"ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน" เมื่อรัฐบาลไร้ทางเลือก กดดีเซล 30 บาท

ข้อมูลจาก สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) พบว่า ในน้ำมันทุก 1 ลิตร จะประกอบด้วย

ต้นทุนเนื้อน้ำมัน (40% – 60%) คือ ต้นทุนราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่ผลิตจากโรงกลั่น ซึ่งอ้างอิงราคาตามตลาดกลางภูมิภาคเอเชีย ตรงนี้เองเป็นส่วนที่ควบคุมไม่ได้ เนื่องจากประเทศไทยเป็นประเทศนำเข้าน้ำมันราว 90% ดังนั้น ต้นทุนเนื้อน้ำมันจะอ้างอิงตามราคา ตลาดสิงคโปร์ ซึ่งมีราคาน้ำมัน Dubai และ SGX เป็นราคาอ้างอิงสำหรับภูมิภาคเอเชีย

และที่ต้องอ้างอิงตามราคาตลาดสิงคโปร์เนื่องจาก เป็นจุดที่ใกล้กับประเทศไทยมากที่สุด ต้นทุนในการขนส่งน้ำมันจะถูกกว่าการขนส่งจากจุดอื่น ซึ่งสิงคโปร์เป็นประเทศผู้ส่งออกน้ำมันสำเร็จรูปรายใหญ่ที่สุดในเอเชีย

ค่าการตลาด (10% – 18%) คือ ส่วนที่เป็นต้นทุน ค่าใช้จ่าย และกำไรของธุรกิจค้าปลีกน้ำมันทั้งระบบ  ตั้งแต่การจัดการคลังน้ำมัน การขนส่งน้ำมันมายังสถานีบริการ รวมถึงการให้บริการของสถานีบริการที่เติมน้ำมันแต่ละลิตรให้กับประชาชน

ภาษีต่างๆ (30% – 40%) ได้แก่ ภาษีสรรพสามิต ภาษีเทศบาล และภาษีมูลค่าเพิ่ม เพื่อนำมาใช้เป็นงบประมาณในการพัฒนาประเทศ และบำรุงท้องถิ่น โดยภาษีที่จัดเก็บ ได้แก่

เงินเฟ้อสหรัฐ เดือนม.ค.พุ่ง 7.5% ทุบสถิติสูงสุดรอบ 40 ปี

• ภาษีสรรพสามิต : จัดเก็บโดยกระทรวงการคลัง ตาม พ.ร.บ. ภาษีสรรพสามิต นำมาใช้เพื่อพัฒนาประเทศ 
• ภาษีเทศบาล : จัดเก็บโดยกระทรวงการคลัง ในอัตรา 10% ของภาษีสรรพสามิต ตาม พ.ร.บ. ภาษีสรรพสามิต มาตรา 150 และจัดส่งให้กระทรวงมหาดไทยเพื่อนำมาใช้ในการพัฒนาท้องถิ่น
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม : จัดเก็บ 7% ของราคาขายส่งน้ำมันเชื้อเพลิง และจัดเก็บอีกร้อยละ 7 ของค่าการตลาดน้ำมันเชื้อเพลิงแต่ละชนิด

กองทุนต่างๆ (5% – 20%) เช่น

• กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง : จัดเก็บตามประกาศคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศไม่ให้เกิดความผันผวน
• กองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน : จัดเก็บตามประกาศคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เพื่อส่งเสริมสนับสนุนพลังงานทางเลือก พลังงานทดแทน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดการใช้พลังงาน

โดยที่ผ่านมารัฐบาลจะใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เป็นหลักในการรักษาเสถียรภาพราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศไม่ให้เกิดความผันผวนดังที่กล่าวไป แต่ล่าสุดพบว่า สถานะกองทุนน้ำมัน ณ วันที่ 30 ม.ค.2565 ฐานะกองทุนน้ำมันรวม ติดลบถึง 14,080 ล้านบาท โดยดึงเงินมาใช้ในการอุดหนุนราคาน้ำมันปัจจุบันอยู่ที่ประมาณ 7,000 ล้านบาทและคาดว่าจะหมดในช่วง 3 เดือนข้างหน้า

อุดหนุนราคาพลังงานขาขึ้น จับตากู้แสนล้านกด "ดีเซล 30 บาท"

ส่วนเหตุผลที่ว่า ราคาน้ำมันอยู่ในช่วงขาขึ้น หลายฝ่ายจะพุ่งเป้าไปที่การลดการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ซึ่งรายได้จากภาษีน้ำมันมีสัดส่วนถึง 40% ของรายได้ภาษีทั้งหมดของกรมสรรพสามิต

ดังนั้น การที่เริ่มหันมาลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน มักจะเกิดขึ้นหลังจากรัฐบาลใช้มาตรการอื่นหมดแล้ว เช่น กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และราคาน้ำมันยังคงปรับขึ้น ดังนั้น ภาษีสรรพสามิตน้ำมัน จึงเป็นทางเลือกสุดท้ายที่เหลืออยู่