati)” เทวีแห่งสติปัญญา ชาวฮินดูเชื่อว่า เพื่อที่จะได้รับพรครบในทุกด้าน จำเป็นที่จะต้องบูชาพระแม่ทั้งสามพระองค์ต่อเนื่องกัน 9 วัน
สิ่งของบูชาสำหรับเทศกาลนวราตรี
- ดอกไม้ พระแม่ฯ ทรงโปรดสีเหลืองและสีแดง ได้แก่ ดอกดาวเรือง, ดอกกล้วยไม้ และ ดอกกุหลาบ ฯลฯ
- ขนมที่ปราศจากเนื้อสัตว์และไม่มีกลิ่นหอมแรงเกินไป ได้แก่ ขนมโมทกะ และ ขนมลาดู ฯลฯ
- ธัญพืชและผลไม้สามารถถวายได้ทุกชนิด แต่ที่นิยมถวาย ได้แก่ มะพร้าว เนื่องจากเป็นผลไม้ที่อยู่สูง มีความสะอาดบริสุทธิ์, กล้วย, ส้ม, อ้อย, มะม่วงสุก, แอปเปิ้ล และ มะละกอ ฯลฯ
- ในขบวนแห่ไม่ควรปาพวงมาลัยหรือสิ่งของใส่ราชรถพระแม่ และราชรถมหาเทพทุกองค์ เนื่องจากเป็นการปรามาส ในส่วนสีของเสื้อผ้า แนะนำให้เป็นสีสันสดใส หลีกเลี่ยงสีโทนดำ ม่วง หรือน้ำเงินเข้ม เพราะงานนี้เป็นงานมงคล งานแห่งการเฉลิมฉลอง แต่หากจะใส่เสื้อสีขาว ตามความเชื่อแบบไทยๆ ที่มางานบุญต้องใส่สีขาว ก็สามารถใส่ได้ สำหรับผู้ประสงค์จะใส่ชุดพื้นเมืองของอินเดีย เช่น ส่าหรี มาร่วมในงาน ก็สามารถใส่ได้
การบูชาพระแม่ทั้งสามพระองค์ใน 9 วัน 9 คืนนั้น มีความหมายทางจิตวิญญาณดังนี้
- วันที่ 1-3 การบูชาพระแม่ทุรคา : เน้นการกำจัดสิ่งชั่วร้าย อุปสรรค และความคิดเชิงลบในตัวเราเอง เพื่อให้จิตใจบริสุทธิ์และพร้อมรับสิ่งดีๆ
- วันที่ 4-6 การบูชาพระแม่ลักษมี : เน้นการขอพรด้านความมั่งคั่ง ความอุดมสมบูรณ์ และโชคลาภ ทั้งในด้านทรัพย์สินและจิตใจ
- วันที่ 7-9 การบูชาพระแม่สรัสวตี : เน้นการขอพรด้านสติปัญญา ความรู้ และศิลปะ เพื่อให้เรามีความคิดสร้างสรรค์และนำความรู้ไปใช้ในทางที่ถูกต้อง
ขอบคุณข้อมูลจาก :Hindu Meeting (Fan Page)