AI จะพาไทยรวย หรือพาไทยร่วง? ถ้าฟองสบู่แตก งานนี้มีหนาว!

AI อาจเป็นทั้งขุมทรัพย์และระเบิดเวลาเศรษฐกิจไทย! เมื่อไทยฝากความหวัง GDP โต 3% ไว้กับกระแส AI แต่หากฟองสบู่แตก ใครจะรับแรงกระแทก?

ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีทีบี หรือ ttb analytics ระบุว่า กระแส AI กำลังกลายเป็นความหวังใหม่ของเศรษฐกิจโลก และประเทศไทยก็เป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับอานิสงส์จากการลงทุนในห่วงโซ่อุปทานอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี AI จนกลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสให้ GDP ไทยเติบโตแตะ 3% ในปี 2570

แต่ภายใต้โอกาสมหาศาลนี้ กลับมีความเสี่ยงที่มองข้ามไม่ได้ นั่นคือ ภาวะฟองสบู่ AI (AI Bubble) เพราะหากกระแสลงทุน AI ทั่วโลกไม่ได้เติบโตอย่างยั่งยืน หรือความคาดหวังต่อเทคโนโลยีสูงเกินกว่าผลตอบแทนที่เกิดขึ้นจริง การลงทุนอาจชะลอตัวอย่างรวดเร็ว และแรงกระแทกก็อาจส่งต่อมายังประเทศที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานอย่างไทย

ทำไมฟองสบู่ AI ถึงน่ากลัวสำหรับประเทศไทย?

ปัจจุบัน AI ไม่ได้เป็นเพียงเทคโนโลยีที่เข้ามาเปลี่ยนวิธีทำงาน แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นของเม็ดเงินลงทุนมหาศาล ตั้งแต่ Data Center ระบบประมวลผล ชิปอิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงอุปกรณ์และส่วนประกอบต่าง ๆ ที่รองรับการเติบโตของ AI

ประเทศไทยมีส่วนร่วมในห่วงโซ่อุปทานดังกล่าวทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ ทำให้ได้รับประโยชน์จากความต้องการสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งการขยายตัวของอุตสาหกรรมกลุ่มนี้เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ช่วยประคองเศรษฐกิจไทย

อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงอยู่ที่การเติบโตของอุตสาหกรรมอาจผูกติดกับความคาดหวังของตลาดโลกมากเกินไป หากบริษัทเทคโนโลยีเริ่มลดงบลงทุน เพราะผลตอบแทนจาก AI ไม่เป็นไปตามที่คาด หรือความต้องการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI เริ่มอิ่มตัว คำสั่งซื้อสินค้าอิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องก็อาจชะลอตัวตามไปด้วย

จากเครื่องยนต์เศรษฐกิจ อาจกลายเป็นจุดเปราะบาง

สิ่งที่น่ากังวลคือ เศรษฐกิจไทยกำลังฝากความหวังกับอุตสาหกรรม AI มากขึ้น ในช่วงที่เครื่องยนต์เศรษฐกิจอื่นยังไม่แข็งแรง

ภาคการท่องเที่ยวยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจีนที่ยังไม่กลับมาในจำนวนมาก ขณะที่ SME ซึ่งมีการจ้างงานสูงถึง 12 ล้านคน ยังเผชิญปัญหากำลังซื้อและข้อจำกัดด้านสินเชื่อ

หากเกิดการชะลอตัวของการลงทุน AI ขึ้นจริง ไทยจึงอาจเผชิญแรงกดดันพร้อมกันสองด้าน คือเครื่องยนต์ใหม่ที่เคยช่วยหนุนการส่งออกเริ่มอ่อนแรง ขณะที่เครื่องยนต์เดิมอย่างการท่องเที่ยวและการบริโภคภายในประเทศยังไม่สามารถเข้ามาชดเชยได้เต็มที่

นี่คือความเสี่ยงของการเติบโตที่กระจุกตัว เพราะเมื่ออุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่งสะดุด ผลกระทบอาจลามไปถึงภาคการผลิต การส่งออก การลงทุน และการจ้างงาน

ไทยจะรับมืออย่างไร ไม่ให้ติดกับดัก AI Bubble?

โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่การหยุดลงทุนใน AI แต่เป็นการใช้โอกาสจากกระแส AI สร้างความแข็งแกร่งให้เศรษฐกิจในระยะยาว โดยไม่พึ่งพาอุตสาหกรรมเดียวมากเกินไป

หนึ่งในแนวทางคือโครงการ Reinvest Thailand ที่มุ่งส่งเสริมการลงทุนใน 7 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย ซึ่งครอบคลุมกว่า 55% ของ GDP ตั้งแต่อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ยานยนต์ อาหารและเกษตรแปรรูป การแพทย์และสุขภาพ การท่องเที่ยว ค้าปลีกและค้าส่ง ไปจนถึงเศรษฐกิจสร้างสรรค์

หากสามารถกระจายการลงทุนไปยังอุตสาหกรรมเหล่านี้ได้จริง ก็จะช่วยลดการพึ่งพาแรงขับเคลื่อนจาก AI เพียงอย่างเดียว พร้อมเพิ่มโอกาสให้ธุรกิจไทยกลุ่มอื่นเข้ามามีส่วนร่วมกับการเติบโต

อีกด้านที่สำคัญไม่แพ้กันคือการประคอง SME และกำลังซื้อประชาชน เพราะต่อให้ไทยมีอุตสาหกรรมเทคโนโลยีที่เติบโตระดับโลก แต่หากธุรกิจขนาดเล็กยังไม่ฟื้นตัว และประชาชนยังมีภาระหนี้สูง เศรษฐกิจก็ยังไม่สามารถเติบโตได้อย่างทั่วถึง

AI อาจพาไทยโต 3% แต่ถ้าฟองสบู่แตก ไทยพร้อมแค่ไหน?

เศรษฐกิจไทยมีโอกาสเติบโตจากกระแส AI อย่างมีนัยสำคัญ แต่ความเสี่ยงคือการฝากความหวังไว้กับการลงทุนที่ยังมีความไม่แน่นอนสูง หากกระแส AI ทั่วโลกสะดุด ไทยก็มีโอกาสได้รับผลกระทบผ่านห่วงโซ่อุปทานอิเล็กทรอนิกส์

ดังนั้น สิ่งที่ต้องจับตาไม่ใช่แค่ว่า AI จะเติบโตไปได้อีกไกลแค่ไหน แต่คือประเทศไทยจะใช้ช่วงเวลาที่กระแส AI ยังเป็นขาขึ้น สร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ให้หลากหลาย และยกระดับ SME ให้แข็งแรงได้ทันหรือไม่

เพราะความเสี่ยงที่แท้จริงอาจไม่ใช่การเกิดฟองสบู่ AI แต่คือการที่เศรษฐกิจไทยพึ่งพา AI มากเกินไป โดยยังไม่มีเครื่องยนต์อื่นที่พร้อมรับช่วงต่อเมื่อกระแสนี้หยุดลง