กรมทรัพย์สินทางปัญญาจับมือ JAMA ยกระดับตรวจสอบสิทธิบัตรออกแบบยานยนต์

กรมทรัพย์สินทางปัญญา หารือร่วมกับสมาคมผู้ผลิตยานยนต์แห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan Automobile Manufacturers: JAMA) เพื่อยกระดับการตรวจสอบสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ของไทย พร้อมจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เพื่อเสริมศักยภาพผู้ตรวจสอบสิทธิบัตรของไทย

ในการพบปะครั้งนี้ นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ให้การต้อนรับคณะผู้แทนจาก JAMA

นำโดย Mr. Takuya Fukuoka ผู้จัดการทั่วไป แผนกบริหารจัดการทรัพย์สินทางปัญญา บริษัท อีซูซุ มอเตอร์ จำกัด พร้อมผู้แทนจากบริษัทยานยนต์ชั้นนำของญี่ปุ่น โดยทั้งสองฝ่ายได้หารือแนวทางยกระดับการตรวจสอบการออกแบบผลิตภัณฑ์ของไทย รวมถึงการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการเพื่อถ่ายทอดประสบการณ์และกรณีศึกษาเกี่ยวกับเทคโนโลยียานยนต์ระดับโลก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการพิจารณาคำขอของไทยให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

นางอรมน เปิดเผยว่า ความร่วมมือกับ JAMA ถือเป็นโอกาสสำคัญในการแลกเปลี่ยนแนวทางพัฒนาระบบการคุ้มครองการออกแบบผลิตภัณฑ์ของไทย รวมถึงรับฟังความคิดเห็นจากภาคเอกชนในอุตสาหกรรมยานยนต์ ซึ่งเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมหลักของประเทศ โดยมีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 9 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP)

กรมทรัพย์สินทางปัญญายังมีแนวทางสนับสนุนการพัฒนาการออกแบบที่สอดรับกับความท้าทายของอุตสาหกรรม โดยเฉพาะนวัตกรรมด้านยานยนต์แห่งอนาคต (Future Mobility) ผ่านโครงการเร่งรัดสิทธิบัตรออกแบบผลิตภัณฑ์มุ่งเป้า (Target Design Patent Fast-Track) ในสาขาชิ้นส่วนยานยนต์ ซึ่งเปิดช่องทางพิเศษให้การจดทะเบียนดำเนินการได้รวดเร็ว โดยผู้ประกอบการจะทราบผลการพิจารณาสุดท้ายภายใน 3 เดือนนับจากวันที่เข้าร่วมโครงการ ช่วยให้สามารถนำทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้อย่างทันท่วงที

นอกจากนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญายังเพิ่มจำนวนผู้ตรวจสอบสิทธิบัตรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการพิจารณาคำขอ และยกระดับคุณภาพการบริการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้สร้างสรรค์ผลงานได้รับความคุ้มครองอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ JAMA ได้สะท้อนข้อมูลว่า โดยทั่วไปการคุ้มครองการออกแบบผลิตภัณฑ์มักให้ความคุ้มครองกับผลิตภัณฑ์ทั้งชิ้น แต่ในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์ ผู้ประกอบการมักพัฒนาและปรับปรุงเฉพาะบางส่วนของผลิตภัณฑ์ เช่น กันชน ไฟหน้า หรือชิ้นส่วนตกแต่ง ซึ่งมีลักษณะโดดเด่นและมีมูลค่าทางการค้าในตัวเอง

ด้วยเหตุนี้ แนวคิดการคุ้มครองการออกแบบผลิตภัณฑ์บางส่วน (Partial Design) จึงมีความสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ โดยหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น ได้ให้ความคุ้มครองในลักษณะดังกล่าวแล้ว ขณะที่ประเทศไทยได้บรรจุหลักการคุ้มครอง Partial Design ไว้ในร่างพระราชบัญญัติสิทธิบัตรฉบับใหม่ ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างกระบวนการเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา

เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับกฎหมายดังกล่าว กรมทรัพย์สินทางปัญญามีแผนจัดทำ “คู่มือการตรวจสอบ Partial Design” เพื่อใช้เป็นมาตรฐานกลางในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ และเตรียมเผยแพร่ให้ผู้ประกอบการและนักออกแบบใช้เป็นแนวทางในการยื่นขอรับความคุ้มครองได้อย่างถูกต้อง

สำหรับร่างพระราชบัญญัติสิทธิบัตรฉบับใหม่ ยังมีการปรับปรุงระยะเวลาคุ้มครองสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ของไทย จากเดิม 10 ปี เป็น 15 ปี เพื่อให้สอดคล้องกับความตกลงกรุงเฮก (Hague Agreement) ซึ่งไทยอยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าร่วมเป็นภาคี โดยแนวทางดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจาก JAMA ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยสร้างแรงจูงใจในการพัฒนานวัตกรรมและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

นอกจากนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญาและ JAMA ยังได้ร่วมจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการเพื่อเสริมสร้างศักยภาพผู้ตรวจสอบสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ของไทย โดยผู้เชี่ยวชาญจาก JAMA ได้ถ่ายทอดกรณีศึกษา ทิศทางเทคโนโลยี และประสบการณ์เชิงเทคนิคจากต่างประเทศ เพื่อยกระดับคุณภาพการพิจารณาคำขอให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

ความร่วมมือดังกล่าวสะท้อนถึงความมุ่งมั่นของทั้งสองฝ่ายในการพัฒนาระบบทรัพย์สินทางปัญญาของไทยให้มีความเข้มแข็ง ทันต่อการเปลี่ยนแปลง และเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ