วิกฤตพลังงานอาจฉุด ศก.วูบ จี้รัฐเลิกประชานิยมหว่านแห ก่อนGDPดิ่งใกล้ศูนย์

นายไพบูลย์ นลินทรางกูร​ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัทหลักทรัพย์ ทิสโก้ จำกัด และนายกสมาคมนักวิเคราะห์​การลงทุน เปิดเผยกับทีมข่าว PPTV Wealth ว่า​ ภาพรวมความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่มีต่อคณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบันในช่วงแรกถือว่าอยู่ในเกณฑ์ดี เนื่องจากการเป็นรัฐบาลที่มีเสียงข้างมากเกือบ 200 เสียง ทำให้เกิดภาพลักษณ์ของเสถียรภาพและความมั่นคงทางการเมือง แม้จะเกิดสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ 

 

โดยตลาดทุนไทยก็ไม่ได้ตอบรับในเชิงลบมากนักเมื่อเทียบกับตลาดต่างประเทศ สะท้อนว่านักลงทุนยังมีความเชื่อมั่น ทว่าปัจจัยที่ต่างชาติกังวลสูงสุดคือผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลาง เนื่องจากไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันและก๊าซธรรมชาติสูงมาก หากเกิดความขัดแย้งยืดเยื้อ ไทยจะได้รับผลกระทบอย่างหนักจากวิกฤตราคาและอุปทานพลังงาน ถึงกระนั้นรัฐบาลยังมีจุดแข็งด้านเสถียรภาพและความมุ่งมั่นในการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นสิ่งที่นักลงทุนรอคอย

สำหรับการรับมือกับความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ นายไพบูลย์ ระบุว่า นโยบายที่แถลงต่อสภามุ่งเน้นการเติบโตระยะยาวมากกว่าวิกฤตเฉพาะหน้า ซึ่งในทางปฏิบัติรัฐบาลต้องให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือแบบเฉพาะกลุ่มเปราะบาง เนื่องจากข้อจำกัดทางการคลังไม่เอื้อให้สาดเม็ดเงินมหาศาลแบบครอบจักรวาล การทำนโยบายประชานิยมแบบหว่านแหเป็นสิ่งที่ไม่สมเหตุสมผล 

รัฐบาลต้องชี้แจงได้ว่าเม็ดเงินที่ลงทุนไป เช่น โครงการแจกเงินดิจิทัลวอลเล็ต หรือคนละครึ่งพลัส จะสร้างการเติบโตของจีดีพีกลับคืนมาได้คุ้มค่าหรือไม่ เปรียบเทียบกับงบประมาณที่มีจำกัดเหมือนเงิน 100 บาท หากใช้กระตุ้นเศรษฐกิจไปแล้ว 20 บาท ต้องตอบให้ได้ว่าเงินที่เหลือเพียงพอพัฒนาด้านอื่นหรือไม่ รัฐบาลจึงควรสร้างวัฒนธรรมใหม่ในการใช้จ่ายงบประมาณที่ต้องมีเป้าหมาย กรอบเวลา และตัวชี้วัดความสำเร็จอย่างชัดเจน

ประชานิยมแบบอดีตที่เคยทำกันให้ทุกคนให้ทุกอย่าง โดยไม่ได้ดูผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ผมคิดว่ามันไม่สมเหตุสมผลแล้ว วันนี้มันต้องตอบสังคมให้ได้ว่าสุดท้ายสิ่งที่มันกลับคืนมามันคืออะไร อยากเห็นอะไรก่อน แล้วมันกลับคืนมาอย่างนั้นจริงไหม

ขณะเดียวกัน ด้านการปฏิรูปโครงสร้างทางเศรษฐกิจ นโยบายของรัฐบาลมีความสวยหรูและครอบคลุมมิติใหม่ๆ โดยเฉพาะการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาขับเคลื่อนในภาคการเกษตรและธุรกิจขนาดใหญ่ แต่ยังขาดแผนยุทธศาสตร์ที่จับต้องได้และขาดรายละเอียดการปฏิบัติจริง การระบุเพียงว่าจะใช้เทคโนโลยีแต่ไม่มีแผนรองรับ อาจทำให้ไม่บรรลุผลภายในวาระ 4 ปี รัฐบาลควรจัดลำดับความสำคัญของโครงการ 

นอกจากนี้ การสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ผ่านอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ยังน่ากังวล เพราะไทยยังอยู่ในจุดเริ่มต้นที่ห่างไกลจากประเทศผู้นำ ตลอดจนนโยบายรัฐบาลยังไม่ได้ครอบคลุมถึงการปฏิรูประบบสวัสดิการที่สำคัญ โดยเฉพาะระบบบำนาญสำหรับสังคมสูงวัย ซึ่งผู้สูงอายุได้รับเบี้ยยังชีพเพียงเดือนละ 600-700 บาท ซึ่งไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ

ผมอยากจะเห็นนโยบายรัฐบาลที่มันจับต้องได้มากกว่านี้ ไม่ใช่แค่เขียนให้อ่านแล้วสวยหรู แต่จะทำอะไรแน่ๆ เพราะวันนี้เราไม่ได้มีเวลาเยอะขนาดนั้น และถ้ารัฐบาลจะทำได้ตามนโยบายจริงๆ 4 ปีมันไม่พอหรอก ที่จะทำทั้งหมดนั่น ฉะนั้นมันจะต้องเรียงลำดับความสำคัญเลยว่าอะไรทำก่อนทำหลัง

อย่างไรก็ตาม นายไพบูลย์ อธิบายว่า การกระตุ้นเศรษฐกิจระยะนี้ต้องเริ่มจากการกำหนดเป้าหมายการเติบโตของจีดีพีให้ชัดเจน เพื่อวางแผนย้อนกลับว่าควรใช้ทรัพยากรไปกับการกระตุ้นเศรษฐกิจระยะสั้นเท่าใด และเก็บกระสุนไว้ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานระยะยาวเท่าใด การกู้เงินเพื่อลงทุนในอุตสาหกรรมใหม่ที่สร้างการเติบโตได้ 3-4% ในระยะยาวย่อมคุ้มค่ากว่าการกู้มาทำประชานิยมระยะสั้น 

ทั้งนี้ ไทยสามารถใช้วิกฤตภูมิรัฐศาสตร์เป็นโอกาสดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) จากการที่บริษัทข้ามชาติพยายามกระจายความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งไทยมีจุดเด่นด้านความเป็นกลางทางภูมิรัฐศาสตร์และทำเลที่ตั้ง

นายไพบูลย์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ก่อนเกิดความขัดแย้งในตะวันออกกลาง เศรษฐกิจไทยมีแนวโน้มฟื้นตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป คาดการณ์การเติบโตที่ 2-3% แต่เมื่อเกิดความตึงเครียด นักวิเคราะห์ต่างปรับลดประมาณการลงเหลือระดับ 1% กว่า หรืออาจเข้าใกล้ศูนย์หากยืดเยื้อ และเสี่ยงเข้าสู่ภาวะถดถอยในอนาคตได้

อย่างไรก็ตาม ประเมินว่าโอกาสที่ความขัดแย้งจะยุติลงอย่างรวดเร็วยังมีสูง เนื่องจากสงครามครั้งนี้กระทบโดยตรงต่อกลุ่มประเทศอาหรับและการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งกระทบห่วงโซ่อุปทานและส่งออกน้ำมัน แตกต่างจากสงครามรัสเซีย-ยูเครนที่จำกัดวงเฉพาะสองประเทศ ทำให้มหาอำนาจต้องการให้ความขัดแย้งยุติลงโดยเร็วเพื่อป้องกันผลกระทบที่บานปลาย

โอกาสในการจบเร็วมีมากกว่าจบช้า เพราะวันนี้มันไม่ได้เป็นสงครามเหมือนยูเครนรัสเซีย ที่กระทบกันสองประเทศ แต่อันนี้มันกระทบหมดโดยเฉพาะประเทศอาหรับ เวลาที่ทุกคนกระทบหนัก มันก็จะมีความพยายามที่ต้องให้มันจบ

ท้ายที่สุด นายไพบูลย์ชี้ชัดว่า รัฐบาลต้องเร่งสร้างความมั่นคงด้านพลังงานและปัจจัยการผลิตทางการเกษตร แม้ไทยจะได้ชื่อว่าเป็นครัวของโลก แต่ความจริงเรายังต้องพึ่งพาการนำเข้าปุ๋ยที่เป็นต้นน้ำของการผลิต หากขาดแคลนจะกระทบอุตสาหกรรมอาหารเป็นลูกโซ่ 

ในส่วนมาตรการพลังงาน รัฐบาลควรแยกแยะระหว่างการแก้ปัญหาระยะสั้นและการปรับโครงสร้างระยะยาว การลดราคาน้ำมันชั่วคราวทำได้เพื่อบรรเทาความเดือดร้อน แต่การปรับโครงสร้างราคาถาวรต้องศึกษาให้รอบคอบ การอุดหนุนราคาน้ำมันอย่างยาวนานทำให้ประชาชนขาดแรงจูงใจในการประหยัดและปรับตัวเมื่อเทียบกับประเทศที่ราคาน้ำมันพุ่งสูงไปไกล รัฐบาลจึงควรเตรียมแผนสำรองและสื่อสารอย่างโปร่งใสเผื่อกรณีที่ต้องมีการปันส่วนพลังงานในอนาคต