RMF คืออะไร? ซื้อเท่าไหร่ลดหย่อนภาษีได้ เช็กเงื่อนไขปี 2569
KKP Advice Center ธนาคารเกียรตินาคินภัทร สรุปเรื่องควรรู้เกี่ยวกับ RMF กองทุนออมเงินเพื่อวัยเกษียณ ลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 30% ของเงินได้ ไม่เกิน 500,000 บาท พร้อมเงื่อนไขซื้อ-ขายที่ต้องรู้
การวางแผนเกษียณไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงวัยใกล้หยุดทำงาน เพราะยิ่งเริ่มออมเร็วก็ยิ่งมีเวลาสะสมเงิน หนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยออมเงินระยะยาวพร้อมลดหย่อนภาษีได้ คือ กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ หรือ RMF
KKP Advice Center ธนาคารเกียรตินาคินภัทร รวบรวมเรื่องควรรู้เกี่ยวกับ RMF ตั้งแต่สิทธิลดหย่อนภาษี เงื่อนไขการลงทุน ไปจนถึงการเลือกกองทุนให้เหมาะกับตัวเอง
RMF คืออะไร ลงทุนในอะไรได้บ้าง?
RMF ย่อมาจาก Retirement Mutual Fund หรือกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ เป็นกองทุนที่ส่งเสริมให้ประชาชนออมเงินไว้ใช้หลังเกษียณ โดยให้สิทธิลดหย่อนภาษีเป็นแรงจูงใจ
กองทุน RMF มีนโยบายลงทุนหลากหลาย ตั้งแต่พันธบัตรรัฐบาลและตราสารหนี้ ไปจนถึงหุ้นไทย หุ้นต่างประเทศ อสังหาริมทรัพย์ ทองคำ และน้ำมัน ผู้ลงทุนจึงเลือกได้ตามระดับความเสี่ยงที่รับไหว
กองทุนประเภทนี้เหมาะกับผู้มีเงินได้ที่ต้องการออมเพื่อเกษียณและลดหย่อนภาษี โดยเฉพาะฟรีแลนซ์ ผู้ประกอบอาชีพอิสระ เจ้าของกิจการ รวมถึงมนุษย์เงินเดือนที่ต้องการออมเพิ่มจากกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
ทั้งนี้ RMF ไม่มีนโยบายจ่ายเงินปันผล โดยผลตอบแทนจากการลงทุนจะถูกนำกลับไปลงทุนต่อเพื่อสร้างการเติบโตในระยะยาว
RMF ลดหย่อนภาษีได้เท่าไหร่?
ผู้ลงทุนสามารถนำเงินซื้อ RMF ไปลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 30% ของเงินได้พึงประเมิน แต่ไม่เกิน 500,000 บาทต่อปี โดยวงเงินนี้ต้องนับรวมกับเงินออมเพื่อเกษียณประเภทอื่น ได้แก่
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD)
- กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.)
- กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน
- กองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) สูงสุด 30,000 บาท
- ประกันชีวิตแบบบำนาญ สูงสุด 200,000 บาท แต่ไม่เกิน 15% ของเงินได้
ตัวอย่างคำนวณวงเงิน RMF
หากมีรายได้ทั้งปี 1,200,000 บาท และส่งเงินเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพไปแล้ว 60,000 บาท
- 30% ของรายได้ เท่ากับ 360,000 บาท
- วงเงิน 500,000 บาท หัก PVD 60,000 บาท เหลือ 440,000 บาท
ดังนั้น สามารถซื้อ RMF เพื่อลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 360,000 บาท เพราะเป็นจำนวนที่ต่ำกว่า
ส่วนเงินภาษีที่ประหยัดได้ขึ้นอยู่กับฐานภาษี เช่น หากอยู่ในฐานภาษี 20% และซื้อ RMF 100,000 บาท โดยยอดลดหย่อนยังอยู่ในฐานภาษีดังกล่าวทั้งหมด จะช่วยประหยัดภาษีได้ประมาณ 20,000 บาท
เงื่อนไขการซื้อ RMF ต้องรู้อะไรบ้าง?
การลงทุนใน RMF ไม่จำเป็นต้องซื้อทุกปี แต่ห้ามเว้นการซื้อเกิน 1 ปีติดต่อกัน เช่น ซื้อปี 2567 เว้นปี 2568 และกลับมาซื้อปี 2569 ยังไม่ผิดเงื่อนไข แต่หากเว้น 2 ปีติดต่อกันจะถือว่าผิดเงื่อนไข
ปัจจุบันไม่มีการกำหนดยอดซื้อขั้นต่ำตามเกณฑ์ภาษี แต่แต่ละ บลจ. อาจกำหนดเงินลงทุนขั้นต่ำแตกต่างกัน
สำหรับระยะเวลาถือครอง 5 ปี ให้นับจากวันที่ซื้อครั้งแรกจนถึงวันที่ขายคืนแบบวันชนวัน เช่น ซื้อครั้งแรกวันที่ 15 มีนาคม 2569 จะครบ 5 ปีในวันที่ 15 มีนาคม 2574
หากทยอยซื้อหลายครั้งจะยังนับจากวันซื้อครั้งแรก แต่หากขายหน่วยลงทุนเดิมออกไปแล้วกลับมาซื้อใหม่ จะต้องเริ่มนับระยะเวลาถือครองใหม่
อีกเรื่องที่สำคัญคือ ต้องแจ้งความประสงค์ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีกับ บลจ. เพื่อยินยอมให้ส่งข้อมูลการลงทุนไปยังกรมสรรพากร หากไม่แจ้งจะไม่สามารถนำยอดซื้อไปลดหย่อนภาษีได้
ส่วนเงินลงทุนที่ซื้อเกิน 30% ของรายได้ หรือเกินเพดานรวม 500,000 บาท จะไม่สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้ และกำไรจากเงินลงทุนส่วนเกินสิทธิต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเมื่อขายคืนด้วย
ขาย RMF ได้เมื่อไหร่? ถ้าขายผิดเงื่อนไขจะเกิดอะไรขึ้น?
การขาย RMF โดยไม่ผิดเงื่อนไขภาษี ต้องผ่านเงื่อนไข 2 ข้อพร้อมกัน ได้แก่
1. มีอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์
2. ถือครองหน่วยลงทุนมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปีเต็ม
เมื่อครบเงื่อนไขแล้ว สามารถทยอยขายคืนบางส่วนหรือขายทั้งหมดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องขายพร้อมกันในครั้งเดียว
หากขายผิดเงื่อนไข ผลกระทบจะแตกต่างกันตามระยะเวลาลงทุน
- ลงทุนไม่ถึง 5 ปี: ต้องคืนภาษีที่เคยได้รับสิทธิย้อนหลังทั้งหมด พร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน และกำไรจากการขายต้องนำไปรวมคำนวณภาษีในปีที่ขาย โดย บลจ. หักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ของกำไร
- ลงทุนครบ 5 ปี แต่ยังอายุไม่ถึง 55 ปี: ต้องคืนภาษีที่เคยได้รับสิทธิย้อนหลัง 5 ปี พร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน แต่กำไรจากการขายไม่ต้องนำไปรวมคำนวณภาษี
ทั้งนี้ สามารถโอนย้าย RMF ระหว่าง บลจ. หรือสับเปลี่ยนไปยังกองทุน RMF อื่นได้ โดยไม่ถือเป็นการขายคืนและไม่ผิดเงื่อนไขภาษี หากดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
RMF ต่างจากกองทุนลดหย่อนภาษีอื่นอย่างไร?
นอกจาก RMF ยังมีกองทุนและผลิตภัณฑ์อื่นที่ใช้ลดหย่อนภาษีได้ แต่มีเป้าหมายและเงื่อนไขแตกต่างกัน
- Thai ESG: เน้นลงทุนในหุ้นและตราสารหนี้ไทยที่ดำเนินธุรกิจตามหลักความยั่งยืน สำหรับยอดซื้อปี 2567-2569 ลดหย่อนได้สูงสุด 30% ของเงินได้ ไม่เกิน 300,000 บาท และถือครอง 5 ปีเต็ม โดยแยกจากเพดานกลุ่มเกษียณ
- SSF: สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับการซื้อหน่วยลงทุนใหม่สิ้นสุดไปแล้วเมื่อสิ้นปี 2567 ส่วนกองทุนที่ซื้อไว้ก่อนหน้านี้ยังต้องถือครองให้ครบ 10 ปี
- ประกันชีวิตแบบบำนาญ: เน้นสร้างรายได้หลังเกษียณตามเงื่อนไขกรมธรรม์ ลดหย่อนได้สูงสุด 15% ของเงินได้ ไม่เกิน 200,000 บาท และรวมอยู่ในเพดานกลุ่มเกษียณ 500,000 บาท
ความแตกต่างสำคัญคือ RMF สามารถลงทุนในสินทรัพย์ได้หลากหลายทั่วโลกและมีโอกาสสร้างผลตอบแทนระยะยาว แต่ไม่มีการรับประกันเงินต้น ขณะที่ประกันบำนาญให้ผลประโยชน์ตามที่ระบุในกรมธรรม์
ซื้อ RMF ที่ไหน และเลือกกองทุนอย่างไร?
ปัจจุบันสามารถซื้อ RMF ได้ผ่านธนาคาร บลจ. บริษัทหลักทรัพย์ แอปพลิเคชัน Mobile Banking และแพลตฟอร์มลงทุนออนไลน์ โดยสามารถซื้อจากหลาย บลจ. ได้ แต่ยอดลงทุนรวมต้องไม่เกินสิทธิลดหย่อนภาษีของตัวเอง
การซื้อทำได้จนถึงวันทำการสุดท้ายของปีภาษี ตามเวลาปิดรับคำสั่งซื้อของแต่ละกองทุน โดยควรตรวจสอบเวลาให้ชัดเจนและเผื่อเวลาทำรายการล่วงหน้า
ก่อนลงทุนควรอ่าน Fund Fact Sheet หรือเอกสารสรุปข้อมูลสำคัญของกองทุน เพื่อดูนโยบายการลงทุน ระดับความเสี่ยง ผลตอบแทนย้อนหลัง ค่าธรรมเนียม และสินทรัพย์ที่กองทุนลงทุน
ส่วนการเลือกกองทุนควรพิจารณาจากความเสี่ยงและระยะเวลาที่เหลือก่อนเกษียณ เช่น ผู้ที่มีเวลาลงทุนยาวอาจเลือกกองทุนหุ้นเพื่อเพิ่มโอกาสสร้างผลตอบแทน ขณะที่ผู้ใกล้เกษียณอาจเน้นตราสารหนี้เพื่อลดความผันผวน หรือเลือกกองทุนผสมที่กระจายเงินลงทุนในหลายสินทรัพย์
นอกจากนี้ ควรกระจายเงินลงทุน ไม่ทุ่มเงินไว้ในกองทุนหรือสินทรัพย์ประเภทเดียว และไม่มองข้ามค่าธรรมเนียม เพราะการลงทุนระยะยาวหลายปีอาจทำให้ค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกันส่งผลต่อผลตอบแทนสุทธิได้
มีหนี้อยู่ ควรซื้อ RMF หรือปิดหนี้ก่อน?
หากมีหนี้ดอกเบี้ยสูง เช่น บัตรเครดิต บัตรกดเงินสด หรือสินเชื่อส่วนบุคคลที่มีดอกเบี้ย 16-25% ต่อปี ควรให้ความสำคัญกับการปิดหนี้ก่อน เพราะผลตอบแทนจากการลงทุนอาจไม่คุ้มกับดอกเบี้ยที่ต้องจ่าย
ส่วนผู้ที่มีหนี้ดอกเบี้ยต่ำ เช่น หนี้บ้าน อาจแบ่งเงินบางส่วนมาลงทุน RMF ควบคู่กับการผ่อนชำระได้ โดยต้องพิจารณาสภาพคล่องและความเสี่ยงของตัวเองเป็นหลัก
BTC
ETH
DOGE
ADA
BNB
KUB