วัย 60+ ยังมีไฟ! กรมการจัดหางานหนุนผู้สูงอายุมีงานทำ เช็ก 5 อาชีพและช่องทางสมัครงานฟรี

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้การขับเคลื่อนเศรษฐกิจในปัจจุบันไม่ได้พึ่งพาเพียงแค่แรงงานวัยหนุ่มสาวอีกต่อไป แต่การส่งเสริมและเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุที่มีความพร้อมและศักยภาพได้กลับเข้าสู่ระบบการทำงาน ถือเป็นวาระสำคัญแห่งชาติที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกันอย่างจริงจัง การทำงานหลังวัยเกษียณไม่เพียงช่วยสร้างความมั่นคงทางการเงิน แต่ยังสร้างคุณค่าทางจิตใจ สุขภาพกาย และเปิดโอกาสให้สังคมได้ใช้ประโยชน์จากประสบการณ์อันทรงคุณค่าที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน

กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน ได้ดำเนินนโยบายเชิงรุกในการส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุให้เหมาะสมกับความรู้ ความสามารถ สภาพร่างกาย และความสมัครใจของแต่ละบุคคล พร้อมประสานความร่วมมือกับสถานประกอบการภาคเอกชนในการเปิดรับแรงงานรุ่นใหญ่ เพื่อให้ผู้สูงอายุพึ่งพาตนเองได้ ลดภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัว และร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยไปข้างหน้าอย่างยั่งยืน

จากรายงานสถิติของกรมการจัดหางานเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2569 พบว่า ในปีงบประมาณ 2569 มีผู้สูงอายุได้รับการบรรจุงานแล้วจำนวน 554 คน จากผู้เข้าใช้บริการจัดหางานทั้งหมด 632 คน คิดเป็นอัตราความสำเร็จที่สูงเกินกว่าร้อยละ 87 ก่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจและรายได้จากการจ้างงานรวมกว่า 53 ล้านบาทต่อปี ขณะเดียวกันยังมีตำแหน่งงานว่างที่แจ้งความประสงค์รองรับแรงงานสูงวัยอีกมากกว่า 1,969 อัตราทั่วประเทศ โดยกลุ่มอาชีพที่มีการบรรจุงานสูงสุด ได้แก่ แรงงานทั่วไป แม่บ้าน พนักงานดูแลความปลอดภัย พนักงานธุรการ และพนักงานขับรถยนต์

ข้อมูลดังกล่าวตอกย้ำให้เห็นว่า ตลาดแรงงานไทยยังคงมีความต้องการและเปิดกว้างสำหรับผู้สูงอายุ อย่างไรก็ตาม การเลือกสายงานหลังเกษียณควรพิจารณาจากสภาพร่างกาย ความถนัด และความปลอดภัยเป็นหลักสำคัญ

ทำไมการทำงานหลังวัย 60 จึงสำคัญต่อผู้สูงอายุและเศรษฐกิจไทย?

การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีงานทำไม่ได้มีเป้าหมายเพียงเพิ่มจำนวนแรงงานในระบบ แต่ยังเป็นแนวทางช่วยให้ผู้สูงอายุมีรายได้ มีบทบาททางสังคม และสามารถนำความรู้ที่สั่งสมมาตลอดชีวิตมาใช้ให้เกิดประโยชน์

1. เพิ่มรายได้และเสริมความมั่นคงทางการเงิน

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินชีวิต ตลอดจนค่าดูแลรักษาสุขภาพมักเพิ่มสูงขึ้นตามอายุที่มากขึ้น การมีรายได้ประจำหลังเกษียณช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถดูแลตนเองได้อย่างมีศักดิ์ศรี ลดการพึ่งพารายได้จากบุตรหลาน หรือเงินช่วยเหลือจากภาครัฐเพียงอย่างเดียว อย่างไรก็ดี การทำงานควรเกิดจากความพร้อมและความสมัครใจ ไม่ควรกดดันให้เป็นภาระที่หนักหน่วงจนกระทบต่อสุขภาพ ทั้งนี้ การทำงานควรเป็นไปตามความสมัครใจและเหมาะสมกับสภาพร่างกาย ไม่ใช่ภาระที่ผู้สูงอายุต้องแบกรับเพียงเพราะมีรายได้ไม่เพียงพอ

2. ฟื้นฟูสุขภาพกาย สุขภาพจิต และการมีส่วนร่วมในสังคม

การทำงานช่วยให้ผู้สูงอายุได้เคลื่อนไหวร่างกาย มีกิจวัตรประจำวันที่เป็นระบบ และได้พบปะปฏิสัมพันธ์กับผู้คน ชุมชน และเพื่อนร่วมงาน ซึ่งมีผลงานวิจัยรองรับว่าการเปิดโอกาสให้ผู้สูงวัยได้ทำกิจกรรมทางสังคมอย่างสม่ำเสมอช่วยลดภาวะความเครียด ความรู้สึกโดดเดี่ยว รวมถึงชะลอการเกิดภาวะสมองเสื่อมได้อย่างมีนัยสำคัญ

3. ถ่ายทอดคลังปัญญาและทักษะประสบการณ์สู่คนรุ่นใหม่

ผู้สูงอายุจำนวนมากมีประสบการณ์จากการทำงานมายาวนาน ทั้งด้านงานช่าง การบริหาร การบริการ การเงิน และงานธุรการ องค์กรสามารถนำความเชี่ยวชาญเหล่านี้มาใช้ผ่านการเป็นที่ปรึกษา วิทยากร หรือพี่เลี้ยงให้แก่พนักงานรุ่นใหม่ ช่วยให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ระหว่างวัย

ธุรกิจได้อะไรจากการจ้างงานผู้สูงอายุ?

การจ้างงานผู้สูงอายุสามารถสร้างประโยชน์ให้แก่องค์กรได้มากกว่าการแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม หากนายจ้างออกแบบหน้าที่และสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะสมกับความสามารถของพนักงานแต่ละคน

1. ใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

ตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ฉบับที่ 639 พ.ศ. 2560 ภาครัฐได้ออกมาตรการจูงใจภาคเอกชน โดยอนุญาตให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนำรายจ่ายจากการจ่ายค่าจ้างให้แก่ผู้สูงอายุมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลได้ถึง 2 เท่า (200%)

เงื่อนไขสำคัญประกอบด้วย

• ลูกจ้างผู้สูงอายุต้องมีสัญชาติไทย และมีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป

• อัตราค่าจ้างที่นำมาใช้สิทธิหักภาษีได้ 2 เท่า ต้องไม่เกิน 15,000 บาทต่อคนต่อเดือน

• ลูกจ้างผู้สูงอายุต้องไม่เคยเป็นลูกจ้างของบริษัทเดียวกันนั้นมาก่อน หรือเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด

• บริษัทต้องยื่นแจ้งข้อมูลการจ้างงานผู้สูงอายุผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากร

การหักรายจ่าย 2 เท่าไม่ได้หมายถึงการลดภาษีโดยตรง 100% ของค่าจ้าง แต่เป็นการนำรายจ่ายที่เข้าเงื่อนไขมาคำนวณเป็นรายจ่ายทางภาษีเพิ่มเติมตามกฎหมาย นายจ้างจึงควรตรวจสอบรายละเอียดและเงื่อนไขฉบับเต็มก่อนใช้สิทธิ

ตรวจสอบข้อมูลได้ที่ กรมสรรพากร: ระบบแจ้งการใช้สิทธิจ้างงานผู้สูงอายุ

2. เพิ่มเสถียรภาพและลดอัตราการลาออกของพนักงาน

พนักงานสูงวัยอาจมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่องค์กรต้องการ เช่น การดูแลลูกค้า การตรวจสอบเอกสาร การควบคุมคุณภาพ และการแก้ไขปัญหาจากประสบการณ์จริง การจัดวางบุคลากรให้เหมาะสมกับหน้าที่จึงช่วยให้องค์กรใช้ทรัพยากรบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3. สนับสนุนการถ่ายทอดความรู้ระหว่างวัย

การทำงานร่วมกันของพนักงานต่างวัยช่วยเปิดโอกาสให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ โดยพนักงานอาวุโสสามารถแบ่งปันประสบการณ์ ขณะที่พนักงานรุ่นใหม่อาจช่วยถ่ายทอดทักษะด้านเทคโนโลยีและเครื่องมือดิจิทัล

4. สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดกว้าง

การพิจารณารับพนักงานจากความสามารถแทนการใช้ช่วงอายุเป็นข้อจำกัด ช่วยส่งเสริมความเท่าเทียมในสถานที่ทำงาน และสอดคล้องกับแนวคิดการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะมิติด้านสังคมและการกำกับดูแลกิจการ

เปิด 5 อาชีพที่เหมาะกับผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป

ผู้สูงอายุสามารถเลือกทำงานได้หลายประเภท ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ ความสนใจ สุขภาพ และข้อกำหนดของนายจ้าง ตัวอย่างอาชีพที่น่าสนใจ ได้แก่

1. งานขายและงานบริการลูกค้า

เช่น พนักงานขายสินค้า พนักงานให้ข้อมูลลูกค้า พนักงานต้อนรับ หรือผู้ช่วยงานบริการ เหมาะสำหรับผู้ที่มีทักษะการสื่อสาร ชอบพบปะผู้คน และสามารถทำงานตามเวลาที่กำหนดได้ บางองค์กรมีการจัดรูปแบบงานเป็นกะหรือพาร์ตไทม์ แต่ผู้สมัครควรตรวจสอบเงื่อนไขการรับสมัครและเวลาทำงานของแต่ละตำแหน่งโดยตรง

2. งานธุรการและประสานงาน

งานจัดเอกสาร บันทึกข้อมูล ตรวจสอบข้อมูล หรือประสานงานภายในองค์กร เป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่มีประสบการณ์สำนักงานและมีทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ นายจ้างอาจปรับหน้าที่หรือเวลาทำงานให้เหมาะสมได้ตามลักษณะของตำแหน่งและข้อตกลงการจ้างงาน

3. งานวิทยากร ที่ปรึกษา และพี่เลี้ยง

ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านสามารถต่อยอดประสบการณ์เป็นวิทยากรฝึกอบรม ที่ปรึกษาธุรกิจ หรือผู้ถ่ายทอดทักษะวิชาชีพให้แก่คนรุ่นใหม่ได้ อาชีพกลุ่มนี้เหมาะกับผู้ที่มีองค์ความรู้จากการทำงานมาเป็นเวลานาน และต้องการใช้ประสบการณ์โดยไม่จำเป็นต้องทำงานเต็มเวลาในทุกกรณี

4. อาชีพอิสระและการขายสินค้าออนไลน์

ผู้สูงอายุที่ต้องการกำหนดเวลาทำงานด้วยตนเองอาจเลือกทำอาหารหรือขนมขาย งานฝีมือ งานเย็บปักถักร้อย งานเขียน หรือขายสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์ ก่อนเริ่มต้นควรประเมินต้นทุน วัตถุดิบ ค่าใช้จ่ายในการจัดส่ง และช่องทางเข้าถึงลูกค้า เพื่อให้การประกอบอาชีพมีโอกาสสร้างรายได้อย่างเหมาะสม

5. งานดูแลความปลอดภัย แม่บ้าน และงานขับรถ

จากข้อมูลของกรมการจัดหางาน งานดูแลความปลอดภัย แม่บ้าน และพนักงานขับรถยนต์ เป็นส่วนหนึ่งของตำแหน่งที่ผู้สูงอายุได้รับการบรรจุงาน อย่างไรก็ตาม งานแต่ละประเภทมีข้อกำหนดด้านสุขภาพ ความแข็งแรงของร่างกาย ใบอนุญาต และความปลอดภัยแตกต่างกัน ผู้สมัครควรตรวจสอบคุณสมบัติให้ครบถ้วนก่อนสมัคร โดยเฉพาะงานที่ต้องขับรถหรือปฏิบัติงานเป็นเวลานาน

ตัวอย่างอาชีพข้างต้นเป็นแนวทางประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่การยืนยันว่าทุกตำแหน่งเปิดรับสมัครอยู่ในขณะนี้ ผู้สนใจควรตรวจสอบตำแหน่งว่างล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

กรมการจัดหางานสนับสนุนผู้สูงอายุผ่านช่องทางใดบ้าง?

กรมการจัดหางานดำเนินกิจกรรมส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุ ทั้งการจัดหางานให้ผู้สูงอายุและการส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุในภาครัฐ พร้อมประชาสัมพันธ์ให้นายจ้างประกาศตำแหน่งงานผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงงานที่เหมาะสม

ผู้สูงอายุหรือผู้ที่ใกล้เกษียณและต้องการหางาน สามารถเริ่มต้นได้จากช่องทางต่อไปนี้

1. แพลตฟอร์ม "ไทยมีงานทำ"

ศูนย์รวมตำแหน่งงานว่างจากทั้งภาครัฐและเอกชนทั่วประเทศ ผู้สูงอายุสามารถเข้าไปสร้างประวัติ รวบรวมผลงาน และค้นหาตำแหน่งงานที่เปิดรับผู้สูงวัยได้โดยตรงผ่านเว็บไซต์ ระบบจัดหางานออนไลน์ ไทยมีงานทำ

2. แพลตฟอร์มคนทำงานอิสระ

ช่องทางสำหรับจับคู่ผู้รับงานอิสระกับผู้ว่าจ้าง โดยมีระบบคัดกรองงานที่ปลอดภัย ตรวจสอบเงื่อนไขการจ้างงานและอัตราค่าตอบแทนที่เป็นธรรม เพื่อป้องกันการถูกหลอกลวง

3. สำนักงานจัดหางานจังหวัด และสำนักงานจัดหางานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 1–10

ผู้สูงอายุสามารถเดินทางไปติดต่อเจ้าหน้าที่ได้โดยตรง ณ สำนักงานจัดหางานใกล้บ้าน เพื่อขอคำปรึกษา แนะนำการเขียนประวัติ คัดกรองงานที่เหมาะกับสุขภาพ และประสานงานกับนายจ้างในพื้นที่

4. สายด่วนกระทรวงแรงงาน โทร. 1506 กด 2

ช่องทางสอบถามข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับตำแหน่งงานว่าง และบริการจัดหางานสำหรับผู้สูงอายุ ตลอด 24 ชั่วโมง

ผู้สมัครควรเตรียมข้อมูลประวัติการทำงาน ทักษะที่มี และประเภทงานที่ต้องการ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ช่วยแนะนำตำแหน่งที่สอดคล้องกับความสามารถและความพร้อมได้ตรงจุดมากขึ้น

สังคมสูงวัยคือโอกาส หากเปิดพื้นที่ให้คนทุกวัยได้ทำงาน

การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีงานทำเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร โดยต้องอาศัยความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน และตัวผู้สูงอายุเอง

สำหรับผู้สูงอายุ การทำงานหลังเกษียณไม่จำเป็นต้องหมายถึงการกลับไปทำงานเต็มเวลาเสมอไป แต่อาจเป็นการรับงานตามความถนัด ประกอบอาชีพอิสระ หรือถ่ายทอดประสบการณ์ให้คนรุ่นใหม่ ขณะที่นายจ้างสามารถช่วยสร้างโอกาสผ่านการออกแบบงานที่เหมาะสม การจัดสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และการพิจารณาบุคลากรจากความสามารถเป็นหลัก

เมื่อสังคมเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุที่ต้องการทำงานได้ใช้ศักยภาพอย่างเหมาะสม ประสบการณ์ที่สั่งสมมาตลอดชีวิตก็สามารถต่อยอดเป็นรายได้ ความภาคภูมิใจ และประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยได้อีกทางหนึ่ง ผู้สูงอายุที่สนใจกลับเข้าสู่ตลาดแรงงานสามารถเตรียมความพร้อมทั้งด้านสุขภาพ ด้านทักษะพื้นฐานทางเทคโนโลยี และติดต่อขอรับบริการผ่านช่องทางของกรมการจัดหางานได้ทันที เพื่อก้าวสู่ชีวิตหลังเกษียณอย่างมีคุณค่า มีรายได้ และมีสุขภาวะที่ดีตลอดไป