เจาะลึก “วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก” ความเป็นมา กติกา และรูปแบบการแข่งขันที่คุณต้องรู้!

วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก หรือ VNL คือหนึ่งในทัวร์นาเมนต์วอลเลย์บอลระดับโลกที่แฟนรอชมกันทุกปี ทีมวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทยของเราก็เข้าร่วมการแข่งขันอย่างต่อเนื่อง สร้างความสุขและความภาคภูมิใจให้กับแฟน ๆ ชาวไทยเสมอมา โดยตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป การแข่งขัน VNL จะมาพร้อมกับ "โฉมใหม่" 

©Volleyball World

ที่มีการเปลี่ยนแปลงกฎและรูปแบบการแข่งขันครั้งสำคัญ เพื่อเพิ่มความเข้มข้น เพิ่มอรรถรสของเกมให้สนุกสนาน และเป็นการแข่งขันที่มีความเท่าเทียมมากยิ่งขึ้น 

ประวัติและความเป็นมาของ “วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก”

สำหรับการแข่งขันวอลเลย์บอล ที่เรียกได้ว่าเป็นสุดยอดทัวร์นาเมนต์ประจำปีที่แฟนลูกยางทั่วโลกต่างตั้งตารอคอย ต้องขอยกให้ “วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก (Volleyball Nations League - VNL)” ทัวร์นาเมนต์ประจำปีที่หลายคนนึกถึง โดยก่อนที่การแข่งขันจะเข้มข้น ดุเดือด และน่าติดตามอย่างทุกวันนี้ วงการลูกยางเคยมี 2 รายการใหญ่ที่ครองใจแฟน ๆ มายาวนาน นั่นคือ "การแข่งขันวอลเลย์บอลเวิลด์กรังด์ปรีซ์" (World Grand Prix) สำหรับทีมหญิง และ "การแข่งขันวอลเลย์บอลเวิลด์ลีก" (World League) สำหรับทีมชาย 

จนในปี 2018 สหพันธ์วอลเลย์บอลระหว่างประเทศ (FIVB) ได้ตัดสินใจปฏิวัติการแข่งขันครั้งใหญ่ ด้วยการรวมทั้งสองรายการเข้าด้วยกัน พร้อมปรับโฉมให้มีความทันสมัยและน่าติดตามมากขึ้น ถือเป็นการยก

ระดับวงการวอลเลย์บอลโลกให้ก้าวไปอีกขั้น และเพื่อเพิ่มความเข้มข้นให้สมศักดิ์ศรีการแข่งขันระดับโลก ตั้งแต่การแข่งขันวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก 2026 เป็นต้นไป จะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบครั้งสำคัญ โดยเพิ่มจำนวนทีมเข้าร่วมจาก 16 เป็น 18 ทีม และที่สำคัญคือการยกเลิกระบบ "ทีมหลัก" (Core Team) และ "ทีมท้าชิง" (Challenger Team) ที่ใช้มาหลายปี นับเป็นการจารึกหน้าใหม่ในประวัติของวอลเลย์บอลยุคใหม่เลยทีเดียว 

การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ทุกทีมมีสถานะเท่าเทียมกันหมด ไม่มีทีมไหนการันตีว่าจะได้อยู่รอดปลอดภัยอีกต่อไป สร้างความดุเดือดให้การแข่งขันตั้งแต่แมตช์แรก เพราะทุกทีมต้องสู้เต็มที่เพื่อหนีการตกชั้น อย่างไรก็ตาม รูปแบบการแข่งขันในรอบแรกจะยังคงแบ่งออกเป็น 3 สัปดาห์เช่นเดิม โดยทั้ง 18 ทีมจะถูกจัดอยู่ในตารางคะแนนเดียวกันทั้งหมด แต่ละทีมจะลงแข่งขัน 4 นัดต่อสัปดาห์ รวมทั้งสิ้น 12 นัด ทำให้แฟน ๆ ต้องคอยเกาะติดโปรแกรมวอลเลย์บอลอย่างใกล้ชิดเพื่อไม่ให้พลาดชมแมตช์สำคัญ 

ความน่าสนใจอีกอย่างของ VNL คือการเดินทางไปแข่งขันในสนามต่าง ๆ ทั่วโลก ทำให้แฟนกีฬาในหลายประเทศมีโอกาสสัมผัสบรรยากาศของเกมระดับโลก และได้เชียร์ทีมชั้นนำอย่างใกล้ชิด ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่ทำให้ทัวร์นาเมนต์นี้เต็มไปด้วยสีสันและความคึกคักตลอดการแข่งขัน

การแข่งขันวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก มีความสำคัญอย่างไร?

การแข่งขันวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก ไม่ได้เป็นเพียงทัวร์นาเมนต์ประจำปีที่สร้างความบันเทิงให้กับแฟนกีฬาลูกยางเท่านั้น แต่ยังเป็นการแข่งขันวอลเลย์บอลที่มีความสำคัญในการเป็นใบเบิกทาง และเป็นเวทีที่ทำให้นักวอลเลย์บอลทั้งหน้าเก่าและดาวรุ่งได้โชว์ของ พร้อมเก็บเกี่ยวประสบการณ์ในการแข่งขันระดับสูงสุด 

นอกจากนี้ ผลการแข่งขันในแต่ละนัดยังมีผลโดยตรงต่อคะแนนสะสมอันดับโลก ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการแบ่งสายและการคัดเลือกเข้าร่วมการแข่งขันรายการใหญ่อื่น ๆ ในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นการแข่งขันชิงแชมป์โลก หรือโอลิมปิก การได้ลงแข่งขันกับทีมระดับโลกอย่างสม่ำเสมอ ยังช่วยยกระดับและพัฒนาวงการวอลเลย์บอลของแต่ละประเทศให้แข็งแกร่งขึ้นอย่างต่อเนื่องอีกด้วย

©Volleyball World

วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก มีกฎกติกาและการคิดคะแนนอย่างไรบ้าง?

สำหรับในปี 2025 ที่ผ่านมา วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก (VNL) มีการปรับรูปแบบใหม่ โดยเพิ่มจำนวนทีมที่เข้าร่วมในแต่ละประเภททั้งวอลเลย์บอลชายและวอลเลย์บอลหญิง จาก 16 เป็น 18 ทีม โดยรูปแบบการแข่งขันจะเป็นดังนี้

รอบแรก (Preliminary Phase)

• ทีมแต่ละทีมจะลงแข่งขันทั้งหมด 12 นัดในรอบแรก
• การแข่งขันจะถูกแบ่งออกเป็น 3 สัปดาห์ โดยในแต่ละสัปดาห์จะมี 3 กลุ่ม กลุ่มละ 6 ทีม ใน 3 ประเทศเจ้าภาพที่แตกต่างกัน
• เมื่อจบรอบแรก ทีมที่มีคะแนนรวมสูงสุด 8 อันดับแรกจะผ่านเข้าสู่รอบสุดท้าย
• รอบสุดท้าย (Final Phase)
• ทีมเจ้าภาพของรอบสุดท้ายจะได้รับสิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันโดยอัตโนมัติ
• รอบสุดท้ายจะเป็นการแข่งขันแบบแพ้คัดออก (Knockout) เริ่มตั้งแต่รอบก่อนรองชนะเลิศ

การประกบคู่ในรอบก่อนรองชนะเลิศ

• อันดับ 1 พบกับ อันดับ 8
• อันดับ 2 พบกับ อันดับ 7
• อันดับ 3 พบกับ อันดับ 6
• อันดับ 4 พบกับ อันดับ 5

ทีมที่ชนะในรอบก่อนรองชนะเลิศจะได้ผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศ และผู้ชนะจากรอบรองชนะเลิศจะได้ไปชิงเหรียญทอง ส่วนผู้แพ้จะได้ไปชิงเหรียญทองแดง

สำหรับการคิดคะแนนในการแข่งขัน

• ถ้าชนะขาด 3-0 หรือ 3-1 เซต จะได้เต็ม ๆ 3 คะแนน
• ถ้าชนะเฉียด 3-2 เซต จะได้ 2 คะแนน
• ถ้าแพ้สูสี 2-3 เซต ยังพอได้ปลอบใจ 1 คะแนน
• ถ้าแพ้ขาด 0-3 หรือ 1-3 เซต จะได้ 0 คะแนน

ดังนั้น แม้จะชนะเหมือนกัน แต่การชนะแบบ 3-2 อาจจะยังไม่ใช่การชนะที่ทำให้ยิ้มได้เท่าไหร่ เพราะการชนะแบบนี้จะทำให้เสียไป 1 คะแนนทันที เมื่อเป็นแบบนี้ทำให้เห็นได้เลยว่าทุกเซตที่เล่นนั้น มีความหมายต่อผลรวมคะแนนของทีมไม่น้อยเลยทีเดียว

รวมเรื่องที่ควรรู้ของวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก ที่แฟน ๆ ไม่ควรพลาด

PPTV ได้รวบรวมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่ควรรู้เกี่ยวกับวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีกไว้ให้คุณแล้ว ดังนี้

• ไม่มีทีมพิเศษที่ไม่ตกชั้นอีกต่อไป อย่างที่รู้กันว่าแต่ก่อน วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีกจะมีระบบที่มีทีมพิเศษอย่างสหรัฐฯ บราซิล จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อิตาลี เซอร์เบีย ตุรกี เยอรมนี เนเธอร์แลนด์ และไทยที่ได้รับสิทธิ์ “กันตกชั้น” แต่สำหรับ VNL 2025 ไม่มีทีมพิเศษอีกต่อไป ทุกทีมจะได้รับสิทธิ์เท่ากันหมด นั่นเท่ากับว่าทีมไหนทำผลงานได้ไม่ดี จะต้องตกชั้นไป ยิ่งไปกว่านั้นการตกชั้นของทีมแบบนี้ยังส่งผลต่ออันดับโลกได้อีกด้วย
• รูปแบบการแข่งขันในปี 2026 จะเปลี่ยนไป เนื่องจากการแข่งขัน FIVB Challenger Cup จะยุติลง ทีมแชมป์จากรายการนี้จะไม่เข้ามาเพิ่มในวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก เมื่อเป็นแบบนี้จึงทำให้ในการแข่งขัน VNL 2025 ทีมที่จบอันดับสุดท้ายจะต้องตกรอบไป และจะเลือกทีมที่มีอันดับโลกดีที่สุดที่ไม่ได้ลงแข่งในปี 2025 มาแทนที่ทีมนี้
• สนามรอบชิงชนะเลิศที่สามารถจุคนได้จำนวนมาก เพื่อรองรับผู้คนที่จะมาชมการแข่งขันวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก 2026 รอบชิงชนะเลิศนี้
• รายชื่อนักกีฬาเปลี่ยนได้ทุกสัปดาห์ ก่อนฤดูกาลเริ่ม ทั้ง 18 ชาติจะส่งรายชื่อนักกีฬา 30 คนให้ FIVB และในแต่ละสัปดาห์เลือกได้เพียง 14 คนลงแข่ง ซึ่งหลังจบสัปดาห์ก็สามารถสลับนักกีฬาใหม่ได้ต่อเนื่อง ทำให้ผู้เล่นต้องทำผลงานเพื่อรักษาตำแหน่ง และเปิดโอกาสให้ดาวรุ่งดาวใหม่ได้แจ้งเกิด

รวม 5 เหตุผลว่าทำไม “วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก” ถึงได้รับความนิยมจากแฟน ๆ ทั่วโลก

ต้องยอมรับว่าการแข่งขันวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก (VNL) เป็นการแข่งขันที่สร้างกระแสความนิยมไปทั่วโลก ซึ่งอย่างที่รู้กันว่า VNL จะมีการปรับกติกาและรูปแบบการแข่งขันให้ทันสมัยอยู่ตลอดแล้ว นอกจากนี้ยังมีอีก 5 เหตุผลที่ทำให้วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก ได้รับความนิยม และดึงดูดแฟน ๆ ผู้ชมหน้าใหม่จากทั่วโลกอยู่ตลอด จะมีเหตุผลอะไรบ้าง ไปดูพร้อม ๆ กันเลย

1. การแข่งขันที่สร้างความตื่นเต้นให้แฟน ๆ ทุกแมตช์ วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีกเกิดจากการปฏิรูประบบการแข่งขันระดับนานาชาติ โดยรวมทั้งประเภทชายและหญิงไว้ในรูปแบบลีกเดียวกัน ทำให้แฟน ๆ ได้ชมการแข่งขันอย่างเท่าเทียมและเข้มข้นจากทีมชั้นนำทั่วโลก ทุกแมตช์เต็มไปด้วยดีกรีความดุเดือด และในปี 2025 ยังมีการปรับรูปแบบใหม่ให้ท้าทายและคาดเดายากยิ่งขึ้น
2. การถ่ายทอดสดที่เข้าถึงได้ทุกที่ หนึ่งในจุดเด่นที่ทำให้วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก ฮิตไปทั่วโลกคือแฟน ๆ สามารถหาช่องทางในการรับชมได้ง่าย เพราะการถ่ายทอดสดวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก สามารถรับชมได้ทั้งทางทีวี และแพลตฟอร์มสตรีมมิง Volleyball World TV (VBTV) ที่ให้แฟนๆ รับชมได้ หรือแฟนชาวไทยคนไหนอยากเชียร์นักตบสาววอลเลย์บอลทีมชาติไทยในศึกการแข่งขันนี้ ก็สามารถรับชมได้อีกช่องทางที่ PPTV HD 36 ทั้งแบบดูสดและย้อนหลัง ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็ไม่พลาดแมตช์สำคัญ 
3. แฟน ๆ ได้มีส่วนร่วม VNL ใช้โซเชียลมีเดียอย่างเต็มที่ ทั้งอัปเดตข่าวสารแบบเรียลไทม์ แชร์เบื้องหลังการแข่งขัน และสร้างปฏิสัมพันธ์กับแฟน ๆ ส่งผลให้วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก VNL 2024 มียอดการมีส่วนร่วมบนโซเชียลสูงถึง 23.3 ล้านครั้ง แถมยอดผู้เข้าชมในสนามยังแตะ 751,000 คน เพิ่มขึ้นต่อเนื่องจากปีก่อน ๆ
4. เป็นเวทีการแข่งขันที่รวบรวมซูเปอร์สตาร์วอลเลย์บอลระดับโลก นี่คือการแข่งขันรวมตัวนักกีฬาระดับแชมป์โอลิมปิกและแชมป์โลก แฟน ๆ จึงได้ชมฝีมือของสุดยอดผู้เล่นแบบใกล้ชิด พร้อมทั้งเป็นเวทีสำคัญให้ทีมชาติต่าง ๆ ได้เตรียมพร้อมก่อนลงศึกใหญ่อย่างโอลิมปิกและชิงแชมป์โลก
5. สถิติและความสำเร็จที่น่าทึ่ง สำหรับการแข่งขันในรอบก่อนของวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก VNL 2024 ได้ทำลายสถิติหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นจำนวนผู้เข้าชมในสนามและยอดผู้ชมทางบ้าน เช่น ที่จีน VNL เป็นโปรแกรมการแข่งขันที่มีผู้ชมสูงสุดเป็นอันดับ 2 ของปี มียอดผู้ชมรวมกว่า 268 ล้านคน ขณะที่ในไทย แมตช์ “ไทย พบ จีน” มียอดผู้ชมเฉลี่ย 3.7 ล้านคนเลยทีเดียว
6.  

วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก ศึกศักดิ์ศรีลูกยางระดับโลก

VNL ได้พลิกโฉมวงการลูกยางโลกอย่างสิ้นเชิง! เพราะเวทีนี้ไม่ใช่แค่การแข่งขัน หรือเวทีที่สร้างความสนุกให้แฟนวอลเลย์บอลเท่านั้น แต่วอลเลย์บอล เนชันส์ ลีกยังเป็นทัวร์นาเมนต์สำคัญที่ทุกแมตช์มีความหมายอย่างยิ่งต่อคะแนนอันดับโลกอีกด้วย 

ไม่พลาดทุกการแข่งขันแมตซ์สำคัญของวอลเลย์บอล เนชันส์ ลีก และโปรแกรมการแข่งขันวอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลกที่กำลังจะเกิดขึ้นเร็ว ๆ นี้ เลือกรับชมเลยที่ PPTV HD 36 เท่านั้น จะดูสดหรือย้อนหลังก็ไม่มีพลาดทุกความดุเดือดของเกมการแข่งขันวอลเลย์บอล