ฟื้นตัวจากโควิด-19 แต่ธุรกิจรายเล็กยัง "แย่"

ธุรกิจขนาดเล็กได้รับผลกระทบจากวิกฤตโควิดรุนแรง และฟื้นตัวช้ากว่าธุรกิจขนาดใหญ่มาก

ผลการศึกษาข้อมูลงบการเงินบริษัทจดทะเบียนในไทยช่วง ปี 2017-2021 กว่า 1.1 แสนรายพบว่า ภาพรวมธุรกิจได้รับผลกระทบมากจากวิกฤตโควิด ทั้งความสามารถในการทำกำไรที่ลดลงและปัญหาสภาพคล่องแย่ลง โดยเฉพาะธุรกิจโรงแรมและร้านอาหาร

และที่สำคัญ บริษัทขนาดเล็กจะได้รับผลกระทบที่รุนแรงกว่าและยังไม่ฟื้นตัว

สาเหตุหนึ่งที่อาจมาจากข้อจำกัดของบริษัทขนาดเล็กในการหาทุนหมุนเวียนกิจการและการเข้าถึงสินเชื่อแม้จะได้รับการผ่อนผันหรือช่วยเหลือจากนโยบายภาครัฐหรือสถาบันการเงินก็ตาม ซึ่งตรงข้ามกับบริษัทขนาดใหญ่อาจทำให้มากกว่าและกระจายความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดที่หลากหลายทำให้ได้รับผลกระทบที่รุนแรงน้อยกว่า

ธุรกิจโรงแรม ร้านอาหาร และอสังหาริมทรัพย์ขนาดเล็กในภาพรวมยังน่าห่วง

โรงแรมขนาดเล็กที่ความสามารถในการทำกำไรลดลงมากที่สุด เพราะนักท่องเที่ยวยังมีความกังวลเรื่องสุขอนามัย และโรงแรมขนาดเล็กที่ได้รับรองตามมาตรฐาน SHA+ ยังมีสัดส่วนน้อย รวมถึงนักท่องเที่ยวที่เดินทางกลับมาแรกคือกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง

สอดคล้องกับบริษัทขนาดเล็กในกลุ่มร้านอาหารและอสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับผลกระทบมากกว่าบริษัทขนาดใหญ่ เนื่องจากการบริหารจัดการต้นทุนที่เป็นรอง

ธุรกิจขนาดเล็กในกลุ่มนี้ที่ได้รับผลกระทบแรงและลึกกว่าจะมีความเปราะบางและฟื้นตัวได้ช้ากว่าจะกลับมามีความสามารถในการทำกำไรเท่าระดับก่อนการแพร่ระบาด

มองไปข้างหน้าการฟื้นตัวของภาคธุรกิจยังเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไปและไม่ทั่วถึง (Uneven) การช่วยเหลือที่ตรงจุดและการปรับตัวของผู้ประกอบการมีความจำเป็น

การฟื้นตัวของภาคธุรกิจไทยยังคงมีความท้าทายจากความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจที่ยังสูง และไม่ทั่วถึง (Uneven) โดยธุรกิจที่มีแนวโน้มเติบโต ได้แก่ กลุ่มที่ตอบโจทย์การฟื้นตัวของการบริโภคหรือสอดรับเทรนด์โลกหรือเกี่ยวข้องการลงทุนใน Mega project

ขณะที่บางธุรกิจมีความเสี่ยงจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัวหรือได้รับผลกระทบจาก Mega trends เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เทคโนโลยีนวัตกรรม และสังคมผู้สูงอายุ

ทำให้ความช่วยเหลือพิเศษจากภาครัฐ และการปรับตัวอย่างเหมาะสมยังคงมีความสำคัญอย่างมากต่อการประคองบริษัทขนาดเล็กเหล่านี้ให้กลับมาฟื้นตัวได้

อย่างไรก็ตาม นโยบายภาครัฐควรมุ่งเน้นการลดค่าใช้จ่าย พร้อมเพิ่มรายได้ โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจขนาดเล็กในภาคบริการ รวมถึงภาคอสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับผลกระทบมากกว่า  เช่น

1.มาตรการช่วยเหลือต้นทุนผู้ประกอบการ ในระยะสั้นภาครัฐควรมีมาตรการอุดหนุนราคาพลังงานและค่าจ้าง โดยเฉพาะผู้ประกอบการรายเล็กเพื่อให้ธุรกิจยังอยู่รอดได้ ในระยะยาวควรให้ความรู้ในการวางแผนจัดการต้นทุนของธุรกิจและส่งเสริมการปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้พลังงาน (Energy efficiency)

2.มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ แบบเฉพาะกลุ่มมากขึ้นแทนมาตรการแบบหน้ากระดาน เช่น โครงการเราเที่ยวด้วยกันเฟสต่อไปที่อาจให้การอุดหนุนโรงแรมขนาดเล็กมากกว่า หรือมาตรการช้อปดีมีคืนที่ให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่ผู้บริโภคมากกว่าสำหรับการใช้จ่ายจากสินค้าและบริการธุรกิจขนาดเล็ก

ข้อมูล SCB EIC