จาก “หมาเฝ้าบ้าน” สู่ “ลูกคนหนึ่งของครอบครัว” ดันไทยขึ้นแท่น “ครัวสัตว์เลี้ยงโลก”

จาก “หมาเฝ้าบ้าน” หรือ “แมวจับหนู” ในอดีต วันนี้สัตว์เลี้ยงกำลังมีสถานะไม่ต่างจากสมาชิกคนหนึ่งของครอบครัว หลายคนเรียกตัวเองว่า “Pet Parent” และพร้อมดูแลสมาชิกสี่ขาอย่างเต็มที่

ตั้งแต่อาหารพรีเมียม วิตามิน ประกันสุขภาพ ไปจนถึงสปา โรงแรม และรถเข็นสำหรับสัตว์เลี้ยง ความผูกพันระหว่างคนกับสัตว์ที่ลึกซึ้งขึ้น กำลังสร้างเม็ดเงินมหาศาลให้กับเศรษฐกิจโลก จนเกิดเป็นสิ่งที่เรียกว่า “Pet Economy” หนึ่งในอุตสาหกรรมที่เติบโตเร็วที่สุดในยุคปัจจุบัน

 

Pet Humanization ดันตลาดสัตว์เลี้ยงโลกทะลุ 2 แสนล้านดอลลาร์

Bnomics ของธนาคารกรุงเทพ เปิดเผยว่า ข้อมูลจาก Euromonitor International คาดว่าตลาด Pet Care ทั่วโลกจะมีมูลค่าสูงถึง 207,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 เพิ่มขึ้นราว 5% จากปีก่อนหน้า

โดยแรงขับสำคัญมาจากแนวคิด Pet Humanization หรือการมองสัตว์เลี้ยงเป็นสมาชิกในครอบครัว ส่งผลให้พฤติกรรมการใช้จ่ายเปลี่ยนไปอย่างมาก

จากเดิมที่เจ้าของซื้อเพียงอาหารเม็ดทั่วไป ปัจจุบันผู้บริโภคหันมาเลือกอาหารเพื่อสุขภาพ วิตามิน การตรวจสุขภาพเชิงป้องกัน ประกันสัตว์เลี้ยง รวมถึงอุปกรณ์อัจฉริยะที่ช่วยติดตามสุขภาพของสัตว์เลี้ยงมากขึ้น

โดยการเติบโตไม่ได้มาจากจำนวนสัตว์เลี้ยงที่เพิ่มขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่ยังมาจากการที่เจ้าของยอมจ่ายมากขึ้นต่อสัตว์เลี้ยงหนึ่งตัว หรือที่เรียกว่า Premiumization

ยุคทองของ “เจ้าเหมียว” สะท้อนวิถีชีวิตคนเมือง

หนึ่งในดาวเด่นของอุตสาหกรรมนี้คือ “แมว” โดย Euromonitor ระบุว่า ระหว่างปี 2020-2025 ตลาดอาหารแมวมีอัตราการเติบโตเฉลี่ย 6% ต่อปี สูงกว่าตลาดอาหารสุนัขที่เติบโตเฉลี่ย 3.8%

เบื้องหลังการเติบโตดังกล่าวมาจากการเปลี่ยนแปลงของวิถีชีวิตผู้คน โดยเฉพาะคนเมืองที่อาศัยในคอนโดมากขึ้น มีพื้นที่จำกัด ครอบครัวขนาดเล็กเพิ่มขึ้น และมีคนโสดมากขึ้น

ทำให้แมวกลายเป็นสัตว์เลี้ยงที่ตอบโจทย์การใช้ชีวิตยุคใหม่ หลายประเทศเริ่มเผชิญปรากฏการณ์ที่จำนวนสัตว์เลี้ยงเติบโตเร็วกว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่ สะท้อนการเข้าสู่สังคมสูงวัยและโครงสร้างครอบครัวรูปแบบใหม่

สัตว์เลี้ยงจึงไม่ได้เป็นเพียงเพื่อนคลายเหงา แต่กำลังก้าวขึ้นมาเป็นส่วนหนึ่งของ “Care Economy” หรือเศรษฐกิจแห่งความใส่ใจที่เติบโตขึ้นทั่วโลก

สัตว์เลี้ยงกลายเป็นรายจ่ายสำคัญของครัวเรือนยุคใหม่

รายงาน Rover’s 2025 True Cost of Pet Parenthood ระบุว่า ค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงสุนัขหนึ่งตัวอยู่ที่ประมาณ 1,390-5,295 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี และมีต้นทุนตลอดอายุขัยเฉลี่ยราว 34,550 ดอลลาร์สหรัฐ ส่วนแมวมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 760-3,495 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี และมีต้นทุนตลอดอายุขัยเฉลี่ยประมาณ 32,170 ดอลลาร์สหรัฐ

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าสัตว์เลี้ยงได้กลายเป็นหนึ่งในหมวดรายจ่ายสำคัญของครัวเรือนยุคใหม่ไปแล้ว

ไทยก้าวจาก “ครัวโลก” สู่ “ครัวสัตว์เลี้ยงโลก”

ท่ามกลางการเติบโตของตลาดโลก ประเทศไทยกำลังกลายเป็นหนึ่งในผู้เล่นสำคัญของอุตสาหกรรมนี้ โดยไทยเป็นผู้ส่งออกอาหารสัตว์เลี้ยงรายใหญ่อันดับ 2 ของโลก รองจากเยอรมนี และมีส่วนแบ่งตลาดโลกประมาณ 10%

ความแข็งแกร่งด้านอุตสาหกรรมอาหาร วัตถุดิบจากภาคเกษตรและประมงที่มีคุณภาพ มาตรฐานการผลิตระดับสากล และความสามารถในการแข่งขันด้านต้นทุน ทำให้ไทยได้รับการยอมรับในฐานะศูนย์กลางการผลิตอาหารสัตว์เลี้ยงที่สำคัญของโลก และกำลังก้าวจาก “ครัวโลก” ไปสู่ “ครัวสัตว์เลี้ยงโลก”

Pet Economy ไม่ได้ขายแค่อาหาร แต่เชื่อมโยงธุรกิจทั้งระบบ

Pet Economy ในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงอาหารสัตว์เลี้ยง แต่ยังเชื่อมโยงไปถึงธุรกิจโรงพยาบาลสัตว์ ประกันสุขภาพ คาเฟ่สัตว์เลี้ยง โรงแรม Pet Friendly บ้านที่ออกแบบสำหรับสัตว์เลี้ยง ตลอดจนอุปกรณ์ติดตามสุขภาพและบริการสมัครสมาชิกอาหารรายเดือน

กล่าวได้ว่าสัตว์เลี้ยงหนึ่งตัวกำลังสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่เชื่อมโยงหลายอุตสาหกรรมเข้าด้วยกัน ขณะที่โอกาสของไทยในอนาคตอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่การเป็นฐานผลิตอาหารสัตว์เลี้ยง

แต่ยังรวมถึงธุรกิจบริการด้านสุขภาพสัตว์ การท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสัตว์เลี้ยง และบริการดูแลสัตว์เลี้ยงแบบครบวงจร ซึ่งมีมูลค่าเพิ่มสูงกว่าการผลิตสินค้าเพียงอย่างเดียว

ธุรกิจสัตว์เลี้ยง อุตสาหกรรมที่ทนทานต่อเศรษฐกิจถดถอย

อีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้อุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยงได้รับความสนใจจากนักวิเคราะห์ทั่วโลก คือความสามารถในการรับมือกับภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว หรือที่เรียกว่า Recession Resistant Industry

แม้เศรษฐกิจจะซบเซา แต่เจ้าของสัตว์เลี้ยงจำนวนมากยังคงเลือกใช้จ่ายเพื่อดูแลสมาชิกสี่ขาของตน ทำให้อุตสาหกรรมนี้มีความทนทานมากกว่าหลายธุรกิจ

เมื่อจำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลง ขณะที่จำนวนสัตว์เลี้ยงเพิ่มขึ้น สะท้อนให้เห็นถึงโครงสร้างประชากรที่เปลี่ยนแปลงไป ครอบครัวมีขนาดเล็กลง ผู้คนใช้ชีวิตคนเดียวมากขึ้น และสัตว์เลี้ยงกำลังเข้ามาเติมเต็มช่องว่างทางอารมณ์ของผู้คน

จากความรักที่เคยเกิดขึ้นภายในบ้าน วันนี้กำลังกลายเป็นพลังทางเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนการบริโภค ธุรกิจ และวิถีชีวิตของผู้คนทั่วโลก และอาจเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์เศรษฐกิจสำคัญของอนาคต ที่เริ่มต้นจากคำง่ายๆ ว่า “สัตว์เลี้ยงคือครอบครัว”