ประวัติวอลเลย์บอล กีฬายอดฮิตระดับสากล วิธีเล่น กติกาที่ควรรู้

ประวัติวอลเลย์บอล กีฬาระดับสากลสุดฮิต มีกติกา-วิธีเล่นยังไง

วอลเลย์บอลเป็นกีฬายอดฮิตที่ถูกพูดถึงในกลุ่มคนรักกีฬาอย่างต่อเนื่อง และกีฬาวอลเลย์บอลก็ฮิตในไทยมาก จนขนาดเวลาจัดการแข่งขันจะมีผู้คนจับจองที่นั่งเต็มสนาม แต่ประวัติวอลเลย์บอลเป็นอย่างไร ผู้คิดค้นกีฬาวอลเลย์บอลคือใคร แล้วมีกฎกติกา วิธีการเล่น หลักการนับคะแนนอย่างไรบ้าง มาดูสรุปประวัติวอลเลย์บอลและรายละเอียดที่ควรรู้เกี่ยวกับวอลเลย์บอล ไม่ให้พลาดนาทีประวัติศาสตร์ที่น่าจดจำในการดูแข่งขันของนักกีฬาที่ชื่นชอบ

volleyballworld

วอลเลย์บอล (Volleyball) คือกีฬาอะไร

วอลเลย์บอล (Volleyball) คือ กีฬาชนิดหนึ่งที่ใช้ลูกบอลในการทำคะแนนเอาชนะฝ่ายตรงข้าม โดยวอลเลย์บอลมีประวัติยาวนานนับร้อยปี และได้รับความนิยมอย่างล้นหลาม จนขนาดมีการจัดการแข่งขันระดับสากลมากมาย เช่น โอลิมปิก และอื่น ๆ ในประเทศไทยเองก็มีการนำกีฬาวอลเลย์บอลมาเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรวิชาพลศึกษา โดยให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติวอลเลย์บอลไปจนถึงวิธีการเล่นในชั่วโมงการเรียนการสอนให้กับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา

ประวัติวอลเลย์บอลมีความเป็นมาอย่างไร

กว่าจะเป็นวอลเลย์บอลกีฬายอดฮิตที่รู้จักกันทั่วโลกนั้น ประวัติวอลเลย์บอลมีการปรับเปลี่ยนพัฒนาหลายอย่าง โดยประวัติศาสตร์วอลเลย์บอลมีจุดเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1895 จากนายวิลเลียม จี. มอร์แกน (William G.Morgan) ผู้อำนวยการด้านพลศึกษาของสมาคม YMCA (Young Men’s Christian Association) ในขณะนั้น เป็นผู้คิดค้นกีฬาชนิดนี้ขึ้นมาเพื่อแทนการเล่นบาสเกตบอลที่ต้องใช้ร่างกายอย่างหนัก

ในระหว่างคิดค้นสร้างประวัติกีฬาวอลเลย์บอล นายวิลเลียม จี. มอร์แกนนั่งมองกีฬาเทนนิส แล้วหยิบนำตาข่ายกั้นฝั่งสนามของเทนนิสมาใช้ ในส่วนของลูกบอลก็นำยางข้างในลูกบาสเกตบอลมาใช้ตีโต้ตอบ แต่ยางลูกบาสเกตบอลน้ำหนักน้อยไปเลยเปลี่ยนไปใช้ลูกบาสแทน แต่ลูกบาสก็มีน้ำหนักมากเกินไป วิลเลียมเลยทำลูกบอลสำหรับเล่นกีฬานี้โดยเฉพาะ และตั้งชื่อว่า “มินโทเนตต์ (Mintonette)”

ในปีถัดมาศาสตราจารย์อัลเฟรด ที. แฮลเลด (Alfred T. Halstead) แนะนำวิลเลียมให้เปลี่ยนชื่อจากมินโทเนตต์เป็น “วอลเลย์บอล (Volleyball)” ให้สอดคล้องกับวิธีการเล่นในงานประชุมผู้นำทางพลศึกษาที่จัดขึ้นในวิทยาลัยสปริงฟิล์ด และหลังจากนั้นวอลเลย์บอลก็กลายเป็นกีฬายอดฮิตที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย

ในส่วนของประวัติความเป็นมาวอลเลย์บอลในประเทศไทย คาดว่าได้รับอิทธิพลมาจากชาวจีนและชาวญวน จนปี พ.ศ. 2477 กรมพลศึกษาได้จัดแปลกติกาวอลเลย์บอลโดยอาจารย์นพคุณ พงษ์สุพรรณ และในปีเดียวกันนี้ก็ได้เริ่มจัดการแข่งขันวอลเลย์บอลหญิงขึ้น พร้อมนำวอลเลย์บอลใส่ในหลักสูตรโรงเรียนพลศึกษากลาง หลังจากนั้นเมื่อปี พ.ศ. 2500 จึงมีการจัดตั้งสมาคมวอลเลย์บอลสมัครเล่นแห่งประเทศไทย เพื่อให้วอลเลย์บอลกลายเป็นกีฬาที่แพร่หลายยิ่งขึ้น 

 

volleyballworld

กติกาวอลเลย์บอลที่ควรรู้ก่อนเล่นมีอะไรบ้าง

สิ่งที่ควรรู้ไปพร้อม ๆ กับประวัติวอลเลย์บอลและความเป็นมาของวอลเลย์บอลมีหลายอย่าง ซึ่งกติกาวอลเลย์บอลก็เป็นหนึ่งในสิ่งที่ควรรู้ เพื่อให้เล่นวอลเลย์หรือเชียร์ทีมที่ชอบได้อย่างมีความรู้ความเข้าใจในกฎกติกาชัดเจน โดยกติกาวอลเลย์บอลที่ควรทราบมีดังนี้

ผู้เล่น

• ใน 1 ทีมจะประกอบด้วยผู้เล่นไม่เกิน 12 คน, ครูฝึกสอน 1 คน, ผู้ช่วยครูฝึกสอน 1 คน, เทรนเนอร์ 1 คน, แพทย์ 1 คน
• การเล่นวอลเลย์บอลในแต่ละเซต จะให้นักกีฬาลงสนาม 6 คน แบ่งเป็นหน้าตาข่าย 3 คนและด้านหลัง 3 คน แต่ละตำแหน่งมีหน้าที่ตัวเซต ตัวบล็อกกลาง ตัวตีด้านนอก ตัวตีตรงข้าม ตัวรับอิสระ (ลิเบโร) และตัวรับเสิร์ฟ
• นักกีฬาจะต้องใส่เครื่องแต่งกายแบบเดียวกัน ประกอบด้วย เสื้อสวมคอระบุเลข (ไม่เกินเลข 18) กางเกงขาสั้น รองเท้าผ้าใบพื้นยางไร้ส้น และถุงเท้า และหัวหน้าทีมต้องมีแถบผ้าขนาด 8*2 เซนติเมตร ใต้หมายเลขตรงอกเสื้อ
• สามารถเปลี่ยนตัวผู้เล่นระหว่างแมตช์ครั้งละกี่คนก็ได้ และผู้เล่นที่เปลี่ยนตัวออกจากสนามแล้วสามารถกลับเข้ามาเล่นใหม่ได้

สนาม

• สนามแข่งต้องเป็นพื้นปูนหรือพื้นไม้ที่มีพื้นผิวสัมผัสเรียบ ไม่มีสิ่งกีดขวางบนสนาม
• สนามแข่งมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีความกว้าง 9*18 เมตร (แบ่งเป็นสองฝั่ง 9*9 เมตร)
• เส้นแบ่งเขตแดนจะต้องอยู่ตรงกลางสนาม (อยู่ใต้ตาข่าย-อยู่ตรงกับเสาตาข่าย)
• มีพื้นที่รอบสนามเว้นห่างสนาม 3 เมตร แต่ถ้าเป็นสนามระดับนานาชาติ จะต้องเว้นห่างสนาม 5 เมตร เว้นด้านหลัง 8 เมตร และสูง 12.5 เมตร

ตาข่าย

• ตาข่ายต้องมีความกว้าง 1 เมตร ความยาว 9-10 เมตร และต้องมีขอบตาข่ายกว้าง 7 เซนติเมตร
• ตาข่ายต้องสูงจากพื้น 2.43 เมตร
• ตาข่ายต้องเป็นตารางสี่เหลี่ยมมีความถี่ 10 เซนติเมตร และผูกกับเสากลางสนาม

ลูกวอลเลย์บอล

• ลูกวอลเลย์บอลจะต้องเป็นทรงกลม มีขนาดเส้นรอบวงประมาณ 65-67 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 260-280 กรัม
• ลูกวอลเลย์บอลต้องทำจากหนังสังเคราะห์ที่มีความยืดหยุ่น
• ในการแข่งขัน 1 ครั้งจะใช้ลูกวอลเลย์บอล 3 ลูก เพื่อให้เกมแข่งดำเนินได้อย่างราบรื่น

ที่กล่าวข้างต้นเป็นกฎเบื้องต้นของวอลเลย์บอล ถ้าใครอยากรู้เกี่ยวกับกติกาวอลเลย์บอลอื่น ๆ นอกเหนือจากประวัติของกีฬาวอลเลย์บอล สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ : กติกาวอลเลย์บอล 28 ข้อ

วิธีการเล่นวอลเลย์บอลมีลำดับขั้นตอนอย่างไรบ้าง

ประวัติและกติกาวอลเลย์บอลตั้งแต่อดีตจวบจนปัจจุบันมีการปรับเปลี่ยนเพื่อให้ผู้เล่นสามารถเล่นทำคะแนนง่ายได้ขึ้น และถ้ามีความรู้เกี่ยวกับลำดับขั้นตอนการเล่นวอลเลย์บอล จะช่วยให้รับชมวอลเลย์บอลในการแข่งขันแต่ละแมตช์ได้ดีมากยิ่งขึ้น 

• ฝ่ายที่เสิร์ฟลูกจะต้องรอเสียงนกหวีดดังขึ้นก่อน เมื่อเสียงนกหวีดดังขึ้นถึงจะเสิร์ฟลูกวอลเลย์บอลได้ และต้องเสิร์ฟลูกภายใน 5 วินาที
• ผู้เล่นตำแหน่งวอลเลย์บอลฝั่งขวาหลังเป็นคนเริ่มเสิร์ฟลูกเปิดเกม แล้วผู้เล่นทุกตำแหน่งจะต้องขยับวนตามเข็มนาฬิกา
• เมื่อลูกวอลเลย์บอลเข้าฝั่ง สามารถเล่นบอลได้ 3 ครั้งเท่านั้น หากเกินจะต้องเสียคะแนนให้กับฝ่ายตรงข้าม
• สามารถบล็อกลูกวอลเลย์บอลหน้าตาข่ายฝั่งตัวเองได้ แต่ถ้าบล็อกล้ำเส้นฝ่ายตรงกันข้ามจะถือว่าฟาวล์ทันที
• ฝ่ายที่ได้คะแนนจะเป็นฝั่งเสิร์ฟลูกวอลเลย์บอลเสมอ แต่ถ้าเสียคะแนนแล้วจะต้องเปลี่ยนให้อีกฝั่งเสิร์ฟลูก
• ใน 1 เซต สามารถขอเวลานอกได้ 2 ครั้ง ครั้งละ 30 วินาที
• เมื่อเล่นจบ 1 เซต จะต้องสลับฝั่งที่เล่นกัน

 

วิธีนับคะแนนในเกมวอลเลย์บอล

หลักการคิดคะแนนวอลเลย์บอลไม่ซับซ้อนมากนัก ถ้ามีความรู้เกี่ยวกับประวัติวอลเลย์บอลและวิธีคิดคะแนนที่ถูกต้อง ก็สามารถสนุกไปกับการทำคะแนนตอนเล่นหรือนับคะแนนตอนดูแข่งได้แน่นอน ซึ่งกีฬาวอลเลย์บอลมีวิธีคิดคะแนนดังต่อไปนี้

-แข่งเอาชนะฝ่ายตรงข้ามอย่างน้อย 3 ใน 5 เซต 

• ในหนึ่งเซต ฝ่ายที่มีคะแนนครบ 25 คะแนนก่อนเป็นผู้ชนะ โดยจะต้องทำคะแนนให้มากกว่าฝ่ายตรงข้ามอย่างน้อย 2 คะแนน
• ในหนึ่งเซต หากคะแนนเสมออยู่ที่ 24-24 จะต้องทำการดิวซ์ (Deuce) หรือทำคะแนนให้มากกว่าฝ่ายตรงข้าม 2 คะแนนเพื่อเอาชนะ เช่น 24-26, 25-27
• กรณีได้คะแนนเซตเท่ากัน ในเซตตัดสิน (เซตที่ 5) จะแข่งกันทำคะแนนครบ 15 คะแนน โดยจะต้องทำคะแนนมากกว่าฝ่ายตรงข้าม 2 คะแนน
• การนับแต้ม
• ทำให้ลูกวอลเลย์บอลตกลงพื้นในเขตสนามของฝ่ายตรงข้าม จะได้รับ 1 คะแนน
• ถ้าลูกวอลเลย์บอลตกนอกเขตสนาม ฝ่ายที่ตีลูกออกเขตต้องเสียคะแนนให้อีกฝ่าย 
• กรณีที่อีกฝ่ายบล็อกลูกวอลเลย์บอลไว้แต่เด้งออกสนาม จะถือว่าฝ่ายตีลูกได้คะแนน

หมายเหตุ : ถ้าเสียคะแนนจะต้องให้ฝ่ายที่ได้คะแนนเป็นฝ่ายเสิร์ฟลูกใหม่

-กรณีแข่งขันในลีคจะคิดคะแนนตามผลคะแนนแต่ละครั้ง เพื่อคัดเลือกทีมที่ทำคะแนนดีที่สุด

• ชนะ 3-0 หรือ 3-1 เซต : ได้ 3 คะแนน
• ชนะ 3-2 เซต : ได้ 2 คะแนน
• แพ้ 2-3 เซต : ได้ 1 คะแนน
• แพ้ 1-3 หรือ 0-3 เซต : ได้ 0 คะแนน

 

ประโยชน์ของการเล่นวอลเลย์บอล

วอลเลย์บอลเป็นกีฬาที่มีประวัติวอลเลย์บอลน่าสนใจ และยังเป็นกีฬาที่มีประโยชน์หลายด้าน เช่น

• สุขภาพแข็งแรง

วอลเลย์บอลเป็นกีฬาที่ต้องเคลื่อนไหวตัวเยอะ ทำให้แขนขามีความคล่องตัว และเมื่อขยับร่างกายเยอะ ๆ ก็จะกระตุ้นระบบไหลเวียนสามารถทำงานดีขึ้น ระบบต่าง ๆ ของร่างกายก็จะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้สุขภาพแข็งแรง ไม่เจ็บไข้ได้ป่วยบ่อย

• สานสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวและเพื่อน

กีฬาวอลเลย์บอลช่วยสร้างความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวและเพื่อนให้แน่นแฟ้นขึ้น โดยเฉพาะเวลาที่นั่งดูโปรแกรมวอลเลย์บอลเชียร์นักกีฬาไปด้วยกัน และยังช่วยสร้างโอกาสการรู้จักเพื่อนใหม่ ๆ ในเวลาเล่นวอลเลย์บอลที่สนามได้ด้วย

• ฝึกพัฒนาทางด้านอารมณ์

เวลาที่ร่างกายได้ขยับเขยื้อนเวลาตีลูกวอลเลย์บอลก็จะช่วยปลดปล่อยความเครียด ทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่า อารมณ์แจ่มใสมากขึ้น และยังมีส่วนช่วยฝึกควบคุมอารมณ์เวลาที่รู้สึกไม่พอใจ ทั้งจากการเล่นผิดกติกา เล่นแพ้ หรือผลลัพธ์การแข่งขันไม่เป็นไปตามที่หวัง

ประวัติวอลเลย์บอล รู้วิธีเล่น รู้วิธีนับคะแนน สร้างความสนุกให้กับการดูแข่ง

หลังจากที่อ่านประวัติวอลเลย์บอลและข้อมูลสรุปวอลเลย์บอลต่าง ๆ ทั้งกติกา วิธีเล่น การนับคะแนนแล้ว ก็หวังว่าคุณจะรู้สึกสนุกเพลิดเพลินไปกับการดูถ่ายทอดสดวอลเลย์บอล พร้อมเชียร์และเป็นกำลังใจให้กับทีมนักแข่งที่ชื่นชอบร่วมกันกับเพื่อน ๆ และครอบครัว แต่ถ้าเชียร์คนละทีมก็อย่าลืมรักษาน้ำใจกันและกัน ไม่เชียร์จริงจังมากเกินไปจนเสียมิตรภาพละ!