ธนาคารโลกชู 5 แนวทางดึงทุนเอกชนลงทุนตลาดเกิดใหม่ เร่งสร้างงานรับเยาวชน 1.2 พันล้านคน

ในการประชุมประจำปี IMF-World Bank 2026 มีการจัดเวทีเสวนา WBG Flagship: Unlocking Investment Opportunities in Emerging Markets to Create Jobs เพื่อหารือแนวทางดึงเงินทุนภาคเอกชนเข้าสู่ตลาดเกิดใหม่ สนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจและสร้างงาน

อาเจย์ แบงก้า ประธานธนาคารโลก ระบุว่า ในช่วง 12–15 ปีข้างหน้า จะมีเยาวชนประมาณ 1.2 พันล้านคนเข้าสู่วัย 18 ปี แต่คาดว่าจะมีงานรองรับเพียง 400 ล้านตำแหน่ง หากไม่สามารถสร้างงานได้เพียงพอ

อาจเพิ่มความเสี่ยงด้านความไม่มั่นคงในหลายประเทศ แต่หากลดช่องว่างนี้ได้ ก็จะช่วยสร้างความรุ่งเรืองในระยะยาว

โดยตั้งแต่ปี 2022 กลุ่มธนาคารโลกสามารถระดมทุนภาคเอกชนเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า แตะ 112,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ พร้อมปรับปรุงระบบค้ำประกันให้เป็นแพลตฟอร์มเดียว เพื่อลดขั้นตอนและระยะเวลารอคอยของนักลงทุน

อย่างไรก็ตาม ยังต้องเร่งขยายการลงทุนไปยังประเทศกำลังพัฒนาและโครงการที่เข้าถึงเงินทุนได้ยาก โดยเสนอ 5 แนวทางสำคัญ ได้แก่
1. ปรับกฎระเบียบให้ชัดเจนและคาดการณ์ได้ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุน
2. เพิ่มการค้ำประกันและประกันความเสี่ยง ช่วยให้ภาคเอกชนกล้าลงทุนในโครงการที่มีความเสี่ยงสูงขึ้น
3. สนับสนุนเงินทุนสกุลท้องถิ่น ลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน โดยอาเจย์ระบุว่า IFC มีการจัดหาเงินทุนสกุลท้องถิ่นในสัดส่วนประมาณ 36–37%
4. ใช้เงินทุนรับความเสี่ยงส่วนแรก เช่น First-loss capital หรือ Junior equity เพื่อช่วยลดความเสี่ยงให้ผู้ลงทุนรายอื่น โดยยกตัวอย่าง Frontier Opportunities Fund ที่ใช้เงินทุนประมาณ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ร่วมกับพันธมิตรด้านการกุศล
5. สร้างสินทรัพย์ลงทุนที่มีมาตรฐาน เพื่อให้กองทุนบำเหน็จบำนาญ บริษัทประกัน และผู้จัดการสินทรัพย์ลงทุนในตลาดเกิดใหม่ได้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องประเมินทุกโครงการแยกกัน

อาเจย์มองว่า แนวทางข้อ 5 เป็นภารกิจสำคัญที่ต้องเร่งผลักดันต่อไป เพื่อขยายขนาดการระดมทุนและดึงเงินลงทุนจากภาคเอกชนให้มากขึ้น

ต้องลดความเสี่ยง เปิดทางเงินทุนไหลสู่ตลาดเกิดใหม่

ด้านเชมารา วิครามานาเยค กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Macquarie Group ระบุว่า การดึงดูดเงินทุนต้องทำควบคู่กันหลายด้าน ทั้งการใช้เครื่องมือค้ำประกัน ปรับปรุงกฎระเบียบและหลักเกณฑ์กำกับดูแล พัฒนาตลาดทุนในประเทศ และลดความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

นอกจากนี้ ยังเสนอให้ใช้แนวทาง Originate-to-distribute ซึ่งเป็นการสร้างสินเชื่อหรือสินทรัพย์ลงทุนก่อนกระจายไปยังนักลงทุนรายอื่น ช่วยให้สถาบันการเงินไม่ต้องแบกรับความเสี่ยงทั้งหมดไว้เอง และสามารถเปิดทางให้เงินทุนจากหลายแหล่งเข้ามาร่วมลงทุนได้

เชมารายังเน้นความสำคัญของเงินทุนประเภท Equity ซึ่งช่วยรองรับความเสี่ยงในช่วงเริ่มต้นของโครงการ ก่อนดึงนักลงทุนรายอื่นเข้ามาร่วมลงทุน

เธอยกตัวอย่างประเทศอินเดียที่ใช้เงินทุนผสม หรือ Blended Finance สนับสนุนยานยนต์ไฟฟ้าที่ใช้ร่วมกัน โดยร่วมมือกับ UN Green Climate Fund ใช้เงินทุนประเภท Junior equity จับคู่กับเงินลงทุนในตลาด จนสามารถระดมทุนได้เกือบ 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

สร้างตลาดลงทุนมาตรฐาน ระดมทุนได้หลายแสนล้านดอลลาร์

ขณะที่ ชริติ วาเดรา ประธานห้องปฏิบัติการการลงทุนภาคเอกชนของกลุ่มธนาคารโลก ระบุว่า การดึงเงินทุนจากนักลงทุนรายใหญ่จำเป็นต้องสร้างตลาดที่มีสภาพคล่อง ซื้อขายต่อได้ และออกสินทรัพย์ลงทุนในปริมาณมากพอ เพื่อให้กองทุนบำเหน็จบำนาญและบริษัทประกันสามารถลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การดำเนินการดังกล่าวต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างสถาบันการเงินเพื่อการพัฒนา สถาบันการเงินพหุภาคี และภาคเอกชน โดยหากสร้างตลาดลงทุนที่มีมาตรฐานและขยายขนาดได้สำเร็จ ก็มีโอกาสระดมเงินทุนได้หลายแสนล้านดอลลาร์สหรัฐภายใน 5–8 ปีข้างหน้า

ชริติยังมองว่า เงินทุนประเภท Equity เป็นช่องว่างสำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข เนื่องจากมีบทบาทในการรองรับความเสี่ยงของธุรกิจและโครงการที่ยังไม่พร้อมรับเงินทุนในรูปแบบอื่น

สำหรับเป้าหมายในปีถัดไป ชริติเสนอให้กลุ่มประเทศ G20 ผลักดันการระดมทุนภาคเอกชนเป็นเป้าหมายสำคัญ พร้อมสร้างแพลตฟอร์มความร่วมมือระหว่างสถาบันการเงินพหุภาคี ขณะที่เชมาราต้องการขยายความร่วมมือกับธนาคารเพื่อการพหุภาคีอีก 2 แห่ง และเดินหน้าโครงการลงทุนจริง เช่น ยานยนต์ไฟฟ้าในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงเพิ่มโครงการนำร่องอีก 2–3 โครงการ

อย่างไรก็ตาม อาเจย์ย้ำว่า ความท้าทายสำคัญที่ยังต้องแก้ไขคือการนำเงินทุนไปสู่ประเทศที่เปราะบางและยากจนที่สุด รวมถึงธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลาง (MSMEs) ซึ่งยังเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ยาก โดยต้องหาวิธีบริหารความเสี่ยงและผลตอบแทนให้เหมาะสม เพื่อดึงภาคเอกชนเข้ามาร่วมลงทุนได้มากขึ้น