เตือนผู้ส่งออกอาหารไทย! แฮกเกอร์ป่วนตู้แช่ซูเปอร์มาร์เก็ตยุโรป 12 ประเทศ เสี่ยงสินค้าเสียหาย-ออเดอร์สะดุด จี้เร่งอุดช่องโหว่ไซเบอร์

ภัยไซเบอร์กำลังกลายเป็นความเสี่ยงครั้งใหม่ของอุตสาหกรรมอาหารไทย! เมื่อกลุ่มแฮกเกอร์ไม่ได้มุ่งโจมตีแค่ข้อมูลหรือระบบการเงิน แต่เจาะระบบควบคุมตู้แช่เย็นและแช่แข็งในซูเปอร์มาร์เก็ตยุโรป จนอาหารสดและอาหารแช่แข็งเสียหาย เหตุการณ์ขยายวงแล้วอย่างน้อย 12 ประเทศ สร้างความกังวลต่อห่วงโซ่อุปทานอาหาร และอาจส่งแรงกระเพื่อมมาถึงผู้ส่งออกไทยที่พึ่งพาตลาดยุโรป

 

นายวราวุฒิ สมหวังประเสริฐ อธิบดีกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) บอกว่า กระทรวงพาณิชย์ เร่งเกาะติดสถานการณ์ พร้อมเตือนผู้ประกอบการไทยให้เตรียมรับมือ เพราะหากระบบทำความเย็นของซูเปอร์มาร์เก็ตปลายทางไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ ปัญหาที่ตามมาอาจไม่ใช่แค่สินค้าเสียหาย แต่รวมถึงการชะลอรับสินค้า การเลื่อนส่งมอบ และการหยุดสั่งซื้อจากคู่ค้าในยุโรป

แฮกเกอร์สั่งตู้แช่ร้อน 50 องศา อาหารเสียหายเป็นวงกว้าง

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดจากกลุ่มแฮกเกอร์เจาะระบบควบคุมระยะไกล (IoT) ของตู้แช่สินค้า ก่อนสั่งเปลี่ยนโหมดแช่แข็งเป็นโหมดละลายน้ำแข็ง พร้อมเร่งปรับอุณหภูมิสูงถึง 50 องศาเซลเซียส ส่งผลให้อาหารสดและอาหารแช่แข็งได้รับความเสียหาย

ข้อมูล ณ วันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 พบการโจมตีเริ่มจากฝรั่งเศส ซึ่งได้รับผลกระทบประมาณ 700 แห่ง ก่อนขยายไปยังอีก 11 ประเทศ ได้แก่ เบลเยียม เนเธอร์แลนด์ เยอรมนี สหราชอาณาจักร สวีเดน อิตาลี โปรตุเกส ไอร์แลนด์ ฟินแลนด์ เอสโตเนีย โรมาเนีย และลักเซมเบิร์ก

ที่น่ากังวลคือ การโจมตีครั้งนี้ไม่ได้มีเป้าหมายเรียกค่าไถ่เหมือน Ransomware ทั่วไป แต่มีการประเมินว่าอาจมุ่งสร้างความปั่นป่วนให้กับห่วงโซ่อุปทานอาหารและสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจ

อาหารแช่แข็งไทยต้องระวัง! เสี่ยงกระทบตั้งแต่คลังสินค้าไปจนถึงออเดอร์

DITP เตือนว่าสินค้าอาหารไทยที่ต้องจับตาเป็นพิเศษ ได้แก่

• อาหารทะเลแช่แข็งและไก่แปรรูปแช่แข็ง เสี่ยงได้รับผลกระทบจากระบบจัดเก็บและกระจายสินค้าปลายทาง หากตู้แช่เสียหายหรือใช้งานไม่ได้ อาจทำให้ผู้นำเข้าชะลอการสั่งซื้อเพื่อเติมสต๊อก
• อาหารแช่เย็น ผักและผลไม้สด มีความเสี่ยงสูงจากอายุการเก็บรักษาที่จำกัด หากระบบความเย็นไม่พร้อม อาจเกิดการเลื่อนรับมอบหรือยกเลิกคำสั่งซื้อ
• อาหารกระป๋องและอาหารแห้ง คาดว่าได้รับผลกระทบจำกัด เพราะไม่จำเป็นต้องจัดเก็บในระบบทำความเย็น และอาจมีโอกาสเพิ่มช่องทางจำหน่ายในช่วงที่ซูเปอร์มาร์เก็ตปรับพื้นที่จัดเก็บสินค้า

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) ในยุโรปยังไม่ได้รับรายงานการยกเลิกคำสั่งซื้อสินค้าอาหารไทย แต่ผู้ส่งออกไม่ควรรอให้เกิดความเสียหายก่อนจึงค่อยเตรียมรับมือ

DITP แนะผู้ส่งออกไทยเร่งป้องกัน 4 เรื่อง ก่อนความเสี่ยงลุกลาม

ผู้ประกอบการไทยควรเตรียมความพร้อมทั้งด้านการผลิตและการขนส่ง พร้อมยกระดับความปลอดภัยของระบบห่วงโซ่ความเย็น (Cyber-Resilient Cold Chain) เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการโจมตีทางไซเบอร์ โดยมีแนวทางสำคัญ ได้แก่

1. ตรวจสอบระบบควบคุมอุณหภูมิ โดยเฉพาะอุปกรณ์ IoT ที่เชื่อมต่อและควบคุมตู้แช่จากระยะไกล เพื่อป้องกันการเข้าถึงระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต
2. ติดตั้งระบบติดตามอุณหภูมิ เช่น IoT Sensors และ Data Loggers ที่มีมาตรฐานความปลอดภัยสูง เพื่อเฝ้าระวังความผิดปกติและตรวจสอบอุณหภูมิสินค้าได้ตลอดเส้นทางขนส่ง
3. จัดเก็บข้อมูลอุณหภูมิอย่างเป็นระบบ เพื่อใช้ตรวจสอบย้อนกลับและเป็นหลักฐานยืนยันคุณภาพสินค้า สร้างความมั่นใจให้ผู้นำเข้าและคู่ค้า
4. ทบทวนประกันภัยการขนส่ง โดยพิจารณาความคุ้มครองความเสียหายที่เกิดจากการโจมตีทางไซเบอร์ เพื่อจำกัดความเสี่ยงทางธุรกิจ

นอกจากนี้ ผู้ส่งออกควรติดตามคำสั่งซื้อและสถานการณ์ของคู่ค้าอย่างใกล้ชิด รวมถึงเตรียมกำลังการผลิต วัตถุดิบ และการขนส่งให้พร้อม เพราะเมื่อซูเปอร์มาร์เก็ตกู้คืนระบบได้ อาจมีคำสั่งซื้ออาหารแช่แข็งล็อตใหม่เพื่อทดแทนสินค้าที่เสียหายและเติมสต๊อก

ตลาดยุโรปมูลค่า 2.4 หมื่นล้านดอลลาร์ อย่าปล่อยให้ภัยไซเบอร์กระทบโอกาสส่งออก

ความเสี่ยงครั้งนี้มีความสำคัญต่อไทย เพราะสหภาพยุโรปเป็นตลาดส่งออกอันดับ 4 ของไทย รองจากสหรัฐฯ อาเซียน และจีน โดยช่วงเดือนมกราคม–กันยายน 2569 ไทยส่งออกสินค้าไปยังสหภาพยุโรปมูลค่า 24,127 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขยายตัว 23.4% สินค้าอาหารสำคัญ ได้แก่ เนื้อไก่แปรรูป อาหารทะเลแปรรูป ผลไม้แช่แข็ง และผลไม้กระป๋อง

เหตุการณ์นี้สะท้อนว่า ต่อให้สินค้าอาหารไทยมีคุณภาพและตลาดยังมีความต้องการ แต่หากระบบจัดเก็บและขนส่งปลายทางถูกโจมตี ก็อาจทำให้สินค้าไปไม่ถึงมือผู้บริโภค และกระทบความเชื่อมั่นของคู่ค้าได้

ผู้ส่งออกไทยจึงต้องมองความปลอดภัยทางไซเบอร์เป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานการส่งออก ไม่ใช่แค่เรื่องของฝ่ายไอที เพราะในโลกการค้ายุคใหม่ แฮกเกอร์เพียงเจาะระบบตู้แช่ ก็อาจสร้างความเสียหายต่อสินค้าและธุรกิจอาหารได้ทั้งห่วงโซ่