โลกผันผวน! เปิดแผน "ไทยออยล์" รับมือวิกฤตน้ำมันโลก

โลกผันผวนแค่ไหน พลังงานไทยต้องไปต่อ! เบื้องหลังการรับมือวิกฤตน้ำมัน ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง

น้ำมันไม่ใช่แค่เรื่องของราคาหน้าปั๊ม แต่เป็นต้นทุนสำคัญที่เชื่อมโยงกับแทบทุกกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ตั้งแต่การเดินทาง ขนส่งสินค้า ภาคอุตสาหกรรม ไปจนถึงค่าครองชีพของประชาชน เมื่อโลกเผชิญความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะในตะวันออกกลาง ความเสี่ยงด้านพลังงานจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป

หนึ่งในโจทย์ใหญ่ของธุรกิจพลังงานไทย คือทำอย่างไรให้มีน้ำมันเพียงพอ แม้เส้นทางขนส่งและแหล่งจัดหาน้ำมันดิบจะเผชิญความไม่แน่นอน การกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมัน ลดการพึ่งพาน้ำมันจากตะวันออกกลาง และปรับกระบวนการกลั่นให้รองรับน้ำมันดิบได้หลากหลายชนิด จึงกลายเป็นกลยุทธ์สำคัญในการรักษาความต่อเนื่องของการผลิต

ขณะเดียวกัน การรักษากำลังการผลิตให้เดินหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะหากการผลิตสะดุด ย่อมส่งผลต่อการส่งมอบน้ำมันและความสามารถในการรองรับความต้องการใช้พลังงานในประเทศ ท่ามกลางสถานการณ์ที่ต้นทุนและราคาพลังงานเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

อีกโจทย์ที่ต้องมองไปข้างหน้า คือการยกระดับโครงสร้างพลังงานให้มีประสิทธิภาพและแข่งขันได้ในระยะยาว ผ่านโครงการพลังงานสะอาด (CFP) ซึ่งมีกำหนดก่อสร้างหน่วยกลั่นใหม่แล้วเสร็จในปี 2570 และเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์ครบทุกหน่วยในปี 2571 นอกจากเพิ่มศักยภาพการผลิตแล้ว ยังสร้างเม็ดเงินลงทุน การจ้างงาน และโอกาสให้ผู้ประกอบการไทย

ส่วนผลกระทบที่ใกล้ตัวประชาชนที่สุดคือค่าครองชีพ โดยภาคพลังงานยังมีบทบาทในการช่วยลดแรงกดดันด้านราคาน้ำมัน ผ่านความร่วมมือกับภาครัฐ ทั้งมาตรการลดราคาน้ำมันดีเซลหน้าโรงกลั่นและกลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง รวมมูลค่ากว่า 19,000 ล้านบาท

นอกจากความมั่นคงด้านพลังงานแล้ว การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดยังเป็นอีกโจทย์สำคัญ ไทยออยล์สนับสนุนการติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ให้โรงพยาบาลและโรงเรียนภาครัฐแล้ว 35 แห่งทั่วประเทศ มีกำลังการผลิตติดตั้งรวม 638.48 กิโลวัตต์ ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกว่า 535 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี

เพราะความมั่นคงทางพลังงานไม่ได้วัดแค่วันนี้มีน้ำมันใช้เพียงพอหรือไม่ แต่ต้องมองไปถึงความสามารถในการรับมือวิกฤต การควบคุมต้นทุน การลงทุนเพื่ออนาคต และการทำให้ประชาชนเข้าถึงพลังงานได้อย่างต่อเนื่อง ในโลกที่ความไม่แน่นอนกลายเป็นเรื่องปกติ พลังงานที่มั่นคงจึงเป็นหนึ่งในรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจไทย

สำหรับผลประกอบการไตรมาส 3/2569 บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) หรือ TOP มีกำไรสุทธิ 18,010 ล้านบาท หรือ 8.06 บาทต่อหุ้น และมี EBITDA อยู่ที่ 26,733 ล้านบาท แม้ค่าการกลั่นจะลดลงเมื่อเทียบกับไตรมาส 2 แต่ได้รับแรงหนุนจากกำไรสต๊อกน้ำมันสุทธิ 3,847 ล้านบาท ท่ามกลางราคาน้ำมันดิบและค่าขนส่งที่ปรับสูงขึ้นจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง อย่างไรก็ตาม บริษัทมีผลขาดทุนจากเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงสินค้าโภคภัณฑ์ที่เกิดขึ้นจริง 922 ล้านบาทด้วย

ส่วนแนวโน้มไตรมาส 4/2569 ตลาดคาดว่าส่วนต่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปกับน้ำมันดิบดูไบจะลดลงเล็กน้อยจากไตรมาสก่อน แต่ยังอยู่ในระดับสูง จากอุปทานน้ำมันสำเร็จรูปโลกที่ยังตึงตัว โดยรัสเซียยังจำกัดการส่งออกน้ำมันเบนซินและดีเซลจนถึงเดือนมกราคม 2570 ขณะที่ความต้องการใช้น้ำมันมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูหนาว 

อย่างไรก็ตาม ราคาน้ำมันดิบมีแนวโน้มปรับลดลงในช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม หากสถานการณ์ตะวันออกกลางคลี่คลายและอุปทานน้ำมันจากภูมิภาคทยอยฟื้นตัว ส่งผลให้คาดว่าค่าการกลั่นรวมกำไรหรือขาดทุนจากสต๊อกน้ำมันมีแนวโน้มลดลงจากไตรมาส 3