ในวันที่สโมสรฟุตบอลหลายทีมต้องทุ่มเงินมหาศาลเพื่อไล่ล่าความสำเร็จ ไบรท์ตันกลับเลือกใช้วิธีที่ต่างออกไป พวกเขาเฟ้นหานักเตะที่ตลาดยังประเมินมูลค่าไว้ไม่สูง ดึงมาพัฒนาฝีเท้าจนกลายเป็นแข้งระดับท็อป แล้วปล่อยต่อด้วยค่าตัวมหาศาล โดยยังรักษาความสามารถในการแข่งขันของทีมเอาไว้ได้
เบื้องหลังความสำเร็จนี้จึงไม่ได้มีเพียงแมวมองสายตาเฉียบคม หรือโค้ชที่เก่งเรื่องพัฒนานักเตะ แต่ยังมีระบบคิดที่เชื่อมโยงตั้งแต่การใช้ข้อมูลค้นหาผู้เล่น การวางแผนซื้อขาย ไปจนถึงการเลือกคนที่จะเข้ามาคุมทีม
และชายผู้อยู่เบื้องหลังแนวทางนี้ก็คือ โทนี่ บลูม เจ้าของและประธานสโมสร ผู้หยิบความรู้ด้านคณิตศาสตร์ สถิติ และความน่าจะเป็น มาประยุกต์ใช้กับโลกฟุตบอล จนกลายเป็นหนึ่งในรากฐานสำคัญของไบรท์ตันยุคใหม่ เรื่องราวจะเป็นอย่างไร ไปติดตามกัน
ก่อนจะเข้ามาบริหารไบรท์ตัน บลูมเป็นแฟนบอลของสโมสรแห่งนี้มาตั้งแต่เด็ก เขาเกิดในเมืองไบรท์ตันเมื่อปี 1970 และเคยเดินทางไปชมเกมที่สนามโกลด์สโตน กราวด์ร่วมกับคุณปู่ ก่อนจะเรียนจบด้านคณิตศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ และเข้าสู่โลกของการเงิน การพนันกีฬา และโป๊กเกอร์
บลูมเป็นหนึ่งในคนยุโรปยุคแรก ๆ ที่มองเห็นโอกาสจากการเดิมพันฟุตบอล เขานำความรู้ด้านตัวเลขและความน่าจะเป็นมาต่อยอดเป็นธุรกิจ จนมีรายได้มากพอที่จะสร้างกิจการของตัวเอง รวมถึงมีส่วนร่วมในธุรกิจเกมออนไลน์หลายแห่ง
ต่อมาในปี 2006 เขามีส่วนก่อตั้ง Starlizard บริษัทที่ปรึกษาด้านการเดิมพันกีฬา ซึ่งใช้ข้อมูลและแบบจำลองทางสถิติเพื่อค้นหาว่าตลาดประเมินผลการแข่งขันสูงหรือต่ำกว่าความเป็นจริงตรงไหน เป้าหมายคือการมองหาโอกาสที่คนส่วนใหญ่อาจมองข้าม และตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลมากกว่าความรู้สึก
แนวคิดนี้กลายเป็นหัวใจสำคัญในการบริหารไบรท์ตัน เพราะบลูมมองว่าหลักการเดียวกันสามารถนำมาใช้กับตลาดซื้อขายนักฟุตบอลได้เช่นกัน หากข้อมูลช่วยให้มองเห็นความแตกต่างระหว่างมูลค่าที่แท้จริงกับราคาที่ตลาดประเมินไว้ สโมสรย่อมมีโอกาสค้นพบผู้เล่นที่มีศักยภาพสูง ก่อนที่ทีมอื่นจะหันมาให้ความสนใจ
พูดง่าย ๆ คือ ไบรท์ตันไม่ได้มองแค่ว่าใครเป็นนักเตะที่เก่งที่สุดในเวลานี้ แต่พยายามหาคำตอบว่าใครมีโอกาสพัฒนาขึ้นไปได้อีกมาก และตลาดยังประเมินความสามารถของเขาต่ำกว่าที่ควรจะเป็น
กระบวนการสรรหานักเตะของสโมสรจึงเริ่มต้นจากฐานข้อมูลและแบบจำลองทางสถิติ เพื่อคัดกรองผู้เล่นจากทั่วโลก ก่อนนำไปสู่การประเมินเชิงลึกผ่านการสเกาต์และการพิจารณาความเหมาะสมกับทีม แนวทางนี้ช่วยให้ไบรท์ตันมีโอกาสเข้าถึงนักเตะที่ยังไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้าง และไม่จำเป็นต้องแข่งขันแย่งซื้อเฉพาะผู้เล่นที่พิสูจน์ตัวเองจนมีค่าตัวสูงแล้ว
หนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนคือ อเล็กซิส แม็ค อัลลิสเตอร์ ซึ่งไบรท์ตันคว้าตัวมาจากอาร์เจนตินาด้วยค่าตัวประมาณ 7.5 ล้านปอนด์ ก่อนขายให้ลิเวอร์พูลด้วยค่าตัวราว 35 ล้านปอนด์ ขณะที่มาร์ก คูคูเรญ่า ย้ายมาจากสเปนด้วยค่าตัวประมาณ 15 ล้านปอนด์ในปี 2021 ก่อนเชลซีจะทุ่มเงินราว 62 ล้านปอนด์รวมแอดออนส์เพื่อดึงตัวไปร่วมทีมในอีกหนึ่งปีต่อมา
ส่วนดีลที่สะท้อนความสำเร็จของไบรท์ตันได้อย่างโดดเด่นคือ มอยเซส ไกเซโด้ กองกลางชาวเอกวาดอร์ที่สโมสรคว้าตัวมาด้วยค่าตัวประมาณ 5 ล้านปอนด์ ก่อนขายให้เชลซีด้วยค่าตัวสูงถึง 115 ล้านปอนด์ในเวลาราวสองปีครึ่ง
ดีลเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าไบรท์ตันสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มจากนักเตะได้อย่างมหาศาล อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงส่วนต่างระหว่างราคาซื้อกับราคาขาย แต่คือความสามารถในการทำกระบวนการนี้ซ้ำได้อย่างต่อเนื่อง เพราะในโลกฟุตบอล ไม่มีใครรับประกันได้ว่านักเตะดาวรุ่งทุกคนจะพัฒนาไปถึงระดับที่คาดหวัง
ข้อได้เปรียบของไบรท์ตันจึงอยู่ที่การสร้างระบบเพื่อเพิ่มโอกาสในการตัดสินใจที่ถูกต้อง ไม่ใช่การหวังพึ่งความสำเร็จจากการเซ็นสัญญาเพียงครั้งเดียว
เมื่อทีมใหญ่เข้ามาซื้อนักเตะตัวหลัก ไบรท์ตันจึงไม่ได้มองว่าการเสียผู้เล่นเหล่านั้นเป็นจุดจบของแผนงาน แต่เป็นส่วนหนึ่งของวงจรที่สโมสรเตรียมรับมือไว้แล้ว เงินที่ได้จากการขายสามารถนำกลับไปลงทุนกับนักเตะรายใหม่ ขณะที่ข้อมูลและเครือข่ายการสรรหาก็ช่วยให้ทีมค้นหาตัวเลือกเพื่อเติมเต็มช่องว่างได้ต่อไป
แน่นอนว่า การเปลี่ยนนักเตะคนสำคัญออกไปย่อมส่งผลต่อทีม และผู้เล่นใหม่ก็ไม่สามารถทดแทนกันได้ทันทีทุกคน แต่การมีแผนล่วงหน้าช่วยลดความเสี่ยงจากการต้องเร่งหาตัวแทนในช่วงที่ตลาดเหลือทางเลือกจำกัด นี่คือความแตกต่างระหว่างการซื้อขายเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า กับการบริหารทีมโดยมองไปข้างหน้าอยู่เสมอ
แนวคิดเรื่องการวางแผนระยะยาวยังถูกนำไปใช้กับการเลือกผู้จัดการทีมด้วย เมื่อโรแบร์โต เด แซร์บี้ แยกทางกับไบรท์ตันในเดือนพฤษภาคม 2024 สโมสรต้องหาคนมาสานต่อผลงาน หลังจากกุนซือชาวอิตาลีพาทีมจบอันดับ 6 ในพรีเมียร์ลีกฤดูกาล 2022-23 และพาสโมสรไปเล่นฟุตบอลยุโรปเป็นครั้งแรก
ท้ายที่สุด ไบรท์ตันเลือกฟาเบียน เฮอร์เซเลอร์ ซึ่งขณะนั้นเพิ่งพาซังต์ เพาลีคว้าแชมป์ลีกา 2 เยอรมนี และมีอายุเพียง 31 ปี ทำให้เขากลายเป็นเฮดโค้ชถาวรที่อายุน้อยที่สุดในยุคพรีเมียร์ลีก ณ เวลานั้น
บลูมอธิบายว่า สโมสรเริ่มต้นด้วยการวิเคราะห์ผู้จัดการทีมหลายราย โดยพิจารณาว่าแต่ละคนทำผลงานได้ดีเพียงใดเมื่อเทียบกับทรัพยากรที่มี ก่อนคัดเลือกให้เหลือผู้สมัครที่มีคุณสมบัติและแนวทางเหมาะสมกับทีม
เมื่อได้พบกับเฮอร์เซเลอร์ ทั้งสองฝ่ายพูดคุยกันนานถึงสี่ชั่วโมง โดยพิจารณาทั้งแนวคิดการทำทีม ค่านิยม และความเหมาะสมกับนักเตะที่มีอยู่ รวมถึงผู้เล่นที่สโมสรวางแผนจะดึงเข้ามาในอนาคต การตัดสินใจครั้งนี้จึงไม่ได้อาศัยเพียงผลงานที่ผ่านมา แต่ยังคำนึงถึงทิศทางที่ไบรท์ตันต้องการเดินไปด้วย
นอกเหนือจากการสรรหานักเตะและเลือกโค้ชแล้ว บลูมยังให้ความสำคัญกับโครงสร้างพื้นฐานของสโมสร เพราะระบบซื้อขายที่ดีจะทำงานได้เต็มประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อมีสภาพแวดล้อมที่ช่วยให้นักเตะพัฒนาฝีเท้าได้จริง
ก่อนที่ไบรท์ตันจะกลายเป็นทีมพรีเมียร์ลีกที่ได้รับการยอมรับ พวกเขาเคยผ่านช่วงเวลาวิกฤตในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ทั้งปัญหาทางการเงินและความเสี่ยงที่จะหลุดออกจากฟุตบอลลีก สโมสรยังต้องย้ายไปใช้สนามของจิลลิงแฮมอยู่ระยะหนึ่ง
เมื่อบลูมเข้ามารับช่วงบริหารในปี 2009 เขาจึงไม่ได้มองเพียงการยกระดับผลงานในสนาม แต่ลงทุนเงินส่วนตัวจำนวนมากในการสร้างสนามเอเม็กซ์ สเตเดียม ซึ่งเปิดใช้งานในปี 2011 รวมถึงศูนย์ฝึกซ้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับพัฒนานักเตะ
การลงทุนเหล่านี้ช่วยสร้างรากฐานให้สโมสรเติบโตได้ในระยะยาว ไบรท์ตันเลื่อนชั้นกลับสู่พรีเมียร์ลีกในฤดูกาล 2016-17 ก่อนพัฒนาตัวเองจนจบอันดับ 6 ในฤดูกาล 2022-23 ซึ่งเป็นอันดับสูงสุดของสโมสรในลีกสูงสุด ณ เวลานั้น พร้อมคว้าสิทธิ์ไปเล่นยูโรปาลีกเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์
สิ่งที่ทำให้แนวทางของไบรท์ตันน่าสนใจคือ ทุกองค์ประกอบไม่ได้ทำงานแยกจากกัน การใช้ข้อมูลช่วยค้นหานักเตะ การเลือกโค้ชที่เหมาะสมช่วยพัฒนาผู้เล่น ขณะที่การวางแผนซื้อขายและการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานก็ทำให้สโมสรมีโอกาสรักษาความสามารถในการแข่งขันเอาไว้ได้
ถึงอย่างนั้น บลูมก็ไม่ได้มองว่าการบริหารสโมสรด้วยข้อมูลจะรับประกันความสำเร็จได้ทุกครั้ง เขายอมรับว่าไบรท์ตันจำเป็นต้องทำงานด้านการสรรหานักเตะให้ถูกต้องมากกว่าผิดพลาด เพราะหากตัดสินใจผิดพลาดต่อเนื่อง สโมสรย่อมเสี่ยงที่จะกลับไปอยู่ท้ายตารางได้เช่นกัน
เป้าหมายของไบรท์ตันจึงไม่ใช่การใช้เงินให้น้อยที่สุด หรือขายนักเตะให้ได้กำไรมากที่สุดในทุกดีล แต่คือการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมรักษาความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว
ท้ายที่สุด ความสำเร็จของไบรท์ตันไม่ได้เกิดจากการมีนักเตะชั้นยอดเพียงไม่กี่คน แต่เกิดจากระบบที่ช่วยให้พวกเขาค้นหา พัฒนา และสร้างมูลค่าจากนักเตะได้อย่างต่อเนื่อง แม้จะต้องปล่อยผู้เล่นคนสำคัญออกไปครั้งแล้วครั้งเล่า
เพราะความได้เปรียบที่ยั่งยืนที่สุดของไบรท์ตัน ไม่ใช่การรั้งสตาร์ให้อยู่กับทีมตลอดไป แต่คือการทำให้สโมสรเดินหน้าต่อได้ แม้สตาร์เหล่านั้นจะจากไปแล้วก็ตาม..
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ข่าวกีฬา
- วิดีโอยอดนิยม
