MPI ใหม่ เปิดภาพจริงเศรษฐกิจไทย! อิเล็กทรอนิกส์โต แต่โรงงานไม่ฟื้น

MPI ใหม่ พลิกภาพภาคผลิตไทยโต 3.9% หนุน GDP ปี 69 แตะ 2.6% แต่เศรษฐกิจยังโตไม่ทั่วถึง

ตัวเลขเศรษฐกิจไทยอาจดูดีขึ้นกว่าที่เคยเห็น! หลังสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) ปรับปรุงดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) เพิ่มผลิตภัณฑ์และกลุ่มตัวอย่างโรงงานใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มคอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ ส่งผลให้ภาพภาคการผลิตไทยพลิกจากหดตัวเป็นเติบโต 3.9% ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 และอาจช่วยหนุน GDP ไทยให้ขยับจาก 2.3% เป็น 2.6% อย่างไรก็ตาม เบื้องหลังตัวเลขที่ดีขึ้นกลับสะท้อนความท้าทายสำคัญว่า

การเติบโตของอุตสาหกรรมไทยยังไม่กระจายไปทั่วถึง และมูลค่าเพิ่มที่เกิดขึ้นภายในประเทศยังมีข้อจำกัด

ปรับ MPI ใหม่ เปลี่ยนภาพการผลิตไทย

ที่ผ่านมา ภาคการส่งออกของไทยเติบโตค่อนข้างดี แต่กลับไม่สอดคล้องกับตัวเลขการผลิตในประเทศ ทำให้เกิดคำถามว่าเป็นเพราะข้อมูลอุตสาหกรรมยังไม่ครอบคลุมโครงสร้างเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป หรือเป็นเพราะการส่งออกยังสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับประเทศได้ไม่มากพอ

ล่าสุด สศอ. จึงปรับปรุงดัชนี MPI เบื้องต้นในเดือนกันยายน 2569 โดยเพิ่มผลิตภัณฑ์ใหม่ 3 รายการ ได้แก่ เครื่องโน้ตบุ๊กและแล็ปท็อป อุปกรณ์รับ-ส่งสัญญาณแบบออปติคอล (Optical Transceiver) และเครื่องสำรองไฟฟ้าสำหรับหน่วยประมวลผล (UPS) พร้อมเพิ่มกลุ่มตัวอย่างโรงงานอีก 28 แห่ง ครอบคลุมข้อมูล 50 ชุดในกลุ่มวงจรรวม (IC) และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงปรับปรุงข้อมูลย้อนหลังตั้งแต่ปี 2567

ผลที่ได้ทำให้ภาพภาคการผลิตไทยเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดย MPI ปี 2567 ปรับจากหดตัว 0.5% เป็นขยายตัว 0.6% ปี 2568 จากหดตัว 0.4% เป็นเติบโต 3.6% และช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 จากเดิมหดตัว 0.1% เป็นขยายตัว 3.9%

ที่สำคัญ การปรับปรุงครั้งนี้ช่วยลดช่องว่างระหว่างการส่งออกกับภาคการผลิต โดยเฉพาะกลุ่มคอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่ง MPI ใหม่ขยายตัว 44.3% ใกล้เคียงกับการส่งออกที่เติบโต 51.9% สะท้อนว่าข้อมูลชุดใหม่สามารถจับภาพการเติบโตของอุตสาหกรรมที่มีบทบาทมากขึ้นในเศรษฐกิจไทยได้ดีขึ้น

อิเล็กทรอนิกส์โตแรง แต่ภาคผลิตยังเป็น K-Shape

แม้ภาพรวม MPI จะดีขึ้น แต่เมื่อเจาะลึกลงไปกลับพบว่าการเติบโตกระจุกตัวอยู่ในกลุ่มคอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก โดยการปรับเพิ่มของ MPI กว่า 97.4% มาจากอุตสาหกรรมกลุ่มนี้ แม้มีน้ำหนักเพียง 9.8% ของดัชนีรวม ขณะที่อุตสาหกรรมอื่น ๆ ซึ่งมีน้ำหนักมากกว่า 90% ยังทรงตัวหรือหดตัวเล็กน้อย

สะท้อนให้เห็นภาพ K-Shape ในภาคการผลิตชัดเจนขึ้น กล่าวคือ อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและอิเล็กทรอนิกส์กำลังเติบโตอย่างโดดเด่น ขณะที่ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ยังเผชิญความท้าทายและไม่ได้รับประโยชน์จากการฟื้นตัวอย่างทั่วถึง

นอกจากนี้ แม้การส่งออกไทยจะเติบโตสูง แต่ช่องว่างระหว่างการส่งออกกับการผลิตยังคงอยู่ในหลายอุตสาหกรรม โดยในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2569 มีถึง 13 จาก 14 กลุ่มอุตสาหกรรมที่การส่งออกเติบโตสูงกว่า MPI

GDP มีโอกาสขยับเป็น 2.6% แต่เงินไม่ได้ไหลเข้าสู่เศรษฐกิจทั้งหมด

Krungthai COMPASS ประเมินว่า การปรับปรุง MPI ครั้งนี้อาจช่วยหนุน GDP ไทยปี 2569 จากประมาณการเดิมที่ 2.3% เป็น 2.6% หรือเพิ่มขึ้นราว 0.3 จุดเปอร์เซ็นต์ เนื่องจากข้อมูลการผลิตที่ครอบคลุมมากขึ้นทำให้สามารถสะท้อนกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้ใกล้เคียงความเป็นจริงยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม การเพิ่มขึ้นของ MPI ไม่ได้หมายความว่า GDP จะเติบโตในสัดส่วนเดียวกัน เพราะ GDP วัดมูลค่าเพิ่มที่เกิดขึ้นภายในประเทศ ขณะที่อุตสาหกรรมบางกลุ่มยังพึ่งพาชิ้นส่วนและวัตถุดิบนำเข้าในระดับสูง

ตัวอย่างชัดเจนคือกลุ่มคอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ที่มีสัดส่วนการนำเข้าวัตถุดิบและชิ้นส่วนสูงถึง 59.8% ทำให้แม้การผลิตและส่งออกจะเติบโต แต่ผลประโยชน์ที่ตกอยู่ในประเทศอาจมีจำกัด

อีกประเด็นที่น่าจับตาคือการกระจายรายได้สู่แรงงาน โดยกลุ่มคอมพิวเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์มีสัดส่วนค่าตอบแทนแรงงานต่อมูลค่าส่งออกเพียง 10.1% ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยที่ 16% สะท้อนว่าการเติบโตของอุตสาหกรรมดังกล่าวอาจไม่ได้สร้างรายได้และการจ้างงานให้กับแรงงานไทยมากเท่าที่ควร

โจทย์ใหญ่ของไทย ต้องเปลี่ยนจากส่งออกโตเป็นสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศ

การปรับปรุง MPI ครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่การเปลี่ยนแปลงตัวเลขทางเศรษฐกิจ แต่ยังเป็นสัญญาณให้เห็นถึงโครงสร้างอุตสาหกรรมไทยที่กำลังเปลี่ยนไป และความจำเป็นในการยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

โจทย์สำคัญต่อจากนี้คือการเพิ่ม Local Content หรือสัดส่วนการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ โดยพัฒนา Supplier ไทยให้สามารถเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยี ควบคู่กับการยกระดับผลิตภาพและทักษะแรงงาน รวมถึงช่วยให้อุตสาหกรรมเดิมสามารถปรับตัวและเข้าถึงโอกาสทางธุรกิจใหม่ ๆ ได้