โจทย์ใหญ่ "ไข่ไก่" ราคาไม่นิ่งในความจริงคนไทย ควรซื้อฟองละกี่บาท

ราคาไข่ไก่ขึ้น 20 สตางค์ แต่หน้าร้านขายเท่าไหร่?
ล่าสุด ราคาแนะนำไข่ไก่คละหน้าฟาร์มปรับขึ้น 20 สตางค์ต่อฟอง แต่ไม่ใช่สัญญาณของการขาดแคลนสินค้า โดยกรมการค้าภายในยืนยัน ผลผลิตไข่ไก่ยังเพียงพอต่อความต้องการบริโภค หลังราคาหน้าฟาร์มปรับขึ้นจากฟองละ 3.60 บาท เป็น 3.80 บาท จากแรงกดดันต้นทุนการผลิต พร้อมจับมือผู้ประกอบการจัดโปรโมชั่นช่วยลดภาระค่าครองชีพประชาชน

 

o ไข่ไก่ขึ้นราคา เพราะต้นทุนเพิ่ม ไม่ใช่เพราะของขาด 
การปรับราคาแนะนำไข่ไก่คละหน้าฟาร์มเพิ่มขึ้น 20 สตางค์ต่อฟอง มีผลตั้งแต่วันที่ 6 กรกฎาคม 2569 เกิดขึ้นหลังผู้ผลิตได้รับผลกระทบจากต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้น โดยผู้ผลิตระบุว่าต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 15 สตางค์ต่อฟอง ซึ่งปัจจัยสำคัญมาจากต้นทุนอาหารสัตว์ ค่าพลังงาน สถานการณ์ความขัดแย้งในต่างประเทศ รวมถึงสภาพอากาศแปรปรวนที่ส่งผลต่อการเลี้ยงไก่ไข่

ก่อนหน้านี้ กรมการค้าภายใน ได้หารือกับผู้ผลิตอย่างต่อเนื่อง และขอความร่วมมือให้ชะลอการส่งผ่านต้นทุนไปยังผู้บริโภคไม่เกิน 10 สตางค์ต่อฟอง โดยผู้ผลิตได้ร่วมรับภาระต้นทุนบางส่วนไว้เอง เพื่อช่วยลดผลกระทบต่อค่าครองชีพ

o อากาศร้อนกระทบผลผลิต แม่ไก่ให้ไข่น้อยลง
ในช่วงเดือนพฤษภาคม-มิถุนายนที่ผ่านมา สภาพอากาศร้อนจัดและแปรปรวน ส่งผลให้ประสิทธิภาพการให้ผลผลิตของแม่ไก่ลดลง ทำให้ปริมาณไข่ออกสู่ตลาดน้อยกว่าปกติ ขณะที่ต้นทุนการผลิตยังอยู่ในระดับสูง แต่กรมการค้าภายใน ยืนยันว่า ปริมาณไข่ไก่ในตลาดยังมีเพียงพอต่อความต้องการบริโภคภายในประเทศ และยังไม่พบปัญหาการขาดแคลนสินค้า

o ราคาจะขึ้นอีกไหม? ผู้ผลิตมองแนวโน้มเริ่มทรงตัว
แม้ต้นทุนการผลิตจะเพิ่มขึ้น แต่ผู้ผลิตประเมินว่าสถานการณ์ราคาไข่ไก่ในระยะต่อไปมีแนวโน้มทรงตัว และยังไม่มีปัจจัยที่ต้องปรับราคาเพิ่ม หนึ่งในปัจจัยสนับสนุนคือ สภาพอากาศเริ่มกลับเข้าสู่ภาวะปกติมากขึ้น ขณะที่ผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ทยอยออกสู่ตลาด ซึ่งอาจช่วยให้ต้นทุนอาหารสัตว์มีแนวโน้มลดลง และทำให้สถานการณ์การผลิตกลับเข้าสู่ภาวะปกติ

o ผู้บริโภคยังมีทางเลือก ผู้ประกอบการจัดโปรโมชั่นช่วยลดภาระ
ระหว่างที่ต้นทุนการผลิตยังอยู่ในระดับสูง ผู้ประกอบการทั้งผู้ผลิต ค้าส่ง และค้าปลีก จะร่วมมือกับกรมการค้าภายในบริหารจัดการราคาจำหน่ายให้สอดคล้องกับต้นทุน พร้อมจัดกิจกรรมส่งเสริมการขายและโปรโมชั่นไข่ไก่อย่างต่อเนื่องในแต่ละช่องทาง เป้าหมายคือให้ประชาชนสามารถเลือกซื้อไข่ไก่ในราคาที่เหมาะสม และช่วยแบ่งเบาภาระค่าครองชีพในช่วงที่ต้นทุนยังมีความผันผวน

ราคาไข่หน้าฟาร์มไม่ใช่ราคาหน้าร้าน แล้วผู้บริโภคจ่ายเท่าไร?
ไข่ไก่ หน้าฟาร์ม ขึ้นเป็น 3.80 บาท แต่ทำไมซื้อหน้าร้านแพงกว่า หลายคนเห็นข่าว "ไข่ไก่ปรับขึ้นเป็นฟองละ 3.80 บาท" แล้วเข้าใจว่าเป็นราคาที่ต้องจ่ายเวลาซื้อจริง แต่ความจริงแล้ว 3.80 บาท เป็นราคาแนะนำ "ไข่ไก่คละหน้าฟาร์ม" หรือราคาซื้อขายระหว่างผู้เลี้ยงกับผู้ค้าขั้นต้น ยังไม่ใช่ราคาขายปลีกที่ผู้บริโภคซื้อจากตลาดหรือซูเปอร์มาร์เก็ต 

กว่าจะถึงมือผู้บริโภค ไข่ไก่ต้องผ่านการคัดแยกขนาด บรรจุภัณฑ์ ขนส่ง และกระจายสินค้าไปยังร้านค้าต่าง ๆ ทำให้เกิดต้นทุนเพิ่ม ส่งผลให้ราคาหน้าร้านสูงกว่าราคาหน้าฟาร์ม โดยข้อมูลสำรวจของกรมการค้าภายใน (กรกฎาคม 2569) พบว่า ไข่ไก่เบอร์ 3 ซึ่งเป็นขนาดที่นิยมบริโภค มีราคาขายปลีกเฉลี่ย 3.80-4.00 บาทต่อฟอง ขณะที่ไข่เบอร์ใหญ่มีราคาสูงกว่านี้ 

มองย้อนไป ช่วง ปี 2567-2569 ราคาไข่ปรับราคา มาแล้วกี่ครั้ง จากเหตุผลอะไร? 
การประกาศราคาไข่ไก่อ้างอิงจากราคาไข่ไก่คละหน้าฟาร์ม ซึ่งเป็นราคากลางที่เครือข่ายสหกรณ์ผู้เลี้ยงไก่ไข่ 4 แห่งประกาศ และการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์ เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างเกษตรกรและผู้บริโภค โดยในช่วงปี 2567 จนถึงกรกฎาคม 2569 มีวงจรการปรับราคาเด่น ๆ ที่ส่งผลกระทบต่อกลไกตลาดอย่างมีนัยสำคัญ มีการปรับราคาสำคัญ 5 ครั้ง โดยส่วนใหญ่จะปรับเพิ่ม-ลด ทีละ 20 สตางค์ต่อฟอง หรือ แผงละ 6 บาท

o ไทม์ไลน์การปรับราคาและเหตุผลสำคัญ
ครั้งที่ 1. วันที่ 17 เมษายน 2567 ปรับขึ้นเป็น 3.60 บาท/ฟอง จากราคาเดิม 3.40 บาท/ฟอง ปรับเพิ่ม 20 สตางค์ เหตุผลหลัก คือสภาพอากาศเริ่มร้อนจัดในช่วงต้นปี ส่งผลทำให้แม่ไก่เกิดความเครียด กินอาหารน้อยลง และให้ผลผลิตไข่ลดลงอย่างรวดเร็ว ประกอบกับขนาดของไข่ไก่เล็กลง (ได้ไข่เบอร์เล็กมากกว่าเบอร์ใหญ่)

ครั้งที่ 2. วันที่ 29 เมษายน 2567 ปรับขึ้นเป็น 3.80 บาท/ฟอง ราคาเดิม 3.60 บาท/ฟอง ปรับเพิ่ม 20 สตางค์ เหตุผลหลัก สถานการณ์ภัยแล้งและอากาศร้อนจัดยังคงรุนแรงต่อเนื่อง ทำให้ปริมาณไข่ไก่ในระบบขาดแคลนชั่วคราว ขณะที่ต้นทุนคงที่ในการบริหารจัดการฟาร์ม (เช่น ค่าไฟระบบระบายความร้อน) สูงขึ้น

ครั้งที่ 3. วันที่ 29 พฤษภาคม 2567 ปรับขึ้นเป็น 4.00 บาท/ฟอง ราคาเดิม 3.80 บาท/ฟอง ปรับเพิ่ม 20 สตางค์ เหตุผลหลัก เป็นช่วงรอยต่อฤดูที่พลิกผันจากอากาศร้อนจัดเป็นฝนตกชุก ไก่ปรับตัวไม่ทันทำให้ป่วยและปริมาณไข่ในตลาดลดลง 3–5% สวนทางกับ ความต้องการบริโภคที่พุ่งสูงขึ้นอย่างมากเนื่องจากเป็นช่วงเปิดภาคเรียน และต้นทุนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ปรับตัวสูงขึ้น

ครั้งที่ 4. ช่วงปลายปี 2567 - ปี 2568: ทยอยปรับลดลงมาอยู่ที่ 3.60 บาท/ฟอง ราคาเดิม 4.00 บาท/ฟอง ทยอยปรับลดลงสะสม 40 สตางค์ เหตุผลหลัก สภาพอากาศกลับเข้าสู่ภาวะปกติ ผลผลิตไข่ไก่ออกสู่ตลาดสม่ำเสมอเฉลี่ย 43-45 ล้านฟองต่อวัน ประกอบกับต้นทุนวัตถุดิบอาหารสัตว์ทั่วโลกเริ่มคลายตัว และกำลังซื้อของผู้บริโภคในช่วงปลายปีชะลอตัวลงตามฤดูกาล กรมการค้าภายในจึงขอความร่วมมือตรึงราคาแนะนำไว้ที่ 3.60 บาท/ฟอง

ครั้งที่ 5. วันที่ 6 กรกฎาคม 2569 (ล่าสุด) ปรับขึ้นเป็น 3.80 บาท/ฟอง ราคาเดิม 3.60 บาท/ฟอง ปรับเพิ่ม 20 สตางค์ เหตุผลหลัก ผู้เลี้ยงเผชิญภาวะแบกรับต้นทุนสะสมมาตั้งแต่เดือนมีนาคม ทั้งจาก ค่าอาหารสัตว์ ค่าพลังงานแปรปรวน และผลกระทบจากอากาศร้อนชื้นรุนแรงช่วงพฤษภาคม-มิถุนายนที่ผ่านมา ทำให้ผลผลิตไข่ลดลงชั่วคราว เหลือประมาณ 43 ล้านฟองต่อวัน รวมถึงแรงหนุนจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจและการเปิดเทอม ทำให้มีความต้องการบริโภคหนาแน่นขึ้น

จากข้อมูลทั้งหมด พูดได้ว่า 3 ปัจจัยสำคัญ ที่ทำให้มีการปรับราคา คือ สภาพอากาศ (Seasonal Effect) เดือน เม.ย. - มิ.ย. ของทุกปีจะเป็นช่วงราคาพีคที่สุดเพราะไก่ไข่น้อยลง ต้นทุนวัตถุดิบแฝง ราคาอาหารสัตว์ (ข้าวโพด, กากถั่วเหลือง) ค่าไฟในฟาร์มระบบปิด (Evap) และ กลไกเปิด-ปิดเทอม ช่วงเปิดเทอมความต้องการจะสูงขึ้นดันให้ราคาขยับ 

ที่สุดแล้ว คงไม่สามารถระบุได้ตายตัวว่า "คนไทยต้องซื้อไข่ฟองละกี่บาท" เพราะราคาไข่ไก่ที่เห็นในข่าวแต่ละครั้งเป็นเพียงราคาแนะนำ ไม่ใช่ราคาขายปลีกจริง โดยราคาที่ผู้บริโภคจ่าย จะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยในช่วงเวลานั้น ทั้งขนาดของไข่ ต้นทุนการคัดแยกและบรรจุภัณฑ์ ค่าขนส่ง ช่องทางจำหน่าย รวมถึงการแข่งขันและโปรโมชั่นของแต่ละร้านค้า ดังนั้น แม้ราคาหน้าฟาร์มจะปรับขึ้น แต่ราคาหน้าร้านอาจแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่และแต่ละช่วงเวลา ผู้บริโภคจึงควรติดตามราคาจำหน่ายจริง ณ จุดขายควบคู่กับข้อมูลราคาหน้าฟาร์มเสมอ