ถอดบทเรียนสวนสนุกไทย! จากวันที่เกือบปิดตำนาน 10,000 ล้าน สู่วันที่ “สวนสยาม” เลือกไปต่อ
สวนสยามกลับมาเปิดให้บริการอีกครั้ง หลังเผชิญช่วงเวลาที่ยากลำบาก พร้อมปรับทิศทางธุรกิจครั้งสำคัญ เตรียมส่งไม้ต่อให้ทายาทรุ่นใหม่เข้ามารับช่วงบริหาร เพื่อพาสวนสนุกระดับตำนานเดินหน้าต่อในยุคที่เปลี่ยนไป
หลังเผชิญวิกฤตน้ำท่วมครั้งใหญ่จนต้องปิดให้บริการไปเกือบ 2 เดือน วันนี้สวนสยาม หรือ สยามอะเมซิ่งพาร์ค กลับมาเปิดให้บริการอีกครั้ง พร้อมก้าวเข้าสู่ปีที่ 47 ของการดำเนินธุรกิจ แต่เบื้องหลังการกลับมาครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะต้องแลกมาด้วยการนำทรัพย์สินส่วนตัวออกมาลงทุนจนหมดหน้าตัก ผนวกกับเงินทุนจากคนใกล้ชิดที่ยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ เพื่อประคองธุรกิจที่สร้างมานานกว่า 46 ปีให้เดินหน้าต่อ
การกลับมาครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่การเปิดสวนสนุกอีกครั้ง แต่ยังเป็นบทเรียนของธุรกิจท่องเที่ยวไทยที่ต้องเผชิญทั้งภัยธรรมชาติ ต้นทุนการดำเนินงาน และกำลังซื้อของประชาชนที่ไม่เหมือนเดิม
จากน้ำท่วมหนัก สู่วันที่เกือบต้องปิดตำนาน 46 ปี
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2569 สวนสยามต้องประกาศหยุดให้บริการชั่วคราว หลังเผชิญน้ำท่วมครั้งรุนแรงที่สุดในรอบ 46 ปี ส่งผลให้พื้นที่สวนสนุกและสวนน้ำได้รับความเสียหายเป็นวงกว้าง เครื่องเล่นและระบบต่างๆถูกน้ำท่วมขัง ขณะที่บริษัทประเมินความเสียหายเบื้องต้นหลายร้อยล้านบาท และประกาศแผนปิดให้บริการนานประมาณ 6 เดือน เพื่อเร่งซ่อมแซมและตรวจสอบความปลอดภัย
สถานการณ์ครั้งนั้นทำให้อนาคตของสวนสยามไม่แน่นอน เพราะนอกจากค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมแล้ว ยังมีภาระค่าแรงพนักงานและค่าใช้จ่ายในการดูแลกิจการระหว่างปิดให้บริการ
กระทั่งวันที่ 3 ตุลาคม 2569 นายชัยวัฒน์ เหลืองอมรเลิศ ประธานกรรมการและผู้ก่อตั้งสยามอะเมซิ่งพาร์ค เปิดเผยว่า หากไม่สามารถหาเงินมาฟื้นฟูกิจการได้ ก็พร้อมเปิดทางขายที่ดินและธุรกิจในราคาประมาณ 10,000 ล้านบาท บนพื้นที่กว่า 250 ไร่ ซึ่งมีนักลงทุนให้ความสนใจติดต่อเข้ามา
อย่างไรก็ตาม การเจรจาซื้อขายยังไม่สามารถหาข้อสรุปได้ โดยนายชัยวัฒน์ เปิดเผยล่าสุดว่า มีผู้สนใจหลายรายเสนอราคาต่อรองลงมาเหลือ 7,000-8,000 ล้านบาท ขณะที่บางรายมีการแสดงเอกสารและตัวเลขเงินทุน แต่เมื่อตรวจสอบกลับพบว่าเป็นบริษัทต่างประเทศที่ไม่มีตัวตนจริง และใช้ AI เข้ามาหลอกลวง ทำให้การเจรจาต้องหยุดชะงัก
สุดท้ายจึงตัดสินใจว่า แทนที่จะรอการขายกิจการต่อไป ควรเดินหน้าฟื้นฟูสวนสยามให้กลับมาเปิดบริการก่อน
เทหมดหน้าตัก! ใช้เงินส่วนตัว ผนวกกำลังคนใกล้ชิด
นายชัยวัฒน์ เปิดเผยว่า การตัดสินใจกลับมาเปิดสวนสยามครั้งนี้เกิดขึ้นจากหลายปัจจัย ทั้งความผูกพันกับธุรกิจที่สร้างมากว่า 46 ปี และกำลังใจจากประชาชนจำนวนมากที่ส่งเข้ามาผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โทรศัพท์ และข้อความส่วนตัว โดยหลายคนไม่ได้เข้ามาตำหนิ แต่กลับส่งกำลังใจและบอกให้สวนสยามสู้ต่อ ทำให้เจ้าตัวรู้สึกว่าต้องพยายามทำให้ดีที่สุดเพื่อตอบแทนความเชื่อมั่นเหล่านั้น
สำหรับเงินทุนที่นำมาใช้ฟื้นฟูกิจการนั้น ได้มีนำทรัพย์สินส่วนตัวออกมาลงทุนทั้งหมด รวมถึงเงินเก็บของคนในครอบครัว ขณะที่เพื่อนเก่าและลูกน้องที่เคยร่วมงานกัน ซึ่งปัจจุบันออกไปทำธุรกิจจนประสบความสำเร็จ ได้เข้ามาช่วยสนับสนุนเงินทุนรายละ 5-10 ล้านบาท โดยเป็นเงินที่ให้ยืมโดยไม่มีดอกเบี้ย
นอกจากนี้ ยังมีลูกค้าและประชาชนบางส่วนแสดงความประสงค์อยากบริจาคเงินช่วยเหลือ แต่ทางสวนสยามขอไม่รับเงินบริจาค และอยากให้เปลี่ยนเป็นการกลับมาใช้บริการสวนสยามเมื่อเปิดให้บริการแทน
อย่างไรก็ตาม การระดมทุนจากคนใกล้ชิดก็มีเงื่อนไขเรื่องระยะเวลาคืนเงิน เพราะบางคนต้องการใช้เงินภายใน 6-8 เดือน ขณะที่บางคนสามารถรอได้เป็นปี ทำให้ต้องบริหารกระแสเงินสดอย่างระมัดระวัง โดยเจ้าตัวยืนยันว่าจะไม่รับเงินทุนที่ต้องเร่งคืนภายในระยะเวลาสั้นๆ เพราะยังไม่มั่นใจว่ารายได้จากการกลับมาเปิดบริการจะเพียงพอหรือไม่
ขณะเดียวกัน สวนสยามได้ยื่นขอสินเชื่อจากธนาคารเพื่อนำมาใช้ฟื้นฟูกิจการแล้ว แต่ยังไม่ได้รับการอนุมัติ อยู่ระหว่างการพูดคุยและจัดส่งรายละเอียดเพิ่มเติม โดยเงินทุนส่วนนี้มีเป้าหมายเพื่อซ่อมแซมเครื่องเล่นที่ยังไม่สามารถเปิดให้บริการได้
สำหรับงบประมาณในการฟื้นฟูทั้งหมด ประเมินไว้ประมาณ 300 ล้านบาท โดยขณะนี้ใช้เงินไปแล้วมากกว่า 100 ล้านบาท แต่ยังมีเครื่องเล่นและระบบอีกหลายส่วนที่ต้องเร่งปรับปรุงก่อนกลับมาเปิดให้บริการได้เต็มรูปแบบ
บทเรียนธุรกิจสวนสนุก เมื่อความปลอดภัยต้องมาก่อนรายได้
อีกหนึ่งโจทย์สำคัญของการกลับมาเปิดสวนสยาม คือการสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะเรื่องความปลอดภัยของเครื่องเล่นที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม
ซึ่งทางสวนสยามได้ประสานงานกับผู้ผลิตเครื่องเล่นในต่างประเทศ เพื่อส่งข้อมูลรายละเอียดความเสียหายและประวัติการบำรุงรักษาให้ตรวจสอบ พร้อมเร่งกระบวนการประเมินและซ่อมแซมให้เร็วขึ้น โดยมีทีมวิศวกรจากวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) เข้ามาตรวจสอบสภาพพื้นที่และเครื่องเล่น รวมถึงให้คำแนะนำด้านวิศวกรรมและความปลอดภัยก่อนเปิดให้บริการ
ทั้งนี้ การตรวจสอบของวิศวกรเป็นการประเมินความพร้อมเบื้องต้น ไม่ใช่การรับรองว่าปลอดภัย 100% เพราะไม่มีเครื่องเล่นใดที่สามารถรับประกันได้ว่าจะไม่เกิดอุบัติเหตุเลย
ส่วนการดูแลความปลอดภัยในทุกวัน สวนสยามยังคงใช้ระบบตรวจสอบโดยช่างประจำก่อนเปิดให้บริการ โดยแบ่งผู้รับผิดชอบดูแลเครื่องเล่นขนาดใหญ่และขนาดเล็ก พร้อมลงลายเซ็นยืนยันผลการตรวจสอบ หากพบว่าเครื่องเล่นใดไม่ผ่านเกณฑ์ จะต้องหยุดให้บริการทันที
ขณะที่พนักงานผู้ควบคุมเครื่องเล่นจะได้รับการอบรมทุกเดือน โดยเน้นย้ำหลักการตรวจสอบเบื้องต้น 3 อย่าง คือ การฟังเสียงเครื่องเล่นว่ามีความผิดปกติหรือไม่ การดมกลิ่นว่ามีกลิ่นผิดปกติหรือไม่ และการใช้สายตาสังเกตความผิดปกติของอุปกรณ์
สำหรับความพร้อมของเครื่องเล่นในภาพรวม สวนสยามประเมินว่าอยู่ที่ประมาณ 90% โดยย้ำว่าไม่สามารถให้ตัวเลข 100% ได้ เพราะความปลอดภัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องเล่นเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับผู้ควบคุมเครื่องเล่น ช่าง และพฤติกรรมของผู้ใช้บริการด้วย
ขณะเดียวกัน เครื่องเล่นที่มีความซับซ้อน เช่น รถไฟเหาะ ยังต้องใช้เวลาในการตรวจสอบและทดสอบเพิ่มเติม โดยการเปิดให้บริการจะทยอยดำเนินการตามความพร้อม ไม่เร่งเปิดเพียงเพื่อให้มีเครื่องเล่นครบทุกชนิด
โจทย์ใหญ่ไม่ใช่แค่ซ่อมให้เสร็จ แต่ต้องทำธุรกิจให้อยู่รอด
แม้จะกลับมาเปิดให้บริการได้แล้ว แต่ สวนสยามก็ยอมรับว่า การทำธุรกิจสวนสนุกในปัจจุบันมีความท้าทายมากขึ้น โดยเฉพาะภาวะเศรษฐกิจที่ไม่เอื้ออำนวย ทำให้ประชาชนระมัดระวังการใช้จ่าย ขณะที่ต้นทุนการดำเนินงานกลับเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
ที่ผ่านมา สวนสยามพยายามรักษาระดับราคาบัตรให้ประชาชนเข้าถึงได้ เพราะต้องการให้ครอบครัวทั่วไปสามารถพาลูกหลานมาเที่ยวได้ แต่เมื่อรายได้ไม่เติบโตตามค่าใช้จ่าย ธุรกิจจึงเผชิญภาวะขาดทุนสะสม
ขณะที่เครื่องเล่นหลายชนิดต้องนำเข้าจากต่างประเทศและมีต้นทุนเป็นเงินดอลลาร์ แต่รายได้จากการขายบัตรยังเป็นเงินบาท จึงไม่สามารถปรับราคาขึ้นได้ตามต้นทุน เพราะต้องคำนึงถึงกำลังซื้อของประชาชนด้วย
การกลับมาเปิดครั้งนี้จึงยังไม่มีแผนลงทุนซื้อเครื่องเล่นใหม่ในระยะสั้น แต่จะเน้นฟื้นฟูเครื่องเล่นเดิมให้กลับมาใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพก่อน
สำหรับแนวทางสร้างรายได้ สวนสยามตั้งเป้าจำหน่ายบัตรรายปีราคา 1,000 บาท ที่เป็นราคาโปรโมชั่นใหม่ สำหรับการกลับมาเปิดใช้บริการอีกครั้งให้ได้ประมาณ 100,000 ใบ ก่อนหยุดจำหน่ายและกลับไปใช้รูปแบบการขายบัตรตามปกติ เนื่องจากหากจำหน่ายบัตรมากเกินไป แต่เครื่องเล่นยังมีไม่เพียงพอ ก็อาจทำให้ผู้ใช้บริการไม่ได้รับประสบการณ์ที่ดี
นอกจากนี้ ยังมีบัตรสำหรับผู้ติดตามราคา 200 บาท สูงสุด 5 คนต่อวัน และบัตรผ่านประตูสำหรับผู้ที่ไม่มีบัตรรายปีในราคา 500 บาท เพื่อช่วยกระตุ้นให้ประชาชนกลับมาใช้บริการ
นายชัยวัฒน์ ยังมองว่าการเกิดน้ำท่วมซ้ำเป็นความเสี่ยงที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้แน่นอน โดยเฉพาะในช่วงที่สภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงและโลกเผชิญภาวะโลกร้อน พร้อมสะท้อนถึงปัญหาการวางผังเมืองและพื้นที่รองรับน้ำที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
สำหรับสวนสยามเอง ในอดีตได้ลงทุนสร้างแนวป้องกันน้ำและระบบระบายน้ำ โดยอาศัยคำแนะนำจากนักวิชาการด้านวิศวกรรมและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้สามารถสูบน้ำออกสู่คลองแสนแสบได้ และสามารถป้องกันน้ำท่วมได้ต่อเนื่องกว่า 40 ปี ก่อนจะเผชิญวิกฤตครั้งล่าสุด
ส่วนความเสียหายจากน้ำท่วมครั้งนี้ยังอยู่ระหว่างประเมิน และยอมรับว่าไม่สามารถยืนยันได้ว่าสวนสยามจะดำเนินธุรกิจต่อไปได้นานแค่ไหน เพราะยังมีข้อจำกัดด้านเงินทุนและสินเชื่อจากธนาคาร
ส่งไม้ต่อคนรุ่นใหม่ พร้อมวางแผนสร้างประโยชน์คืนสู่สังคม
อีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงสำคัญของสวนสยามหลังการกลับมาเปิดให้บริการ คือการปรับรูปแบบการบริหารจัดการ โดยนายชัยวัฒน์ ซึ่งปัจจุบันอายุ 90 ปี ยอมรับว่าสุขภาพและร่างกายไม่เอื้ออำนวยให้ดูแลกิจการได้เหมือนเดิม จึงเตรียมส่งต่อการบริหารให้ลูกชาย ลูกสะใภ้ และหลานเข้ามาดูแลมากขึ้น โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่มีความรู้ด้านเทคโนโลยีและภาษาอังกฤษ สามารถประสานงานกับผู้ผลิตเครื่องเล่นต่างประเทศได้โดยตรง
ส่วนตัวเองจะถอยออกมาเป็นที่ปรึกษา เพื่อให้คนรุ่นใหม่เข้ามาปรับระบบการทำงานและพัฒนาธุรกิจให้เหมาะสมกับยุคปัจจุบัน โดยคาดว่าอาจไม่ได้เข้ามาบริหารจัดการด้วยตัวเองตั้งแต่สิ้นปีนี้เป็นต้นไป
จากวันที่เกือบถอดใจ สู่การกลับมาเปิดประตูต้อนรับอีกครั้ง
การกลับมาเปิดสวนสยามในครั้งนี้ จึงเป็นอีกหนึ่งบทพิสูจน์ของธุรกิจสวนสนุกไทยที่ต้องเผชิญกับความเสี่ยงรอบด้าน ตั้งแต่ภัยธรรมชาติ ต้นทุนเครื่องเล่นที่ต้องนำเข้า กำลังซื้อของประชาชน ไปจนถึงข้อจำกัดในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน
นายชัยวัฒน์ ยอมรับว่า แม้จะยังไม่รู้ว่าสวนสยามจะไปต่อได้นานแค่ไหน แต่สิ่งที่ทำให้ตัดสินใจเดินหน้าคือกำลังใจจากประชาชน และความตั้งใจที่จะรักษาสถานที่แห่งนี้ไว้ให้คนไทยได้มีโอกาสพาครอบครัวมาใช้เวลาร่วมกันในราคาที่จับต้องได้
สำหรับการกลับมาเปิดให้บริการครั้งนี้ สวนสยามเปิดสวนน้ำเต็มรูปแบบ พร้อมเครื่องเล่นสวนสนุกบางส่วน และจะทยอยเปิดเครื่องเล่นที่เหลือเมื่อผ่านการตรวจสอบและทดสอบความปลอดภัย โดยมีรายชื่อเครื่องเล่นที่เปิดให้บริการในแต่ละวันประกาศผ่าน Facebook: Siam Amazing Park สยามอะเมซิ่งพาร์ค
BTC
ETH
DOGE
ADA
BNB
KUB