ไขข้อสงสัย เล่นมือถือขณะฝนตก เสี่ยงถูกฟ้าผ่าจริงไหม?


โดย PPTV Online

เผยแพร่




ไขข้อสงสัย เล่นโทรศัพท์มือถือขณะฝนตก เสี่ยงทำให้ถูกฟ้าผ่าจริงหรือไม่? หลังประเทศไทยเข้าสู่ช่วงหน้าฝนที่มาพร้อมมรสุมแบบเต็มตัว

สมาร์ตโฟนนับเป็นไอเทมข้างกายสำหรับใครหลายคนที่ต้องพกติดตัวไว้ใช้งาน ทว่ากรมอุตุนิยมวิทยา ประกาศว่าประเทศไทยได้เข้าสู่ฤดูฝนเป็นที่เรียบร้อย ทั้งยังต้องเตรียมเผชิญกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติต่าง ๆ ที่รุนแรงด้วย ทั้งฝนตกหนัก ลมมรสุม ฟ้าร้อง ฟ้าผ่า แบบจัดเต็ม

และการที่เรามีมือถือไว้ใช้งานในสภาวะดังกล่าว ทำให้หลายคนกังวลว่า จะเสี่ยงทำให้เกิดฟ้าผ่ามาที่เราหรือไม่?

คอนเทนต์แนะนำ
เช็กความถึก! ไอโฟนแต่ละรุ่น กันน้ำได้ระดับไหนบ้าง?
ไขคำตอบ! "จำนำ iCloud" คืออะไร เสี่ยงไหม ทำอย่างไรบ้าง?
ไอโฟนแบตไหลหลังอัปเดต iOS เกิดจากอะไร - แก้ยังไงได้บ้าง?

 

ภาพฟ้าผ่า Freepik/Freepik
ปรากฏการณ์ ฟ้าผ่า

เพื่อไขข้อสงสัยดังกล่าว PPTV ตรวจสอบพบข้อมูลเผยแพร่ผ่านทางเว็บไซต์ของ สวทช. ซึ่งเป็นการนำบทความจาก เอกสารเผยแพร่ความรู้โดยศูนย์สื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย ซึ่ง สวทช. ร่วมกับตัวแทนจากหลายหน่วยงาน ได้แก่ บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน), ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ, กองเทคโนโลยีสายส่งและการบิน  การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.), ภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, และสถาบันคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม ได้จัดงานการสัมมนาเชิงปฏิบัติการขึ้น เพื่อไขข้อสงสัยในเรื่องนี้

ทำความรู้จัก "ฟ้าผ่า"

ดร.คมสัน เพ็ชรรักษ์ หัวหน้าห้องจำลองฟ้าผ่า คณะวิศวกรรมศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า  ฟ้าผ่าเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นภายใต้เมฆฝนฟ้าคะนอง ซึ่งเมื่อก้อนเมฆเคลื่อนที่ก็จะมีลม และเกิดการเสียดสีกับโมเลกุลของหยดน้ำ และน้ำแข็งภายในก้อนเมฆ ทำให้เกิดการแตกตัวของประจุไฟฟ้า โดยประจุลบส่วนใหญ่จะอยู่ทางด้านล่างของก้อนเมฆ ขณะที่ประจุบวกจะอยู่ทางด้านบนของก้อนเมฆ

ประจุลบด้านล่างก้อนเมฆ มีความสามารถในการเหนี่ยวนำให้วัตถุทุกสิ่งที่อยู่ภายใต้ก้อนเมฆเป็นประจุบวกได้ทั้งหมด พร้อมทั้งดึงดูดให้ประจุบวกวิ่งขึ้นมาหาประจุลบได้ ทั้งนี้ หากประจุลบใต้ก้อนเมฆมีปริมาณมากพอ จะทำให้อากาศด้านล่างก้อนเมฆค่อย ๆ แตกตัว ประจุลบสามารถวิ่งลงมาด้านล่างและบรรจบกับประจุบวกที่วิ่งขึ้นมา เกิดเป็นฟ้าผ่าได้ในที่สุด 

ดร.คมสัน เสริมว่า ทุกบริเวณใต้เงาเมฆฝนฟ้าคะนองมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดฟ้าผ่าได้หมด ไม่ว่าที่สูง ที่ต่ำ กลางแจ้ง เพียงแต่จุดเสี่ยงที่มีโอกาสเกิดฟ้าผ่าได้มากที่สุด คือ ที่โล่งแจ้ง เช่น สระน้ำ ชายหาด สนามกอล์ฟ  ฯลฯ และจุดที่สูงในบริเวณนั้น ๆ เช่น ต้นไม้  อาคารสูง เนื่องจากประจุไฟฟ้ามีโอกาสวิ่งมาเจอกันได้เร็วที่สุด 

ส่วนวัตถุที่เป็นตัวทำให้ฟ้าผ่าใส่มนุษย์ได้มากที่สุด คือ วัตถุที่อยู่สูงเหนือจากศีรษะมนุษย์ขึ้นไป โดยเฉพาะสิ่งของที่มีปลายแหลม เช่น ร่มที่ด้านปลายบนสุดเป็นเหล็กแหลม เป็นต้น

เล่นมือถือตอนฝนตก เสี่ยงฟ้าผ่าจริงไหม?!

ดร.คมสัน กล่าวว่า กรณีของโทรศัพท์มือถือรวมถึงโลหะ ไม่นับว่าเป็นสื่อล่อฟ้าได้แน่นอน เพราะโทรศัพท์เวลาใช้งานจะอยู่ต่ำกว่าตัวคน ที่สำคัญพลังงานของสัญญาณโทรศัพท์มือถือไม่สามารถทำให้อากาศแตกตัวเป็นตัวนำได้ 

พร้อมกันนี้ ยังมีรายงานว่าการใช้โทรศัพท์อยู่ใกล้บริเวณที่เกิดฟ้าผ่า อาจจะมีผลเหนี่ยวนำให้แบตเตอรี่เกิดการลัดวงจรและเกิดการระเบิด จนเป็นสาเหตุของการบาดเจ็บได้  ถือเป็นผลข้างเคียงแต่ไม่ใช่สื่อล่อให้ฟ้าผ่า

อย่างไรก็ดี การใช้โทรศัพท์มือถือในสภาวะที่เกิดฝนฟ้าคะนอง ก็นับเป็นสิ่งที่ไม่สมควรทำอย่างยิ่ง เพราะหากน้ำเข้าโทรศัพท์ก็มีโอกาสทำให้แบตเตอรี่เกิดการลัดวงจรได้เช่นเดียวกัน

นอกจากนี้ นายสรรเสริญ ทรงเผ่า วิศวกรฝ่ายวิจัยและพัฒนา บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) เชื่อว่า โทรศัพท์มือถือและสื่อโลหะไม่ใช่สื่อล่อฟ้าผ่า แต่อาจส่งผลให้ผู้ที่ถูกฟ้าผ่าได้รับการบาดเจ็บมากขึ้นภายหลังที่เกิดฟ้าผ่าแล้ว

ดังกรณีของเครื่องประดับ เช่น สร้อยที่ไม่ใช่สื่อล่อฟ้าผ่า แต่เมื่อฟ้าผ่ามาที่คน กระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านร่างกายจะถูกเหนี่ยวนำให้มาที่สร้อยปริมาณมาก เนื่องจากมีค่าความต้านทานต่ำกว่าตัวคน จึงทำให้เกิดความร้อนและละลาย เป็นเหตุให้ผู้ถูกฟ้าผ่าได้รับการบาดเจ็บมากขึ้น โดยเฉพาะบริเวณที่สวมเครื่องประดับที่เป็นโลหะ

ภาพ iPhone ช่างภาพพีพีทีวี
iPhone

ด้าน นพ.ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา ผู้อำนวยการสถาบันคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม กล่าวว่า พบว่าตั้งแต่ช่วงมกราคม 2550 ถึง มิถุนายน 2552 เกิดเหตุการณ์ฟ้าผ่าจนทำให้คนไทยเสียชีวิต 39 คน และบาดเจ็บ 16 คน ซึ่งหลายกรณีถูกระบุว่ามีสาเหตุมาจากการพกพาหรือใช้โทรศัพท์มือถือขณะที่ฝนตก รวมทั้งในต่างประเทศก็มีหลายกรณีที่โทรศัพท์มือถือถูกระบุว่าเป็นสาเหตุให้เกิดฟ้าผ่าเช่นกัน

นพ.ประวิทย์ ระบุว่า ปัจจุบัน ยังไม่มีข้อมูลทางวิชาการใดที่สามารถยืนยันว่าโทรศัพท์มือถือเป็นสื่อล่อฟ้าได้ แต่เพื่อเป็นการป้องกันอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้น ประชาชนควรปิดมือถือเมื่ออยู่ภายใต้สภาวะฝนตกฟ้าคะนอง

นอกจากนี้ยังควรหลีกเลี่ยงการอยู่ในจุดเสี่ยง เช่น ที่โล่งแจ้ง สระน้ำ และอื่น ๆ และเมื่อหลบเข้าภายในตัวอาคารแล้ว ก็ควรงดการใช้อุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งโทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต คอมพิวเตอร์ หรือแม้กระทั่งโทรศัพท์แบบมีสาย เพราะหากเกิดฟ้าผ่าลงมาที่อุปกรณ์นอกอาคาร อาจจะได้รับอันตรายจากกระแสไฟฟ้าวิ่งมาตามสายไฟฟ้าหรือสายโทรศัพท์ได้

ส่วนกรณีที่อยู่ในรถ ควรปิดประตูและกระจกหน้าต่างให้สนิท อย่าสัมผัสส่วนที่เป็นโลหะ และไม่ควรใช้โทรศัพท์มือถือ กรณีที่หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่โล่งแจ้งไม่ทัน ให้นั่งยอง ๆ เท้าชิดกันและเขย่งปลายเท้า พร้อมทั้งเอามือปิดหูเพื่อป้องกันเสียง โดยพยายามให้ร่างกายสัมผัสกับพื้นให้น้อยที่สุด เพื่อลดความเสี่ยงกรณีกระแสไฟไหลมาตามพื้น

นอกจากนี้ ภายในงานสัมมนาเชิงปฏิบัติการ ยังมีการทดลองเพื่อพิสูจน์ความจริงของความเชื่อนี้ นำโดยภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มีการนำมือถือมาวางไว้บริเวณที่สร้างฟ้าผ่าจําลองทั้งหมด 3 เครื่อง คือ

  1. มือถือที่ปิดเครื่อง
  2. มือถือที่เปิดเครื่องและมีการโทรเข้า
  3. มือถือที่เปิดเครื่อง มีการโทรเข้าและตั้งรับสายอัตโนมัติ

ผลลัพธ์คือ ฟ้าไม่ผ่าลงโทรศัพท์มือถือแต่อย่างใด และโทรศัพท์ทุกเครื่องยังสามารถใช้งานได้ตามปกติ

นอกจากนี้ ยังมีการสาธิตกับวัตถุที่จำลองเป็นต้นไม้ โรงเรียน และคน เพื่อให้แสดงให้เห็นข้อเท็จจริงจากอันตรายจากฟ้าผ่า พบว่า ฟ้าผ่าลงที่บริเวณดังกล่าวเนื่องจากเป็นจุดที่สูงกว่าบริเวณอื่น ๆ ที่สำคัญยังมีการจำลองสถานการณ์ให้ตุ๊กตา (เปรียบเทียบกับคน) ยืนหลบอยู่ใต้ต้นไม้เมื่อมีฝนฟ้าคะนอง ซึ่งผลปรากฏว่าฟ้าผ่าลงต้นไม้และมีกระแสไฟกระโดดเข้าตัวตุ๊กตา พบมีรอยไหม้บริเวณศีรษะ นับเป็นกรณีตัวอย่างอันตรายจากฟ้าผ่าที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในประเทศไทย

ที่มา : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)

โปรแกรมวอลเลย์บอลหญิง เนชันส์ ลีก 2024 ( VNL 2024 ) วันอังคารที่ 28 พ.ค. 67

สรุปผลวอลเลย์บอลหญิงเนชันส์ลีก 2024 หรือ VNL 2024 วันที่ 28 พ.ค. 67

วิจัยใหม่ศึกษา แมวสายพันธุ์ไหนอายุขัยเฉลี่ยสั้นที่สุด

LiveScore-EURO2024 LiveScore-EURO2024

วิดีโอยอดนิยม

ข่าวเด่นในรอบสัปดาห์

เพิ่ม PPTVHD36
ลงในหน้าจอหลักของคุณ