โลจิสติกส์ไทยปี 70 โตไม่ง่าย! ค่าขนส่งถูกกดดัน AI คือโอกาส?

ธุรกิจโลจิสติกส์ไทยกำลังเจอโจทย์ใหญ่ในปี 2570 แม้ความต้องการขนส่งสินค้ายังเพิ่มขึ้น แต่การเติบโตอาจไม่หวือหวาเหมือนที่หลายคนคาด เพราะต้องเผชิญทั้งแรงกดดันด้านค่าขนส่ง การแข่งขันที่รุนแรง และความไม่แน่นอนจากเศรษฐกิจโลก ทั้งความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ นโยบายการค้าของสหรัฐฯ ไปจนถึงผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

รายได้ผู้ให้บริการโลจิสติกส์ไทยปี 2570 คาดว่าจะเติบโตเพียง 1.9% อยู่ที่ประมาณ 1.1 ล้านล้านบาท แม้การส่งออกและนำเข้าของไทยยังมีแนวโน้มขยายตัว 5.5% และ 4.8% ตามลำดับ

 

โดยเฉพาะสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้แรงหนุนจากกระแส AI Boom ซึ่งช่วยเพิ่มความต้องการขนส่งทั้งทางเรือ ทางอากาศ และข้ามพรมแดน แต่การบริโภคภายในประเทศกลับมีแนวโน้มชะลอลง คาดโตเพียง 1.6% จากปัญหาหนี้ครัวเรือนและการสิ้นสุดมาตรการไทยช่วยไทยพลัส อย่างไรก็ตาม E-commerce ยังเป็นตลาดที่ช่วยพยุงความต้องการขนส่งสินค้าได้ต่อเนื่อง

อีกหนึ่งแรงกดดันที่ผู้ประกอบการต้องจับตาคือ ค่าขนส่งที่มีแนวโน้มลดลง จากราคาพลังงานและกำลังการขนส่งที่เพิ่มขึ้น โดยคาดว่าราคาน้ำมันดิบเบรนท์เฉลี่ยจะลดลงประมาณ 11% อยู่ที่ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ส่วนราคาดีเซลเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 36 บาทต่อลิตร ขณะที่ค่าระวางเรือคอนเทนเนอร์มีโอกาสถูกกดดันมากขึ้นจากจำนวนเรือใหม่ที่เข้าสู่ตลาดต่อเนื่อง รวมถึงความเป็นไปได้ที่เส้นทางเดินเรือทะเลแดงและคลองสุเอซจะกลับมาให้บริการได้สะดวกขึ้น

แต่ในวันที่การแข่งขันรุนแรงขึ้น การลดต้นทุนอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ผู้ประกอบการโลจิสติกส์ไทยต้องเริ่มปรับตัวใน 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่

1. Green Logistics ไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่กำลังกลายเป็นโจทย์ธุรกิจ

กระแสการลดก๊าซเรือนกระจกและมาตรฐานการค้าโลกกำลังทำให้บริการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมีความสำคัญมากขึ้น ผู้ประกอบการจึงต้องเตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนผ่าน แม้ปัจจุบันรถบรรทุกไฟฟ้าและรถกระบะไฟฟ้ายังมีข้อจำกัดทั้งด้านเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน แต่สามารถเริ่มจากการทดลองใช้ในเส้นทางที่มีความพร้อม หรือให้บริการลูกค้าที่ต้องการ Green Logistics โดยเฉพาะ

2. AI อาจเป็นตัวเปลี่ยนเกมของธุรกิจโลจิสติกส์

เมื่อการแข่งขันสูงขึ้น เทคโนโลยีจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ AI สามารถเข้ามาช่วยได้ตั้งแต่การคาดการณ์ความต้องการสินค้า บริหารคลังสินค้า วางแผนเส้นทางขนส่ง จัดทำเอกสารและพิธีการศุลกากร ไปจนถึงติดตามสถานะสินค้าแบบเป็นระบบ ใครนำเทคโนโลยีมาใช้ได้อย่างเหมาะสม ก็มีโอกาสทำงานได้รวดเร็วขึ้น ลดความผิดพลาด และสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันระยะยาว

3. โครงสร้างพื้นฐานใหม่ อาจเปิดโอกาสให้ลดต้นทุนขนส่ง

การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทั้งทางถนน ทางราง ทางน้ำ และทางอากาศ จะเป็นอีกปัจจัยที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพโลจิสติกส์ไทย โดยเฉพาะการเปิดให้ผู้ประกอบการเข้าถึงระบบรางแบบ Open Access Railway ซึ่งจะเพิ่มทางเลือกในการขนส่ง และสนับสนุนการเชื่อมต่อระหว่างรถบรรทุกกับรถไฟ หรือ Multimodal Logistics อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการต้องติดตามความคืบหน้าและกำหนดเวลาเปิดให้บริการของแต่ละโครงการ เพื่อเตรียมปรับเส้นทางและรูปแบบการขนส่งให้ทันกับโอกาสใหม่

ท้ายที่สุด ปี 2570 อาจไม่ใช่ปีที่ธุรกิจโลจิสติกส์เติบโตได้ง่าย แม้ปริมาณความต้องการขนส่งยังมีอยู่ แต่รายได้และกำไรของผู้ประกอบการจะถูกท้าทายจากการแข่งขันและต้นทุนที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ขณะเดียวกันกระแส AI Boom ก็เปิดประตูสู่โอกาสใหม่ โดยเฉพาะการขนส่งสินค้าอิเล็กทรอนิกส์

โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่แค่จะขนส่งสินค้าให้ได้มากขึ้นอย่างไร แต่จะทำอย่างไรให้ขนส่งได้เร็วขึ้น ถูกลง และมีประสิทธิภาพมากกว่าคู่แข่ง เพราะในวันที่โลจิสติกส์โตจำกัด คนที่ปรับตัวได้ก่อนอาจเป็นคนที่คว้าโอกาสเติบโตได้มากกว่า