ลงทุน "Data Center" ไทยต้องมากกว่าเม็ดเงิน! วางกติกาใหม่แล้ว

ไทยกำลังเข้าสู่ยุคที่ต้องมีกติกาชัดเจนมากขึ้น หลังคณะรัฐมนตรีเห็นชอบในหลักการแนวทางกำกับดูแลธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนกับการดูแลผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับประชาชน ชุมชน และสิ่งแวดล้อม

“เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ” รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่า ที่ผ่านมาไทยยังไม่มีหลักเกณฑ์กำกับดูแลธุรกิจนี้อย่างชัดเจน จึงจำเป็นต้องวางกติกาให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ทั้งเพื่อสร้างความมั่นใจให้นักลงทุนและประชาชน โดยมีเป้าหมายสำคัญ 3 ด้าน

1. วางกติกาให้ชัด นักลงทุนรู้เงื่อนไขก่อนเดินหน้า

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมจะจัดทำฐานข้อมูลดาต้าเซ็นเตอร์แห่งชาติ (Data Center Dashboard) เพื่อรวบรวมข้อมูลว่าโครงการตั้งอยู่ที่ใดบ้าง พร้อมกำหนดนิยามและหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานสากล รวมถึงจำแนกประเภทตามลักษณะการใช้ไฟฟ้า เพื่อให้ภาครัฐมีข้อมูลสำหรับวางแผนและกำกับดูแลได้อย่างเป็นระบบ

2. คุมผลกระทบสิ่งแวดล้อม–ชุมชน กำหนดมาตรฐานการใช้ทรัพยากร

หัวใจสำคัญของกติกาใหม่คือการกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำ ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม สังคม การใช้น้ำและไฟฟ้า เสียง อุณหภูมิ ตลอดจนการใช้ประโยชน์ที่ดินและผังเมือง เพื่อไม่ให้การลงทุนขนาดใหญ่สร้างภาระให้กับคนในพื้นที่

โดยจะจำแนกการกำกับดูแลตามขนาดกำลังการใช้ไฟฟ้า 7 ระดับ ตั้งแต่ต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ไปจนถึง 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป

• ดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ จะไม่อยู่ภายใต้หลักเกณฑ์กำกับดูแลชุดนี้
• ขนาดตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป จะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
• ขนาดตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป จะถูกกำกับดูแลอย่างเข้มข้น และต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรม
• ขนาดต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ สามารถตั้งอยู่ในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ แต่ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขด้านสิ่งแวดล้อม

ยังมีการควบคุมผลกระทบเฉพาะด้าน เช่น เสียงจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองต้องไม่เกิน 70 เดซิเบลเอ รวมถึงควบคุมอุณหภูมิและคุณภาพน้ำจากระบบหล่อเย็นให้อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด โดยไม่จำเป็นต้องกำหนดให้ทุกโครงการจัดทำรายงาน EIA

ส่วนผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างก่อนวันที่ 14 สิงหาคม สามารถดำเนินโครงการต่อได้ แต่ต้องตรวจสอบความถูกต้องของใบอนุญาต และมีเวลาปรับปรุงมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมภายใน 1 ปี ขณะที่โครงการที่ยื่นขออนุญาตหลังวันที่ 14 สิงหาคม ต้องเข้าสู่กระบวนการกลั่นกรอง เพื่อป้องกันการจองใช้น้ำและไฟฟ้าผ่านนายหน้า ทั้งที่ยังไม่มีแผนลงทุนจริง

3. ลงทุนแล้วต้องสร้างมูลค่าเพิ่มให้ประเทศไทย

การพิจารณาลงทุน Data Center ในอนาคตจะไม่ดูเพียงมูลค่าเงินลงทุนที่ไหลเข้าประเทศ แต่ต้องพิจารณาด้วยว่าไทยจะได้รับประโยชน์อะไรกลับมา ทั้งการจ้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงานไทย การสร้างรายได้และธุรกิจอุตสาหกรรมต่อเนื่อง รวมถึงการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์

รัฐบาลเองก็เตรียมจัดตั้งศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ (Data Center One Stop Service) โดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เพื่ออำนวยความสะดวกและเร่งรัดกระบวนการอนุมัติอนุญาต พร้อมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ทำงานไปในทิศทางเดียวกัน

Data Center ของไทยต้องไม่ใช่เฉพาะเข้ามาลงทุน แต่ต้องทำให้การลงทุนเหล่านี้สร้างประโยชน์กลับคืนสู่ประเทศอย่างแท้จริง ทั้งในมิติของเศรษฐกิจ โอกาสทางธุรกิจ การพัฒนาคน และการใช้ทรัพยากรอย่างรับผิดชอบ